Oude Zeedijkmolen

Oude Zeedijkmolen to zabytkowy wiatrak typu koźlak (holenderski „staakmolen"), stojący w Avekapelle, wsi wchodzącej w skład gminy Veurne we Flandrii Zachodniej. Młyn wznosi się na płaskim, polderowym terenie, gdzie brak naturalnych przeszkód terenowych zapewnia stały dostęp wiatru potrzebny do pracy skrzydeł.

Kiedy powstał młyn?

Konstrukcję wzniesiono w 1745 roku jako młyn zbożowy. Niska, przysadzista sylwetka koźlaka była typowym rozwiązaniem dla otwartego krajobrazu polderów nadmorskich, gdzie silny i niezakłócony wiatr wiał niemal bez przerwy, a wysoka konstrukcja nie była konieczna do wychwycenia odpowiedniego przepływu powietrza.

Kto zarządzał młynem przez lata?

Od 1872 roku Oude Zeedijkmolen pozostaje związany z rodziną młynarzy Lefevre, co czyni go przykładem wielopokoleniowej tradycji rzemieślniczej typowej dla belgijskich wsi tego regionu. W 1902 roku zamontowano nowy wał główny, odlany w zakładzie Etienne Sabbe-Maselis z Roeselare — element kluczowy dla przenoszenia napędu ze skrzydeł na mechanizm mielący.

W latach 1921–1962 właściciel i młynarz Emeric Lefevre przeprowadził szereg prac remontowych. Najważniejszym z nich była wymiana tzw. „koźliska" (drewnianej podstawy obrotowej całej konstrukcji) w 1927 roku przez cieślę młyńskiego Charlesa Peela z Gistel. Nowy element pochodził z rozbieranego młyna Busschersmolen w Steenvoorde we Francji — praktyka odzyskiwania solidnych, sprawdzonych elementów konstrukcyjnych z innych młynów była wówczas powszechna wśród budowniczych wiatraków we Flandrii.

Dlaczego przy młynie stoi dodatkowy budynek?

Około 1920 roku Emeric Lefevre wybudował na południe od wiatraka murowaną mechaniczną młynarnię, napędzaną silnikiem spalinowym. Miała ona zapewnić ciągłość produkcji mąki w okresach bezwietrznych, gdy sam wiatrak nie mógł pracować — rozwiązanie łączące tradycyjną technologię wiatrową z nowoczesnym napędem mechanicznym, typowe dla przełomu epok w młynarstwie na początku XX wieku.

Co działo się z młynem w drugiej połowie XX wieku?

Kilka lat po śmierci Emerica Lefevre'a jego syn Abel zlecił w 1968 roku gruntowną restaurację Oude Zeedijkmolen. Prace wykonali cieśle młyńscy Guido i Herman Peel z Gistel, kontynuując rodzinną tradycję rzemiosła młynarskiego w regionie.

Jaki status ochrony ma obiekt?

Młyn został wpisany na listę zabytków w 1957 roku, co potwierdza jego wartość historyczną i architektoniczną jako jednego z zachowanych przykładów koźlaków w polderowym krajobrazie Flandrii Zachodniej. Mimo swojego wieku pozostaje sprawny technicznie i jest okazjonalnie uruchamiany, co pozwala zobaczyć działanie tradycyjnego mechanizmu wiatrakowego w praktyce.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Oude Zeedijkmolen? W Avekapelle, miejscowości należącej do gminy Veurne, w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii.

Jakiego typu jest to wiatrak? To otwarty koźlak (staakmolen) pełniący funkcję młyna zbożowego.

Czy młyn nadal działa? Tak, po restauracji w 1968 roku pozostaje sprawny i bywa okazjonalnie uruchamiany.

Od kiedy młyn jest zabytkiem? Status zabytku otrzymał w 1957 roku.