Natura w Niemczech
Lista 337 miejsc z kategorii Natura w Niemczech — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 252 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Leichtweißhöhle, Götzenloch, Kleinsteinhöhle.
-
Wölfersheimer See
Wölfersheim
Wölfersheimer See to jezioro na wschód od miejscowości Wölfersheim w Hesji. Z powierzchnią blisko 40 hektarów jest największym zbiornikiem wodnym regionu Wetterau i największym jeziorem tamtejszej Wetterauer Seenplatte. Nie powstało naturalnie, lecz w miejscu dawnej kopalni, co czyni je ciekawym przykładem tego, jak krajobraz poprzemysłowy zamienia się w teren rekreacyjny. Skąd wzięło się jezioro? Zbiornik zajmuje wyrobisko po odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w Wölfersheim. Gdy wydobycie zakończono, wyrobisko wypełniła woda i powstało tak zwane jezioro poeksploatacyjne. W latach 70. i 80. XX wieku w okolicy działała elektrownia na węgiel brunatny, a jezioro posłużyło później jako staw chłodniczy dla elektrowni Wölfersheim. O historii górnictwa i wytwarzania energii w regionie opowiada lokalne Wölfersheimer Energie Museum, które warto traktować jako uzupełnienie wizyty nad wodą. Co można tu robić? Dziś jezioro pełni kilka funkcji naraz: jest terenem przyrodniczym, akwenem żeglarskim, łowiskiem i miejscem wypoczynku w pobliżu domu dla mieszkańców okolicznych miejscowości. Wokół wody prowadzi dobrze utrzymana ścieżka, którą chętnie wybierają spacerowicze i rowerzyści. Jezioro jest zaznaczone na mapach rowerowych Wetterauer Seenplatte, więc łatwo włączyć je do dłuższej trasy łączącej kilka zbiorników regionu. Wędkarze znajdą tu wyznaczone łowisko, w którym występują między innymi węgorz, okoń, szczupak i karp. Od strony wschodniej do jeziora przylega obszar chroniony, a w okolicy znajduje się też mniejszy staw Schwelteich w Echzell, należący do rezerwatu przyrody. Sama Wetterau jest ważnym regionem ptasim, objętym obszarem ochrony ptaków. Czy można się kąpać? Nie. Kąpiel jest tu zabroniona, a zakaz obejmuje według lokalnych opisów także część sportów wodnych. Jest to uzasadnione stanem wody: według danych z 2023 roku od głębokości około dwóch i pół metra w jeziorze brakuje tlenu, a stężenie fosforanów, jak podaje hesyjski urząd ochrony przyrody, środowiska i geologii, jest 15 do 20 razy wyższe, niż toleruje zbiornik śródlądowy. Nie jest to więc miejsce na plażowanie, tylko na spacer, obserwację przyrody i spokojny odpoczynek nad wodą. Najczęstsze pytania Jak duże jest Wölfersheimer See? Ma blisko 40 hektarów i jest największym jeziorem w Wetterau. Czy można pływać w jeziorze? Nie, kąpiel jest zakazana. Czy to jezioro naturalne? Nie. Powstało w wyrobisku po kopalni węgla brunatnego, a potem służyło jako staw chłodniczy elektrowni. Czy można tu łowić ryby? Tak, jezioro jest łowiskiem wędkarskim. Dla kogo to miejsce? Dla spacerowiczów, rowerzystów, wędkarzy, żeglarzy i osób zainteresowanych historią przemysłową Hesji.
