Lasswade Old Parish Church and Churchyard – zrujnowany kościół i cmentarz nad wsią

Lasswade Old Parish Church and Churchyard to pozostałości średniowiecznego kościoła parafialnego wraz ze starym cmentarzem w Lasswade, w hrabstwie Midlothian w Szkocji. Miejsce leży na wzgórzu nad wsią, kilka kilometrów od Edynburga, i należy do najstarszych śladów chrześcijaństwa w dolinie rzeki Esk.

Co to za miejsce?

Kościół parafialny pochodzi z XIII wieku, choć do dziś zachowało się z niego niewiele. Według lokalnych opracowań historycznych świątynię konsekrował w 1240 roku David de Bernham, biskup St Andrews. Gdyby ta data się potwierdziła, byłby to jeden z wcześniejszych kościołów konsekrowanych w Szkocji. Źródła zaznaczają jednak, że wczesnych zapisów brakuje, a daty początków chrześcijańskiego kultu w Lasswade bywają podawane różnie.

W rejestrze Canmore odnotowano także starsze, średniowieczne kamienie rzeźbione, w tym fragmenty krzyży datowane na X lub XI wiek, znalezione ponownie użyte w murach ruin. Sugeruje to, że miejsce było związane z kultem jeszcze przed wzniesieniem murowanego kościoła.

Jak wyglądają dzieje ruiny?

Kościół porzucono w 1793 roku, a znaczna część ruin zawaliła się w 1866 roku. Notatki Ordnance Survey z lat 1852–1853 opisują wieżę jako wciąż stojącą w całości, a jej dzwon nadal wzywał wiernych na nabożeństwa. Pozostałą część budowli przekształcono w grobowce rodzinne. Ten sam dokument odnotowuje, że cmentarz, choć ogrodzony, od wielu lat nie służył już do pochówków.

Obecny kościół parafialny to georgiański budynek z 1830 roku, stojący na przeciwległym brzegu rzeki. Zbudowano go pierwotnie dla Kościoła Zjednoczonej Secesji (United Secession Church).

Trzy cmentarze na jednym wzgórzu

Na zboczu nad wsią znajdują się trzy sąsiadujące ze sobą cmentarze Lasswade. Najstarszy z nich to XIII-wieczny cmentarz przy dawnym kościele. Spacer między nimi pozwala prześledzić, jak zmieniały się nagrobki i zwyczaje pochówku na przestrzeni stuleci.

Kto tu spoczywa?

Najbardziej znaną osobą pochowaną na terenie starego cmentarza jest William Drummond z Hawthornden, siedemnastowieczny szkocki poeta. Jego grób to dla wielu odwiedzających główny powód wizyty.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Lasswade Old Parish Church? W miejscowości Lasswade w Midlothian, na wzgórzu nad wsią, w pobliżu Bonnyrigg i na południe od Edynburga. Współrzędne: około 55,883 N, 3,118 W.

Czy kościół jest czynny? Nie. Stara świątynia jest ruiną, a parafia korzysta z późniejszego budynku z 1830 roku po drugiej stronie rzeki.

Z jakiego okresu pochodzi kościół? Z XIII wieku. Fragmenty rzeźbionych kamieni wskazują na jeszcze starsze, X–XI-wieczne ślady obecności chrześcijańskiej w tym miejscu.

Kto jest tu pochowany? Między innymi poeta William Drummond z Hawthornden.

Czy warto tu przyjechać? Tak, jeśli interesuje Cię średniowieczna historia Szkocji, stare cmentarze i spokojne miejsca poza głównymi szlakami turystycznymi. Wizyta zajmuje zwykle niewiele czasu i dobrze łączy się ze zwiedzaniem okolic Edynburga oraz doliny rzeki Esk.

Wskazówki dla odwiedzających

Teren to zabytkowy cmentarz, więc zachowaj ciszę i szacunek dla grobów. Nagrobki bywają stare i niestabilne, dlatego nie opieraj się o nie i nie wchodź na zawalone fragmenty murów. Zabierz wygodne buty, bo dojście prowadzi przez wzgórze i nawierzchnia może być nierówna lub mokra.