Paço Episcopal de Pinhel

Paço Episcopal de Pinhel (Antigo Paço Episcopal) to osiemnastowieczny pałac biskupi w Pinhel, mieście w portugalskim regionie Guarda. Dziś mieści Casa da Cultura oraz Muzeum Miejskie, więc można wejść do środka i zobaczyć budynek razem z lokalnymi zbiorami.

Kto i kiedy wzniósł pałac?

Diecezję Pinhel utworzono w 1770 roku. Jej trzeci biskup, D. José António Pinto de Mendonça Arrais, zlecił budowę rezydencji biskupiej w latach 1783–1797. Gmach miał być częścią większego założenia: pałac tworzyłby zachodnią pierzeję wielkiego placu, wschodnią zamykałby podobny budynek seminarium, a trzecią stronę wyznaczałaby fasada katedry.

Dlaczego plac nigdy nie powstał?

Rozmowy biskupa z radą miejską zakończyły się sporem. Nieporozumienia sprawiły, że monumentalny plan nie został w pełni zrealizowany. Do dziś zachował się więc sam pałac, a nie cały zaplanowany zespół zabudowy.

Jak wygląda budynek?

To architektura rezydencjonalna łącząca cechy baroku, stylu pombalińskiego i klasycyzmu, z wyraźnymi elementami barokowymi. Budynek ma kształt czworoboku i otacza wewnętrzny dziedziniec.

Jak zmieniało się jego przeznaczenie?

Po zniesieniu diecezji Pinhel w 1882 roku w dawnym pałacu zakwaterowano 24. Pułk Piechoty. W kolejnych dekadach budynek wielokrotnie przebudowywano, by pomieścić różne funkcje, m.in. dowództwo wojskowe i policyjne, szkołę oraz internat dla uczniów.

Jak pałac stał się Casa da Cultura?

Utworzenie Casa da Cultura pozwoliło odnowić dawną rezydencję biskupów. Projekt przebiegał w dwóch etapach. Pierwszy, nazwany „odejmowaniem”, polegał na usunięciu zbędnych elementów i pozostawieniu tylko tych, które były przydatne dla planowanych wnętrz. W drugim, „dodawaniu”, wprowadzono nowe materiały i wykonano wykończenia, przywracając budynkowi dawną szlachetność. Realizację opisują architekci jako przykład współczesnej ingerencji w zabytkowy gmach.

Co można tu zobaczyć?

Casa da Cultura to wielofunkcyjna przestrzeń w okazałym budynku o interesujących cechach architektonicznych. Mieści Muzeum Miejskie w Pinhel (Museu José Manuel Soares), prezentujące materialne i niematerialne dziedzictwo miejscowości.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Pałac pokazuje, jak miasto biskupie z końca XVIII wieku planowało swoją przestrzeń publiczną i jak losy budynku układały się po zniesieniu diecezji. Wnętrza, przebudowane z myślą o kulturze, łączą dawną architekturę ze współczesnym wykończeniem, a muzeum pozwala poznać dziedzictwo Pinhel w jednym miejscu. To dobry punkt na spacer po historycznym centrum miasta.

Status ochrony

W październiku 2014 roku sekretarz stanu ds. kultury zarządził nowe postępowanie klasyfikacyjne, a obiekt był w trakcie wpisywania na listę dziedzictwa.

Najczęstsze pytania

Czy w pałacu jest muzeum? Tak, w budynku działa Muzeum Miejskie w Pinhel w ramach Casa da Cultura.

Kiedy zbudowano pałac? Budowę zlecono w latach 1783–1797.

Kto go ufundował? Biskup D. José António Pinto de Mendonça Arrais.

Czy w pałacu nadal mieszkają biskupi? Nie. Diecezję zniesiono w 1882 roku, a budynek pełnił później funkcje wojskowe, szkolne i kulturalne.