Ogród Botaniczny Ajuda

Ogród Botaniczny Ajuda (Jardim Botânico da Ajuda) w Lizbonie to najstarszy ogród botaniczny w Portugalii. Leży na wzgórzu w dzielnicy Ajuda, przy Calçada da Ajuda, naprzeciw Pałacu Narodowego Ajuda. Dziś należy do Uniwersytetu Lizbońskiego i jest zarządzany przez Instituto Superior de Agronomia. To spokojna alternatywa dla zatłoczonych punktów w centrum miasta, a przy tym miejsce, w którym naprawdę widać, jak wyglądała osiemnastowieczna nauka o roślinach.

Jaka jest historia ogrodu?

Ogród założono w 1768 roku z inicjatywy króla Józefa I, w czasach rządów markiza de Pombal. Dobór gatunków powierzono Domenicowi Vandelliemu, przyrodnikowi z Padwy i uczniowi Linneusza, który został też pierwszym dyrektorem ogrodu. Układ tarasów, schodów i stawów zaprojektował Manuel Caetano de Sousa. Ogród miał służyć nauce, a rośliny sprowadzano z ówczesnych portugalskich posiadłości w Brazylii, Afryce i Azji. Podczas inwazji napoleońskich w 1808 roku znaczna część kolekcji przepadła. Dla zwiedzających ogród otwarto dopiero po proklamowaniu republiki w 1910 roku. Obiekt ma status Imóvel de Interesse Público, a w rejestrze zabytków SIPA figuruje pod numerem 9867.

Co zobaczysz na miejscu?

Ogród zajmuje około 3,5 hektara i dzieli się na dwa poziomy.

• Taras dolny ma układ symetryczny: żywopłoty z bukszpanu otaczają centralny basen z fontanną. To najbardziej reprezentacyjna część, dobra na zdjęcia.
• Taras górny odtworzono w 1993 roku według pierwotnego planu. Kolekcje roślin uporządkowano geograficznie, w kilku osobnych sekcjach.
• Smokowiec liczący około 400 lat uchodzi za jedną z największych atrakcji. To drzewo, które w europejskich ogrodach botanicznych należy do rzadkości.
• W kolekcji rośnie ponad 1600 gatunków i odmian roślin.
• Ogród zapachów przygotowano z myślą o osobach niewidomych, dlatego rośliny można tam dotykać i wąchać.

Jak dotrzeć do ogrodu?

Adres to Calçada da Ajuda, w pobliżu Pałacu Narodowego Ajuda. Z centrum Lizbony najwygodniej dojechać tramwajem linii 18, który kursuje przez Belém i Ajudę, albo autobusem miejskim; sprawdź aktualną trasę w aplikacji komunikacji miejskiej. Z Belém to krótki, ale podjazdowy spacer. Dzielnica leży na wzgórzu, więc na dojściu przydadzą się wygodne buty.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Wiosna i wczesna jesień dają najlepsze światło oraz umiarkowaną temperaturę, a w upalne popołudnia lata cień drzew robi różnicę. Na spokojny spacer z przystankami przy tarasach i stawach zaplanuj od godziny do półtorej. Wizytę łatwo połączyć z Pałacem Narodowym Ajuda, który stoi po drugiej stronie ulicy, i z zabytkami Belém. Godziny otwarcia i ceny biletów zmieniają się, więc sprawdź je na stronie jardimbotanicodajuda.ulisboa.pt przed wyjściem.

Czym różni się od Jardim Botânico w Príncipe Real?

To dwa różne ogrody. Ajuda jest starszy i ma charakter historyczny, z barokowo-oświeceniowym układem tarasów. Ogród Botaniczny w dzielnicy Príncipe Real należy do Muzeum Narodowego Historii Naturalnej i Nauki, a jego założono w XIX wieku, w innej części miasta.

Najczęstsze pytania

Czy to najstarszy ogród botaniczny w Portugalii? Tak, powstał w 1768 roku i jest uznawany za najstarszy w kraju.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Zwykle od godziny do półtorej, jeśli chcesz obejść oba tarasy i dobrze obejrzeć kolekcje.

Czy ogród jest dostępny dla osób niewidomych? W ogrodzie znajduje się ogród zapachów, zaprojektowany dla osób z niepełnosprawnością wzroku.

Czy można połączyć wizytę z innymi atrakcjami? Tak. Naprzeciw stoi Pałac Narodowy Ajuda, a niedaleko leży Belém z klasztorem Hieronimitów i Wieżą Belém.