-
Passader See
Stoltenberg
Passader See to jezioro we wschodniej części Szlezwika-Holsztynu, w północnych Niemczech, nieopodal miejscowości Stoltenberg. Należy do większych jezior regionu zwanego Östliches Hügelland, czyli Wschodniej Krainy Wzgórz, położonej między Kilonią a wybrzeżem Bałtyku. Gdzie leży i jak duże jest Passader See? Lustro wody zajmuje około 2,7 km², a największa głębokość wynosi około 10,7 m. Taflę położono na wysokości około 19 m n.p.m. Współrzędne środka jeziora to mniej więcej 54,35° N i 10,32° E. Nazwę jezioro wzięło od sąsiedniej wsi Passade. Nie jest to akwen ogromny, ale na tle okolicznych zbiorników wyróżnia się rozmiarami i łatwo go znaleźć na mapie. Jak Passader See wpisuje się w system jezior? Jezioro jest częścią większego układu wodnego. Zasilają je wody z leżącego tuż obok Dobersdorfer See, który ma podobną powierzchnię, oraz z Selenter See, około ośmiokrotnie większego i znacznie głębszego. Cały ten zespół jezior odprowadza wodę rzeką Hagener Au do Bałtyku, a ujście znajduje się koło Laboe, nad zatoką Kieler Außenförde. Dla gości oznacza to, że Passader See jest jednym z ogniw wodnej sieci, która łączy krajobraz śródlądowy z morzem. Czy można się tu kąpać? Tak. W Stoltenbergu znajduje się kąpielisko nad jeziorem, a stan wody jest tu objęty monitoringiem urzędów krajowych. Opisy plaży mówią o naturalnym brzegu z piaszczystym dnem, bez rozbudowanej infrastruktury. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje o jakości wody i o tym, czy kąpielisko jest w danym sezonie nadzorowane. Czy Passader See nadaje się do wędkowania? Wędkarze wymieniają tu szczupaka, okonia, węgorza, leszcza i karpia. Nad jeziorem działa lokalny związek wędkarski, a rybołówstwo prowadzą także zawodowi rybacy. Zasady połowu, w tym to, czy wolno łowić z brzegu i w nocy oraz jakie są opłaty za zezwolenie, bywają podawane w różnych źródłach odmiennie. Dlatego przed wyprawą najlepiej potwierdzić je w lokalnym związku wędkarskim lub w urzędzie. Przyroda wokół jeziora Jezioro wraz z rzeką Hagener Au wchodzi w skład obszaru chronionego Natura 2000. Okolice są w dużej mierze rolnicze, co wpływa na jakość wód i jest typowe dla pagórkowatego krajobrazu Szlezwika-Holsztynu. Dla osób lubiących spokojny wypoczynek to przestrzeń na spacer wzdłuż brzegu, obserwację ptaków wodnych i odpoczynek z dala od najbardziej uczęszczanych kurortów Bałtyku. Najczęstsze pytania Gdzie leży Passader See? We wschodnim Szlezwiku-Holsztynie, w Niemczech, koło wsi Stoltenberg i Passade, w głębi lądu od wybrzeża Bałtyku. Jak duże i głębokie jest to jezioro? Ma około 2,7 km² powierzchni i do około 10,7 m głębokości. Skąd pochodzi nazwa? Od pobliskiej miejscowości Passade. Dokąd odpływa woda z jeziora? Przez Hagener Au do Bałtyku, w okolicy Laboe. Czy można się tu wykąpać? Tak, w Stoltenbergu jest kąpielisko z naturalnym, piaszczystym brzegiem. Jakie ryby żyją w Passader See? Szczupak, okoń, węgorz, leszcz i karp.
-
Aradosee
Poczdam
Aradosee to niewielkie jezioro w Poczdamie, w dzielnicy Teltower Vorstadt, w niemieckiej Brandenburgii. Leży prawie w centrum miasta, a mimo to jest dość schowane i łatwo je przeoczyć. To spokojny, lokalny zakątek dla osób, które chcą zobaczyć Poczdam poza głównymi trasami z pałacami. Gdzie leży Aradosee? Jezioro znajduje się w Teltower Vorstadt, między terenem redakcji dziennika „Märkische Allgemeine", drogą szybkiego ruchu Nutheschnellstraße, osiedlem najstarszej poczdamskiej spółdzielni mieszkaniowej, koloniami domków i dużymi ogródkami działkowymi. Takie otoczenie sprawia, że akwen jest ukryty wśród zabudowy i zieleni. Współrzędne to około 52,3875 N i 