Pakoměřice Castle

Zamek Pakoměřice stoi w miejscowości Pakoměřice, będącej częścią gminy Bořanovice w powiecie Praha-východ, zaledwie kilkanaście kilometrów na północ od centrum Pragi. To barokowa rezydencja wyrosła na miejscu średniowiecznej twierdzy, otoczona dziś dworskim zespołem gospodarczym i kościołem parafialnym.

Jak zamek powstał na miejscu dawnej twierdzy?

Pierwsze wzmianki o samej wsi Pakoměřice pochodzą z połowy XIV wieku, natomiast istnienie tutejszej twierdzy potwierdzają źródła od 1440 roku. Twierdza funkcjonowała jeszcze na początku XVII wieku – ostatnia wzmianka o niej pochodzi z 1623 roku – ale wkrótce potem została opuszczona i rozebrana. Na jej miejscu w XVII wieku wzniesiono barokowy zamek, który z czasem przechodził kolejne przebudowy: renesansowe, barokowe i klasycystyczne elementy złożyły się na formę, jaką można oglądać dziś.

Kim byli właściciele zamku?

Kluczową rolę w historii Pakoměřic odegrał ród Nostitzów. W połowie XVII wieku majątek nabył Jan Hertvík z Nostic, a od tego momentu rodzina utrzymywała Pakoměřice przez niemal trzy stulecia. Za czasów Nostitzów wieś stała się centrum rozległego majątku ziemskiego, do którego należały również okoliczne dobra – Líbeznice, Měšice, Veleň i Bašť. Panowanie rodu zakończyło się w 1945 roku, gdy majątek skonfiskowano w ramach powojennych zmian własnościowych. Po konfiskacie obiekt przeszedł pod zarząd państwowego gospodarstwa rolnego (Statek Praha-východ), co na dekady zdeterminowało jego dalsze, głównie gospodarcze wykorzystanie.

Co dziś znajduje się na terenie zespołu zamkowego?

Zespół zamkowy w Pakoměřicích to nie tylko sama rezydencja, ale cały historyczny kompleks: dwór z zabudowaniami gospodarczymi oraz kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny, do którego prowadzi kamienny mostek. Całość jest wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej jako chroniony zespół zabytkowy. Od 2013 roku, po zmianie właściciela, zamek wraz z folwarkiem, plebanią i kościołem trafił w ręce rodziny Nováčków, którzy przez swoją fundację prowadzą stopniową odbudowę i rewitalizację całego założenia – wcześniej przez dziesięciolecia zaniedbywanego.

Czy warto zaplanować wycieczkę do Pakoměřic?

Bliskość Pragi – zaledwie kilkanaście kilometrów – sprawia, że Pakoměřice to naturalny cel jednodniowej wycieczki dla osób szukających mniej oczywistych zabytków w okolicach stolicy. Sam zamek reprezentuje typową dla środkowych Czech historię majątku ziemskiego: od średniowiecznej twierdzy, przez barokową rezydencję magnackiego rodu, po powojenną degradację i współczesną próbę odbudowy. Dla odwiedzających interesujący jest zwłaszcza kontrast między odrestaurowanymi fragmentami a wciąż widocznymi śladami dawnego zaniedbania, a także sąsiedztwo kościoła i zabudowań gospodarczych, które razem tworzą spójny obraz dawnego majątku ziemskiego.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży zamek Pakoměřice? W miejscowości Pakoměřice, która administracyjnie należy do gminy Bořanovice w powiecie Praha-východ, w kraju środkowoczeskim, kilkanaście kilometrów na północ od Pragi.

Kto był właścicielem zamku najdłużej? Ród Nostitzów, który posiadał majątek od połowy XVII wieku aż do konfiskaty w 1945 roku.

Co znajduje się obok samego zamku? Zabudowania gospodarcze dawnego folwarku oraz kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny, połączony z zespołem kamiennym mostkiem.

Czy zamek jest obecnie odnawiany? Tak. Od 2013 roku nowy właściciel – rodzina Nováčków poprzez swoją fundację – prowadzi renowację wcześniej zaniedbanego zespołu zamkowego.

Czy zamek jest zabytkiem chronionym prawnie? Tak, cały zespół – zamek, folwark, plebania i kościół – jest wpisany na listę kulturowych zabytków Republiki Czeskiej.