Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Oberer Hausherzberger Teich (Górny Staw Hausherzberski) to zabytkowy zbiornik retencyjny na północno-wschodnim skraju miasta Clausthal-Zellerfeld w górach Harzu w Dolnej Saksonii. Należy do systemu Oberharzer Wasserregal, czyli dawnej gospodarki wodnej górniczego Górnego Harzu, i od 2010 roku jest częścią wpisu UNESCO.
Czym jest Oberer Hausherzberger Teich?
To sztuczny staw z ziemną zaporą, który górnicy z Górnego Harzu wznieśli w XVII wieku. Zbiornik gromadził wodę potrzebną kopalniom w okolicach Clausthal i Zellerfeld. Woda napędzała koła wodne, które odwadniały i obsługiwały podziemne wyrobiska, a zapas z takich stawów pozwalał pracować maszynom także w suchych miesiącach.
Staw jest dziś działającym elementem tego systemu, a nie tylko pamiątką. Przy maksymalnym napełnieniu jego lustro zajmuje około sześciu hektarów, więc jest to rozległy akwen, widoczny z drogi i ścieżek spacerowych wokół miasta.
Gdzie leży i jak wpisuje się w kaskadę stawów?
Zbiornik znajduje się na północno-wschodnim skraju zabudowy Clausthal-Zellerfeld. Tworzy drugi od góry stopień czterostopniowej kaskady stawów. Wyżej leży Langer Teich, a niżej kolejno Untere Hausherzberger Teich oraz Untere Eschenbacher Teich. Woda przepływała więc z jednego zbiornika do następnego i mogła być wykorzystana wielokrotnie.
Pierwotnie główny dopływ stanowił Dammgraben, rów doprowadzający do tysiąca litrów na sekundę z dorzecza o powierzchni 23,7 km². Woda płynęła do stawu przez Mönchstaler Wasserlauf.
Co warto zobaczyć przy zaporze?
Zapora była w ciągu dziejów kilkakrotnie podwyższana. Jej stopa stoi dziś w wodzie sąsiedniego Dolnego Stawu Hausherzberskiego, którego własny wał również podnoszono. Aby fale nie niszczyły skarpy, stronę od dolnego zbiornika obłożono brukiem z kamienia naturalnego. To czytelny ślad kolejnych etapów rozbudowy.
Zapora należy do stawów tak zwanej starej budowy (Alte Bauart), czyli do wcześniejszej generacji konstrukcji, powstałej przed późniejszymi ulepszeniami technicznymi w systemie.
Dlaczego to miejsce jest chronione?
Staw od 1978 roku podlega ochronie jako zabytek. Od lipca 2010 roku, jak wszystkie obiekty Oberharzer Wasserregal, wchodzi w skład światowego dziedzictwa UNESCO „Kopalnia Rammelsberg, stare miasto Goslar i górnicza gospodarka wodna Górnego Harzu”. Wpis obejmuje stawy, rowy i sztolnie, które razem tworzyły jeden z największych przedindustrialnych systemów wodnych w Europie.
Najczęstsze pytania
Czy staw jest naturalny? Nie. Został wybudowany przez górników w XVII wieku jako zbiornik zasilający kopalniane maszyny.
Czy należy do światowego dziedzictwa UNESCO? Tak, od 2010 roku, razem z całą gospodarką wodną Górnego Harzu.
Jak duży jest staw? Przy pełnym napełnieniu zajmuje około sześciu hektarów.
Gdzie dokładnie leży? Na północno-wschodnim skraju Clausthal-Zellerfeld, jako drugi stopień kaskady czterech stawów.
Czy zapora jest oryginalna? Zapora była wielokrotnie podwyższana, a skarpę od strony dolnego stawu zabezpieczono brukiem z kamienia naturalnego.
Wskazówki dla odwiedzających
Staw dobrze łączyć ze spacerem wzdłuż pozostałych zbiorników kaskady: wystarczy przejść od Langer Teich w dół do Dolnego Stawu Hausherzberskiego i dalej do Eschenbacher Teich. Daje to wyobrażenie, jak woda była prowadzona w dół zbocza i wykorzystywana wiele razy. Okolica nadaje się na spokojną wycieczkę piesza z widokiem na wodę, a bliskość miasta ułatwia dojście. Tablice i szlaki Oberharzer Wasserregal w okolicy pomagają zrozumieć, jak zaplanowano cały system. Zbiornik najlepiej oglądać razem z sąsiednimi stawami, bo dopiero cała kaskada pokazuje pomysłowość dawnych inżynierów-górników.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.