13,0831 E. Skąd się wzięło jezioro? Zbiornik powstał około 1750 roku, w czasie prostowania rzeki Nuthe w Poczdamie. Od rzeki oddziela go grobla. Jedyne połączenie między jeziorem a Nuthe to w jednym miejscu rura przebita przez tę groblę. Aradosee było też dawniej wyrobiskiem żwiru. Mieszkańcy korzystali z niego jako kąpieliska mniej więcej do czasu zjednoczenia Niemiec, kiedy grobla została podwyższona. Dlaczego nazywa się Aradosee? Nazwa pochodzi od dawnej filii zakładów lotniczych Arado, firmy zbrojeniowej z czasów II wojny światowej. Zakład zatrudniał około 15 tysięcy robotników przymusowych. Nazwa jeziora przypomina więc trudną część historii miasta, o której warto pamiętać podczas spaceru nad wodą. Jakie jest jezioro dziś? Akwen ma około 2 hektarów powierzchni. Od lat zmaga się z kłopotami z jakością wody. Latem rośnie stężenie azotanów i fosforanów, a wtedy jezioro bywa „przewracane" przez zakwity i brak tlenu. Zdarzały się masowe śnięcia ryb, zwłaszcza w sierpniu. Około 2017 roku miasto planowało usunąć śmieci, naprawić żywopłoty z martwego drewna i ograniczyć obce gatunki roślin, a studium wykonalności miało sprawdzić, czy jezioro można włączyć w system oczyszczania wód opadowych. Późniejsze doniesienia mówią o wyraźnej poprawie stanu wody, częściowo dzięki pogodzie, choć w upały i suszę jezioro nadal może się przewrócić. Wędkowanie Jezioro jest wodą wędkarską zarządzaną przez Kreisanglerverband Potsdam-Land. Odnotowano w nim dziewięć gatunków ryb. Wędkarze powinni sprawdzić aktualne zasady połowu przed wizytą. Plany zabudowy Nad brzegiem pojawiła się propozycja budowy mieszkań. Na zachodnim brzegu mogłoby powstać do 200 mieszkań w ramach projektu mieszkaniowo-usługowego lokalnej rodzinnej firmy doradztwa podatkowego. Warto sprawdzić aktualny stan tych planów. Najczęstsze pytania Czy w Aradosee można się kąpać? Dawniej mieszkańcy kąpali się tu do czasu zjednoczenia Niemiec. Dziś jezioro nie służy jako kąpielisko, a latem zdarzają się problemy z jakością wody. Gdzie dokładnie jest Aradosee? W dzielnicy Teltower Vorstadt w Poczdamie, w pobliżu rzeki Nuthe i drogi Nutheschnellstraße. Skąd nazwa jeziora? Od dawnej filii zakładów lotniczych Arado z czasów II wojny światowej. Czy można tu łowić ryby? Tak, to woda wędkarska, w której żyje dziewięć gatunków ryb.
-
Neustädter See
Neustadt-Glewe
Neustädter See to jezioro na skraju miasteczka Neustadt-Glewe w powiecie Ludwigslust-Parchim, w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. Zajmuje około 1,3 km² i leży na wysokości nieco ponad 33 metrów nad poziomem morza. Dla mieszkańców to główne miejsce letniego wypoczynku, a dla przyjezdnych dobry powód, by zatrzymać się w miasteczku z zamkiem na trasie między Schwerinem a Łabą. Jak powstało jezioro? Misa jeziora ukształtowała się po ustąpieniu lodowca. Pod powierzchnią ziemi woda wypłukiwała łatwo rozpuszczalne skały, a grunt nad nimi osiadał i zapadał się. Tak powstał zbiornik zwany jeziorem zapadliskowym. Dzięki temu Neustädter See ma zwarty, łagodny kształt i otwartą taflę, która dobrze widać z brzegu. Skąd taka nazwa i dlaczego bywa mylona? W dokumentach z 1262 roku akwen występuje jako Hönwisch, od pobliskiej miejscowości Hohewisch. W protokole wizytacji kościelnej z 1568 roku pojawia się już nazwa Białe Jezioro (Weißer See). W 1866 roku jezioro przeszło z rąk państwa na własność miasta i od tej pory pozostaje częścią miejskiego krajobrazu. Nazwa Neustädter See nie jest unikalna. Tak samo nazywają się także dwa jeziora w Magdeburgu w Saksonii-Anhalt oraz jedna z magdeburskich dzielnic. Szukając tego miejsca, warto więc dodać nazwę Neustadt-Glewe, żeby trafić