Pomník obětem fašismu

Pomník obětem fašismu stoi w Rokycanech, mieście w kraju pilzneńskim w zachodnich Czechach, na náměstí 5. května – niewielkim placu tuż przed budynkiem miejscowego dworca kolejowego. To skromny, ale wymowny monument, poświęcony ofiarom nazistowskiej okupacji z lat 1939–1945 z całego powiatu rokycańskiego.

Komu poświęcony jest pomnik?

Napis na pomniku brzmi „Obětem fašismu okres Rokycany 1939–1945" – upamiętnia mieszkańców powiatu rokycańskiego, którzy w czasie niemieckiej okupacji zostali straceni lub zamęczeni przez reżim nazistowski. Symboliczną częścią kompozycji jest motyw korony cierniowej, nawiązujący do męczeństwa ofiar tamtych lat.

Kiedy powstał pomnik i kto go zaprojektował?

Pierwotną wersję monumentu odsłonięto 25 września 1955 roku, w ramach obchodów Tygodnia Międzynarodowej Walki z Faszyzmem – akcji upamiętniającej ofiary nazizmu organizowanej w powojennej Czechosłowacji. Autorem projektu był akademicki rzeźbiarz Václav Koukolíček, związany z samymi Rokycanami.

Czy pomnik zmieniał się na przestrzeni lat?

Tak. Pół wieku po pierwszym odsłonięciu, 7 maja 2000 roku, mieszkańcy Rokycan mogli zobaczyć zrekonstruowaną wersję pomnika. W ramach przebudowy dodano imienną listę 142 ofiar nazistowskiej okupacji pochodzących z Rokycan – dzięki temu monument przestał być wyłącznie symbolicznym znakiem, a stał się także miejscem, w którym można odczytać konkretne nazwiska osób, którym poświęcono to upamiętnienie. Projekt rekonstrukcji przygotował architekt Vladimír Štrunc.

Gdzie dokładnie go znaleźć?

Pomnik stoi na náměstí 5. května w Rokycanach, na małym placu położonym bezpośrednio przed budynkiem dworca kolejowego. To lokalizacja łatwo dostępna dla podróżnych przyjeżdżających do miasta pociągiem – wystarczy wyjść z dworca, by niemal od razu natrafić na monument, bez konieczności szukania go w głębi miasta.

Dlaczego warto go zobaczyć, zwiedzając Rokycany?

Dla turysty zwiedzającego Rokycany pomnik obětem fašismu jest przystankiem, który pozwala spojrzeć na lokalną historię z innej perspektywy niż zabytki architektury sprzed wieków – przez pryzmat pamięci o wydarzeniach sprzed niespełna stu lat. Bliskość dworca sprawia, że można go odwiedzić niemal przy okazji, w drodze do lub z pociągu, bez konieczności specjalnego wyprawiania się w inną część miasta. To także miejsce, które warto znać, jeśli interesuje nas sposób, w jaki czeskie miasta upamiętniały ofiary okupacji w okresie powojennym i jak te formy pamięci zmieniały się po roku 1989 – tak jak w przypadku rekonstrukcji z 2000 roku, która dodała ofiarom imiona.

Najczęstsze pytania

Co upamiętnia pomnik w Rokycanach? Pomnik upamiętnia ofiary nazistowskiej okupacji z powiatu rokycańskiego z lat 1939–1945 – osoby stracone lub zamęczone przez reżim, w liczbie 142 nazwisk wymienionych na zrekonstruowanej wersji monumentu.

Kiedy odsłonięto pomnik? Pierwotną wersję odsłonięto 25 września 1955 roku, w ramach Tygodnia Międzynarodowej Walki z Faszyzmem.

Kto zaprojektował pomnik? Autorem projektu był akademicki rzeźbiarz Václav Koukolíček z Rokycan.

Czy pomnik był później zmieniany? Tak – 7 maja 2000 roku odsłonięto zrekonstruowaną wersję z imienną listą 142 ofiar, według projektu architekta Vladimíra Štrunca.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na náměstí 5. května w Rokycanach, na placu przed budynkiem dworca kolejowego.