Palača Prašinski-Sermage

Palača Prašinski-Sermage to jedna z najbardziej reprezentacyjnych barokowych rezydencji Varaždina, stojąca przy dawnym Placu Teatralnym, dziś znanym jako Plac Stančića. Jednopiętrowy, narożny budynek o planie w kształcie litery L, złożony z dwóch prostokątnych skrzydeł, należy do ścisłej czołówki zabytków tego chorwackiego miasta znanego z barokowej architektury.

Kto zbudował pałac i skąd wzięła się jego nazwa?

Budowę rozpoczął pod koniec XVII wieku baron Franjo Prašinski (Prassinzky), pełniący funkcję naczelnego inspektora ceł Chorwacji. To jemu pałac zawdzięcza pierwszą część swojej nazwy. Drugi człon pojawił się w połowie XVIII wieku, gdy w 1745 roku baronówna Ivana Prašinski poślubiła hrabiego Petara Ivana Sermage. W ten sposób budynek przeszedł na własność rodu Sermage, który nadał mu obecnie znane oblicze — około 1759 roku dokonano przebudowy w duchu rokoka, nadając fasadzie lżejszy, bardziej dekoracyjny charakter, choć bryła pozostała barokowa.

Co warto zobaczyć w pałacu?

Największą osobliwością architektoniczną jest reprezentacyjny portal wejściowy zwieńczony balkonem — uważany za najwcześniejszy zachowany przykład barokowego portalu z balkonem na terenie Chorwacji. To detal, który wyróżnia pałac spośród innych varażdyńskich rezydencji szlacheckich i przyciąga uwagę zarówno historyków architektury, jak i zwykłych turystów spacerujących po starówce. Układ L-kształtny z dwoma skrzydłami tworzy kameralne wewnętrzne podwórze, typowe dla mieszczańsko-szlacheckiej zabudowy tego okresu.

Po 1791 roku, gdy Petar Ivan Sermage sprzedał pałac Reginie Drašković z domu Domjanić, ród Sermage na stałe opuścił Varaždin. Kolejnym właścicielem, od 1808 roku, została rodzina Paszthory, która dokupiła sąsiednią posesję i przekształciła ją w budynek gospodarczy — rodzina ta figurowała jako właściciel jeszcze w połowie XIX wieku.

Co dziś mieści się w pałacu?

W okresie międzywojennym budynek miał kilku różnych najemców, a po II wojnie światowej miasto Varaždin przekazało go Muzeum Miejskiemu. Od tego czasu w pałacu mieści się część kolekcji Gradskog muzeja Varaždin — Galeria Starych i Nowych Mistrzów oraz Oddział Archeologiczny. Dzięki temu zwiedzający mogą połączyć podziwianie barokowo-rokokowej architektury z obejrzeniem zbiorów malarstwa dawnego i współczesnego oraz eksponatów archeologicznych dokumentujących historię regionu.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Pałac znajduje się w samym sercu historycznej starówki Varaždina, w bezpośrednim sąsiedztwie innych zabytkowych placów i kamienic, co czyni go naturalnym punktem na trasie pieszego zwiedzania miasta. Najlepszym momentem na wizytę jest okres wiosenno-letni, gdy varażdyńska starówka żyje pełnią barw — to wtedy najłatwiej docenić detale fasady w dobrym świetle, a spacer po okolicznych placach i uliczkach dostarcza dodatkowych wrażeń.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował Pałac Prašinski-Sermage? Budowę zainicjował pod koniec XVII wieku baron Franjo Prašinski, naczelny inspektor ceł Chorwacji.

Dlaczego pałac nosi podwójną nazwę? Po ślubie baronówny Ivany Prašinski z hrabią Petarem Ivanem Sermage w 1745 roku budynek przeszedł na własność rodu Sermage, stąd połączona nazwa Prašinski-Sermage.

Co jest najciekawszym elementem architektonicznym pałacu? Reprezentacyjny portal z balkonem, uznawany za najwcześniejszy zachowany przykład tego typu rozwiązania barokowego w Chorwacji.

Co obecnie znajduje się w pałacu? Część kolekcji Gradskog muzeja Varaždin — Galeria Starych i Nowych Mistrzów oraz zbiory archeologiczne.