do właściwego akwenu w Meklemburgii. Co robić nad jeziorem? Najważniejsza jest kąpielisko z plażą o długości około 200 metrów. Jest zgłoszone jako oficjalne kąpielisko w systemie unijnym od 2003 roku, a jakość wody jest regularnie badana. Latem to najczęściej odwiedzany basen naturalny w okolicy. Pomysł budowy kąpieliska pojawił się w miejscowym stowarzyszeniu rzemieślników już w 1895 roku, a nowoczesny obiekt zapowiadano w 1938 roku. Nad brzegiem stoi także scena plenerowa, zbudowana w 1974 roku. Przez dziesięciolecia odbywały się tu imprezy, które dla mieszkańców stały się częścią lokalnych wspomnień. Wokół jeziora biegną ścieżki, po których można przespacerować się lub przejechać rowerem, a połączenie z centrum miasteczka jest krótkie. Czy woda jest czysta? W przeszłości jakość wody bywała problemem. W latach 90. XX wieku jezioro przeszło kosztowną renowację, która znacząco poprawiła jego stan. Dziś akwen ma duże znaczenie ekologiczne i objęto go ochroną jako obszar Natura 2000 (FFH). Dlatego warto zachowywać się tu spokojnie, nie zostawiać śmieci i trzymać się wyznaczonych miejsc do kąpieli. Legenda o zatopionym klasztorze Z jeziorem wiąże się lokalna opowieść. Według niej w miejscu wody stał kiedyś klasztor, który zapadł się pod ziemię za karę za bezbożne życie jego mieszkańców. Taka historia dobrze pasuje do jeziora zapadliskowego i chętnie opowiada się ją dzieciom podczas spaceru brzegiem. Najczęstsze pytania Czy można się tu kąpać? Tak, w sezonie działa oficjalne kąpielisko z plażą, a wodę bada się regularnie. Gdzie leży jezioro? W Neustadt-Glewe, w powiecie Ludwigslust-Parchim, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie. Czy to jezioro w Magdeburgu? Nie. Magdeburg ma własne akweny o podobnej nazwie, ale ten opisywany leży w Meklemburgii. Jak długo zostać? Na spacer wokół jeziora i chwilę przy wodzie wystarczy kilka godzin. Latem łatwo spędzić tu cały dzień, a po południu zajrzeć do zamku w mieście. Czy jezioro jest duże? Ma około 1,3 km², więc to spory, ale łatwy do ogarnięcia akwen.
-
Anglersee (Ketsch)
Ketsch
Anglersee (Ketsch) to żwirownia zalana wodą, czyli sztuczne jezioro na zachodnim skraju gminy Ketsch w powiecie Rhein-Neckar w Badenii-Wirtembergii. Akwen od dekad służy wędkarzom i jest spokojnym punktem na mapie rowerowych i spacerowych tras w Nizinie Górnoreńskiej. Gdzie leży Anglersee? Jezioro znajduje się tuż na zachód od zabudowań Ketsch, przy drodze krajowej prowadzącej w stronę Altlußheim i mostu na Renie w kierunku Spiry. To ułatwia dojazd samochodem i rowerem, a jednocześnie sprawia, że miejsce leży na uboczu, wśród pól i terenów zielonych. Kilkaset metrów dalej na zachód znajduje się drugi zbiornik po wydobyciu kruszywa, Hohwiesensee, który dziś pełni funkcję kąpieliska. Między oboma jeziorami płynie niewielki potok Kraichbach. Na północ od Anglersee, od strony drogi, w latach 1971–1972 powstał gminny basen odkryty (Freibad). Skąd się wzięło jezioro? Anglersee to klasyczny Baggersee, czyli zbiornik, który powstał po wydobyciu piasku i żwiru. Według lokalnych opisów turystycznych prace wydobywcze w rejonie Kreuzwiese prowadzono w 1967 roku, a powstały akwen ma około dwunastu hektarów powierzchni. Takie jeziora są w dolinie Renu bardzo typowe: po zakończeniu eksploatacji wyrobisko napełnia się wodą gruntową i z czasem zamienia w miejsce rekreacji i siedlisko przyrodnicze. Wędkowanie nad Anglersee Nazwa („Angler” to po niemiecku wędkarz) nie jest przypadkowa. Jezioro jest wodą użytkowaną przez lokalny klub wędkarski ASV 1928 Ketsch. Serwisy wędkarskie wymieniają wśród występujących tu gatunków karpia, leszcza, okonia, szczupaka