Molentje Decroos

Molentje Decroos to niewielki wiatrak typu koźlak, stojący przy Palinghoekstraat w Eggewaartskapelle – wsi należącej do gminy Veurne w Flandrii Zachodniej. To skromny, ale wyjątkowo cenny zabytek: jedyny zachowany do dziś przykład spośród około dwudziestu małych wiatraków, które niegdyś stały na gospodarstwach polderowych tego regionu. Reszta podobnych konstrukcji zniknęła z krajobrazu, przez co Molentje Decroos ma dziś status unikatu na skalę całej okolicy.

Kto zbudował ten wiatrak?

Młyn powstał w 1905 roku z inicjatywy Camille'a Theophile'a Decroosa, urodzonego w 1867 roku syna młynarza z Plaatsmolen w Oostvleteren. Decroos wyrósł więc w rodzinie związanej z młynarstwem i po latach postanowił postawić własny, niewielki wiatrak na potrzeby gospodarstwa. Nie był to obiekt przemysłowy nastawiony na produkcję na sprzedaż, lecz typowy młyn farmerski – służący do mielenia zboża na własny użytek rodziny.

Jak wygląda i do czego służył?

Molentje Decroos to konstrukcja niewielka jak na standardy wiatraków – ma zaledwie około 5 metrów wysokości. Mimo skromnych rozmiarów pełnił realną funkcję gospodarczą: mielono w nim zboże na mąkę, a także owies i jęczmień przeznaczone na paszę dla zwierząt hodowlanych. Taki zakres pracy był typowy dla małych młynów farmerskich, które miały odciążyć gospodarza od transportu ziarna do większych, oddalonych młynów.

Dlaczego wiatrak jest chroniony?

Ze względu na swoją rzadkość i historyczną wartość, w 1986 roku młyn wraz z najbliższym otoczeniem został oficjalnie uznany za zabytek chroniony prawem. To wyróżnienie potwierdziło, że Molentje Decroos to nie tylko lokalna ciekawostka, lecz świadectwo dawnej, drobnej gospodarki wiejskiej regionu polderowego, które warto zachować dla przyszłych pokoleń.

Czy wiatrak wciąż działa?

Tak – i to jest jedna z najciekawszych rzeczy w historii tego miejsca. Od 2015 roku młyn utrzymuje w ruchu wolontariusz-młynarz Lieven Braeckevelt, a od 2023 roku pomaga mu w tym Louwis Legon z Westende. Dzięki ich zaangażowaniu Molentje Decroos nie jest martwym eksponatem, lecz żywym zabytkiem technicznym, którego skrzydła nadal potrafią się obracać.

W 2018 roku przeprowadzono gruntowną renowację obiektu. W jej ramach zamontowano nowy, drewniany wirnik ze skrzydłami o długości 10,30 metra, co pozwoliło przywrócić młynowi pełną sprawność mechaniczną i wygląd zbliżony do historycznego.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Molentje Decroos? Wiatrak stoi przy Palinghoekstraat 8 w Eggewaartskapelle, miejscowości należącej do gminy Veurne w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii.

Kiedy powstał ten młyn? Został zbudowany w 1905 roku przez Camille'a Theophile'a Decroosa.

Czy można go dziś zwiedzać z działającymi skrzydłami? Dzięki pracy wolontariuszy-młynarzy – Lievena Braeckevelta od 2015 roku i Louwisa Legona od 2023 roku – wiatrak jest utrzymywany w ruchu, co czyni go rzadką okazją do zobaczenia działającego, historycznego młyna farmerskiego z bliska.

Czym różni się ten wiatrak od dużych młynów przemysłowych? Molentje Decroos to niewielki młyn koźlak o wysokości około 5 metrów, budowany z myślą o potrzebach jednego gospodarstwa – mieleniu zboża i paszy – a nie o produkcji na szeroką skalę, jak miało to miejsce w większych, przemysłowych młynach regionu.