Sancta Maria Abbey

Opactwo Sancta Maria w Nunraw (Nunraw Abbey) w Garvald to czynny klasztor cystersów ścisłej obserwancji, czyli trapistów, w hrabstwie East Lothian, około 30 km na wschód od Edynburga. To pierwszy klasztor cysterski w Szkocji założony po reformacji z 1560 roku i jeden z niewielu działających w Wielkiej Brytanii.

Jak powstało opactwo w Nunraw?

W 1946 roku mnisi z irlandzkiego Roscrea przejęli posiadłość Nunraw w górach Lammermuir. Pierwsza grupa siedmiu założycieli odprawiła tu mszę w lutym tego roku. Teren miał długą historię jeszcze przed ich przybyciem: według lokalnych opracowań mniszki z Haddington miały tu założyć w XII wieku swój konwent, a w 1548 roku w tutejszym domu obradował szkocki parlament, decydując o wysłaniu młodej Marii Stuart do Francji.

Mnisi najpierw mieszkali w dawnym dworze, a obok zaczęli wznosić nowy klasztor. Projekt z 1952 roku przygotował architekt Peter Whiston. Wspólnota przeniosła się do nowego budynku w 1969 roku, a prace wykończeniowe trwały jeszcze długo później. Surowa, betonowo-kamienna bryła z lat 50. i 60. XX wieku to dziś jeden z ciekawszych przykładów powojennej architektury sakralnej w Szkocji.

Co zobaczysz w Nunraw?

Najważniejsza jest sama bryła nowego opactwa na tle wzgórz Lammermuir oraz kościół klasztorny, w którym mnisi śpiewają godzinki w ciągu dnia. Goście mogą uczestniczyć w modlitwie liturgicznej w części przeznaczonej dla publiczności. Teren klauzurowy jest niedostępny: to miejsce życia mnichów, a nie muzeum.

Dawna posiadłość leży osobno i ma własne wpisy do rejestru zabytków Historic Environment Scotland. Dom Nunraw House (kategoria A) wyrósł wokół wieży z XV wieku, rozbudowanej w latach 1863–1864 w stylu szkockiego baroniału przez biuro Brown and Wardrop. Kategorię A ma też gołębnik, a kategorię B ma północna brama z wieżyczką. Po sprzedaży dom jest obecnie własnością prywatną i wrócił do dawnej nazwy Nunraw Tower, więc podziwiaj go tylko z drogi.

Czy można zatrzymać się w opactwie?

Klasztor tradycyjnie przyjmował gości na krótkie rekolekcje i ciszę. Dostępność noclegów i zasady pobytu zmieniają się, dlatego przed wyjazdem skontaktuj się bezpośrednio z opactwem (dane na nunraw.org.uk i na stronie zakonu ocso.org). Ta sama zasada dotyczy godzin nabożeństw oraz ewentualnego sklepu z produktami klasztornymi.

Jak dotrzeć do Nunraw?

Opactwo leży w pobliżu wsi Garvald, kilkanaście kilometrów od Haddington. Najwygodniej dojechać samochodem z Edynburga drogą A1 w kierunku Haddington, a dalej wąskimi drogami lokalnymi. Komunikacja publiczna dociera najwyżej do Haddington, skąd trzeba wziąć taksówkę. Ruch na drogach jest niewielki, a trasa prowadzi przez malownicze pogórze.

Kiedy przyjechać?

Najlepiej przyjechać późną wiosną lub latem, gdy wzgórza są zielone, a drogi suche. Zimą okolice bywają wietrzne i mgliste, co dobrze pasuje do charakteru miejsca. Latem w okolicy odbywają się koncerty festiwalu Lammermuir Festival, które w poprzednich latach obejmowały także występy w opactwie.

Najczęstsze pytania

Czy opactwo Nunraw jest czynne? Tak, mieszka tu wspólnota trapistów, którzy żyją według reguły św. Benedykta w ciszy, modlitwie i pracy.

Czy mogę zwiedzać klasztor? Dostępne są kościół i części dla gości; klauzura jest zamknięta dla zwiedzających. Wejście na teren dawnej posiadłości jest ograniczone, bo dom należy do prywatnych właścicieli.

Czy można tu przenocować? Opactwo tradycyjnie przyjmowało gości na rekolekcje. Zapytaj o aktualne warunki i wolne terminy bezpośrednio w klasztorze.

Jak daleko jest od Edynburga? Około 30 km, czyli mniej więcej 45 minut jazdy samochodem.