i płoć, a także kilka dodatkowych gatunków. Według tych informacji nie ma tu kart gościnnych ani dziennych, więc nie jest to akwen, na którym można po prostu wykupić zezwolenie na jeden dzień. Jeśli planujesz wędkować, najpierw skontaktuj się z klubem i sprawdź aktualne zasady. Napowietrzanie jezior Gmina Ketsch dba o jakość wody w okolicznych zbiornikach. Dokument urzędowy wskazuje, że instalacje napowietrzające w Anglersee i sąsiednim Hohwiesensee uruchomiono w 1996 roku. Ich zadaniem jest dostarczanie tlenu do wody, co jest ważne dla ryb i ogólnej kondycji płytkich, ciepłych jezior. Najczęstsze pytania Czy w Anglersee można się kąpać? Anglersee jest jeziorem wędkarskim. Jako kąpielisko służy sąsiedni Hohwiesensee, położony kilkaset metrów na zachód, więc na plażowanie lepiej wybrać właśnie ten akwen. Czy turysta może tu łowić ryby? Według dostępnych informacji klub ASV 1928 Ketsch nie wydaje kart gościnnych ani dziennych. Przed wizytą ze sprzętem trzeba to potwierdzić bezpośrednio w klubie. Jak dojść lub dojechać? Jezioro leży przy drodze z Ketsch w stronę Altlußheim, tuż za zachodnią granicą miejscowości. Najwygodniej dotrzeć rowerem albo samochodem, a następnie przejść się brzegiem zbiornika. Co jeszcze jest w okolicy? W pobliżu znajdują się Hohwiesensee z kąpieliskiem, gminny basen odkryty z lat 70. oraz potok Kraichbach, który przepływa między jeziorami. Całość tworzy niewielki kompleks rekreacyjny na skraju Ketsch, dobry na krótki spacer lub przerwę w dłuższej wycieczce rowerowej wzdłuż Renu. Dla kogo to miejsce? Anglersee przyda się osobom szukającym ciszy i prostego widoku na wodę, bez infrastruktury turystycznej. To dobry przystanek dla rowerzystów, spacerowiczów i miłośników krajobrazu pojeziernego Niziny Górnoreńskiej. Warto połączyć wizytę z odwiedzinami w centrum Ketsch lub z wycieczką do pobliskiej Spiry, do której prowadzi most na Renie. Wiosną i latem okolica jest zielona i pełna ptaków wodnych, a jesienią spokojna i mglista. Zimą wędkarze pojawiają się rzadziej, a brzeg bywa pusty, co dla części odwiedzających jest zaletą.
-
Rabenfels
Auerbach in der Oberpfalz
Rabenfels to około 30-metrowa skała w lesie koło Auerbach in der Oberpfalz, w powiecie Amberg-Sulzbach w Bawarii. Leży w lasach na północny wschód od wsi Krottensee, w południowo-zachodniej okolicy miasteczka Auerbach, na terenie parku przyrody Frankońska Szwajcaria – Jura Frankońska. Dla wspinaczy to znany kawałek Jury Frankońskiej, dla spacerowiczów cel spokojnej wycieczki wśród drzew. Jak wygląda Rabenfels? Skała ma kształt zbliżony do walca i wyrasta ponad koronami drzew. Obok głównej formacji w lesie stoi kilka mniejszych, wąskich żeber skalnych, co daje miejscu charakter małego labiryntu z wapienia. Skała jest ciemna, a jej powierzchnię znaczą liczne dziury i kieszenie, typowe dla wapieni Jury Frankońskiej. Całość otacza gęsty las, więc formacja ukazuje się dopiero z bliska. Czy Rabenfels jest chroniony? Tak. Bawarski urząd ochrony środowiska uznał skałę za ważne geostanowisko, a ponadto jest ona pomnikiem przyrody. Leży też na obszarze chronionego parku przyrody Frankońska Szwajcaria – Jura Frankońska. Oznacza to, że warto zachować na miejscu ostrożność: nie schodzić ze ścieżek bez potrzeby, nie zostawiać śmieci i nie niszczyć roślinności u podstawy skał. Czy można tu się wspinać? Rabenfels jest uznanym rejonem wspinaczkowym. Przewodniki wspinaczkowe wymieniają tu około 22 dróg, prowadzących po skałach od pionowych po mocno przewieszone. Skała jest wapienna, dziurawa i ciemna, a charakter wspinaczki to klasyczna Jura Frankońska: techniczne ruchy po kieszeniach i krawędziach. Rejon