Jardim das Damas

Jardim das Damas to barokowy ogród przy północnej fasadzie Pałacu Narodowego Ajuda w Lizbonie. Otoczony murem, urządzony geometrycznie, z tarasem widokowym, z którego widać miasto i rzekę Tag, jest jednym z najspokojniejszych zakątków dzielnicy Ajuda.

Czym jest Jardim das Damas?

To niewielki ogród o powierzchni około 0,7 hektara, należący do kompleksu Pałacu Ajuda. Powstał jako część rezydencji królewskiej wznoszonej na wzgórzu Ajuda po trzęsieniu ziemi w 1755 roku. Tamtą rezydencję potocznie nazywano „Barraca”, czyli barakiem. Ogród przeznaczono do wypoczynku dam dworu z otoczenia królowej Marii I. Nazwa („ogród dam”) wprost odwołuje się do tej funkcji.

Jak wygląda ogród?

Układ opiera się na symetrii i osiach kompozycyjnych. Wzdłuż nich rozmieszczono kwietniki o geometrycznych kształtach, obsadzone przycinanymi żywopłotami z bukszpanu. Między nimi ukryto elementy wodne: kilka zbiorników i fontann oraz monumentalną kaskadę. Wodę dostarczała podziemna sztolnia (mina wodna). Teren jest wyraźnie pochylony, dlatego ogród podzielono na dwa poziomy, połączone schodami.

Najbardziej znaczącym punktem jest taras widokowy (mirante). Roztacza się z niego widok na lizbońską zabudowę i estuarium Tagu, więc warto zabrać aparat.

Jaka jest historia ogrodu?

Ogród nigdy nie został ukończony, mimo to użytkowano go do 1794 roku. W tym roku pożar zniszczył dawny pałac królewski, czyli drewnianą rezydencję, do której ogród przylegał. Po pożarze dwór przestał tu rezydować, a założenie stopniowo traciło dawny sens. W 1988 roku ogród odbudowano i odtworzono roślinność, starając się zachować barokowe cechy kompozycji.

Czym wyróżnia się na tle innych lizbońskich ogrodów?

• Zachował charakter zamkniętego ogrodu dworskiego, oddzielonego murem od ulicy.
• Ma czytelny, barokowy układ z bukszpanem i wodą.
• Oferuje widok na miasto i rzekę z jednego z niewielu takich punktów w okolicy pałacu.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Jardim das Damas? Przy północnej elewacji Pałacu Narodowego Ajuda w Lizbonie, w dzielnicy Ajuda.

Czy ogród można zwiedzać? Przez wiele lat był niedostępny dla zwiedzających, bo pozostawał zamkniętym ogrodem dworskim. Godziny i zasady wstępu zmieniają się, więc sprawdź aktualne informacje na stronie pałacu przed wizytą.

Ile czasu potrzeba na wizytę? Ogród jest niewielki, więc spacer z zatrzymaniem na tarasie widokowym zajmuje zwykle około pół godziny. Najlepiej połączyć go ze zwiedzaniem samego pałacu.

Dla kogo to miejsce? Dla miłośników ogrodów historycznych, architektury barokowej i osób szukających cichszej alternatywy dla tłocznych punktów widokowych Lizbony.

Czy ogród jest autentyczny? Częściowo. Układ pochodzi z epoki, ale po pożarze i latach zaniedbania w 1988 roku przeprowadzono odbudowę roślinności i elementów ogrodu.

Jardim das Damas dobrze uzupełnia wizytę w pałacu Ajuda i pokazuje, jak wyglądało królewskie zacisze w Lizbonie po trzęsieniu ziemi 1755 roku.