Markeymolen

Markeymolen to zabytkowy wiatrak typu koźlak (staakmolen) stojący przy moście Lobrug nad kanałem Lovaart w Pollinkhove, wsi należącej do gminy Lo-Reninge w Flandrii Zachodniej. Charakterystyczna, zamknięta u podstawy konstrukcja od ponad dwustu lat wyznacza panoramę tej niewielkiej miejscowości i pozostaje jednym z ostatnich świadków epoki, gdy młyny wiatrowe napędzały lokalną gospodarkę rolną regionu.

Kto zbudował ten młyn i kiedy?

Wiatrak wzniósł w 1797 roku cieśla młynarski Jan Frans Verhaeghe. Jego nazwisko oraz data budowy zostały uwiecznione na elementach konstrukcji koła zamachowego – na segmentach koła widnieje napis „IAN FRANS VERHAEGHE ANNO", a na narożnych okuciach data „1797". Taki sposób sygnowania pracy był typowy dla dawnych młynarzy i cieśli, dzięki czemu historycy młynarstwa mogą dziś precyzyjnie datować obiekt bez konieczności sięgania do archiwów.

Skąd wzięła się nazwa Markeymolen?

Młyn zawdzięcza swoją obecną nazwę ostatniemu zawodowemu młynarzowi, Josephowi Markeyowi (ur. 1887 w Nieuwkapelle, zm. 1975 w Hoogstade). Markey ożenił się z Emmą Vermote w Pollinkhove w 1913 roku, a od 1919 roku prowadził młyn aż do zaprzestania działalności w 1962 roku. Na osi centralnej konstrukcji zachował się napis „JOS. MARKEY/ 1919", upamiętniający moment, w którym przejął on obiekt. To właśnie od tego czasu wiatrak zaczęto powszechnie nazywać Markeymolen, zastępując wcześniejsze określenia.

Do czego służył młyn?

Pierwotnie Markeymolen pełnił podwójną funkcję – mielił zboże, ale służył też jako młyn olejowy, w którym tłoczono olej z nasion oleistych, na przykład rzepaku czy lnu. Z czasem produkcja oleju zeszła na dalszy plan i młyn działał już wyłącznie jako młyn zbożowy, aż do przejścia Josepha Markeya na emeryturę w 1962 roku, co zamknęło ponad półtora wieku nieprzerwanej pracy tego obiektu.

Jaki status ochrony ma dzisiaj?

Ze względu na swoją wartość historyczną i architektoniczną Markeymolen został wpisany do rejestru zabytków w 1949 roku. W 1980 roku obiekt przeszedł w ręce prowincji Flandria Zachodnia, która sfinansowała gruntowną renowację – prace przywróciły młynowi sprawność techniczną, a w 2003 roku ponownie mógł on obracać skrzydłami. Dziś wiatrak figuruje w spisie zabytków nieruchomych regionu jako chroniony obiekt dziedzictwa.

Czy można go dziś zwiedzać?

Obecnie Markeymolen jest zamknięty dla zwiedzających – nie ma regularnego dostępu do wnętrza konstrukcji. Zgodnie z wieloletnim planem gminy Lo-Reninge na lata 2026–2031 młyn ma jednak przejść kolejną, gruntowną restaurację, która ma poprawić jego stan techniczny i docelowo umożliwić szersze udostępnienie obiektu mieszkańcom oraz turystom odwiedzającym region.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi Markeymolen? Przy moście Lobrug nad kanałem Lovaart w Pollinkhove, w gminie Lo-Reninge, w prowincji Flandria Zachodnia.

Jak długo działał jako czynny młyn? Od budowy w 1797 roku do 1962 roku, gdy ostatni młynarz Joseph Markey zakończył działalność – łącznie 165 lat.

Czy wnętrze młyna jest dostępne dla zwiedzających? Obecnie nie, młyn pozostaje zamknięty, a plany gminy na lata 2026–2031 przewidują jego dalszą restaurację.

Skąd pochodzi nazwa młyna? Od nazwiska ostatniego młynarza, Josepha Markeya, który prowadził młyn od 1919 do 1962 roku.