Castle of Castelo Bom

Zamek Castelo Bom (port. Castelo de Castelo Bom) to średniowieczna warownia w gminie Almeida, w dystrykcie Guarda, w środkowej Portugalii. Dziś to ruiny w obrębie niewielkiej, historycznej wsi o tej samej nazwie, tuż przy granicy z Hiszpanią. Obiekt ma status pomnika narodowego od 2 stycznia 1946 roku.

Gdzie leży Castelo Bom?

Zamek stoi na skalistym wzgórzu nad rzeką Côa, w regionie Ribacôa. W zasięgu wzroku znajdują się inne strażnice pogranicza, między innymi Almeida i Castelo Rodrigo. Dobrze widać stąd, że cała okolica tworzyła pas obronny, a nie zbiór przypadkowych fortec. Współrzędne miejsca to około 40,62° N i 6,90° W.

Jaka jest historia zamku?

Na wzgórzu znaleziono ślady z epoki brązu, co wskazuje, że istniało tu wcześniej grodzisko obronne. Właściwą budowlę wzniesiono w XII wieku z granitu i kamienia łamanego. Ziemie Ribacôa należały wówczas do królestwa León i były przedmiotem sporu z Portugalią. W 1296 roku zajął je król Dionizy (D. Dinis), a ostateczne przypisanie regionu Portugalii przyniósł traktat z Alcanices z 1297 roku. Po tym rozstrzygnięciu monarcha zadbał o umocnienie granicy i odbudowę zamku. Prace w Praça de Armas trwały jeszcze w XIV wieku za panowania Ferdynanda I. W 1510 roku Manuel I odnowił przywilej miejski (foral) i nakazał naprawę zamku oraz fortyfikacji.

Jak wyglądał zamek i mury?

Zamek miał nieregularny plan. Wieńczyły go dwie mniejsze wieże oraz wieża główna, czyli torre de menagem. Wieś otaczał pierścień murów obronnych złożony z muru głównego i przedmurza, a głównym wejściem była Porta da Vila, czyli Brama Miejska.

Wieża główna przetrwała do połowy XX wieku. Rozebrał ją prywatny właściciel, który chciał wykorzystać materiał na schronienie dla osła. To smutny przykład tego, jak długo ochrona zabytków w takich miejscach zależała od przypadku.

Co zobaczysz na miejscu?

Do dziś zachowały się:

• fragmenty murów obronnych,
• Porta da Vila,
• ruina jednej z wież,
• herb z dawną tarczą wsi,
• cysterna zwana Poço do Rei (Studnia Króla),
• magazyn amunicji,
• niewielka wieża strażnicza,
• dwie studnie.

Spacer po wsi to dobra okazja, by połączyć oglądanie ruin z zabudową dawnego miasteczka granicznego. Zwiedzanie zwykle zajmuje niewiele czasu, więc warto zaplanować je razem z innymi obiektami regionu.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Castelo Bom jest w dobrym stanie? Nie, to ruiny. Zachowały się fragmenty murów, brama, jedna wieża i zaplecze obronne, ale wieży głównej już nie ma.

Z jakiego okresu pochodzi zamek? Z XII wieku, choć obecny kształt zawdzięcza przebudowom po traktacie z Alcanices (1297) oraz pracom z czasów Ferdynanda I i Manuela I.

Jakie inne zamki są w pobliżu? Z okolicy widoczne są Almeida i Castelo Rodrigo, a w regionie leżą też Castelo Mendo i Castelo Melhor.

Czy zamek jest zabytkiem chronionym? Tak, od 1946 roku ma status pomnika narodowego.