sprawdzi się dla osób, które lubią wspinaczkę w lesie, z dala od największych, zatłoczonych ścian. Sezonowe zamknięcia skał W okolicy Auerbach, Königstein i lasu Krottensee obowiązuje koncepcja wspinaczkowa, która przewiduje czasowe zamknięcia niektórych skał. Powód jest przyrodniczy: hałas i ruch w pobliżu gniazda puchacza podczas godów (styczeń i luty) oraz w czasie lęgów i wychowu piskląt (od końca lutego do połowy lipca) mogą zaszkodzić lęgom. Przed wizytą sprawdź aktualne informacje w punkcie informacji turystycznej w Auerbach, szczególnie jeśli planujesz wspinaczkę w pierwszej połowie roku. Jak dojechać do Rabenfels? Dojazd samochodem prowadzi z miejscowości Neuhaus an der Pegnitz na północ w stronę Auerbach. Krótko za osadą Lehnershof należy skręcić w prawo w wąską asfaltową drogę, która przechodzi w szutrową. Tam znajduje się mały, dobrze widoczny parking ogrodzony drewnianym płotem. Dalej idzie się już pieszo leśną ścieżką. Komunikacja publiczna w tym rejonie jest ograniczona, więc auto lub rower to najwygodniejsze rozwiązanie. Najczęstsze pytania Ile wysokości ma Rabenfels? Około 30 metrów. Gdzie dokładnie leży? W lesie niedaleko Auerbach in der Oberpfalz, na północny wschód od Krottensee, w Bawarii. Czy skała jest objęta ochroną? Tak, to pomnik przyrody i ważne geostanowisko w parku przyrody Frankońska Szwajcaria – Jura Frankońska. Czy mogę się tu wspinać cały rok? Nie zawsze. Ze względu na lęgi puchacza niektóre skały w okolicy są okresowo zamykane, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady w informacji turystycznej w Auerbach. Czy potrzebuję specjalnego sprzętu, żeby zobaczyć skałę? Do samego obejrzenia skały wystarczą wygodne buty turystyczne. Sprzęt wspinaczkowy jest potrzebny tylko przy wspinaniu.
-
Leistenklippe
Wernigerode
Leistenklippe to skalny punkt widokowy w górach Harz, w niemieckim kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Leży około trzech kilometrów na północny wschód od uzdrowiska Schierke, na grzbiecie Hohnekamm, i z wysokością około 900 metrów n.p.m. uchodzi za najwyższy punkt tego grzbietu. To jeden z najchętniej odwiedzanych celów pieszych wycieczek w Hochharzu. Gdzie leży Leistenklippe? Skała stoi na Hohnekamm, wydłużonym grzbiecie w wysokim Harzu, w powiecie Harz. Najbliższą miejscowością jest Schierke, a z drugiej strony dojście zaczyna się w Drei Annen Hohne. Administracyjnie okolica należy do obszaru Wernigerode, a cały grzbiet leży w granicach Parku Narodowego Harz, więc obowiązują tu zasady ochrony przyrody: warto trzymać się znakowanych szlaków. Czym są Hohneklippen? Hohnekamm słynie z wież skalnych zwanych Hohneklippen. Należą do nich obok Leistenklippe także Bärenklippe, Grenzklippe, Höllenklippe i Landmannklippe. Większość tych formacji to granit, jedynym wyjątkiem ma być Bärenklippe zbudowana z łupka ilastego. Dzięki temu krótki spacer grzbietem pozwala zobaczyć kilka różnych skałek w jednym miejscu. Co widać z Leistenklippe? Widok to główny powód wizyty. Z tarasu skalnego można dostrzec miasta Wernigerode, Ilsenburg i Halberstadt oraz masyw Brocken, najwyższy szczyt Harzu. Należy jednak pamiętać, że stojąca przed Leistenklippe Grenzklippe nieco zasłania sam wierzchołek Brockenu. Przy dobrej widoczności panorama obejmuje zarówno zalesione stoki, jak i położone w dole miasta. Jak wejść na szczyt skały? Na wierzchołek Leistenklippe prowadzi stalowa drabina, dzięki której skała jest dostępna od 1898 roku. Wejście wymaga zwykłej ostrożności, szczególnie po deszczu, gdy skała i szczeble bywają śliskie. Do samego grzbietu dochodzi się szlakami ze Schierke lub z Drei Annen Hohne; podejście to około 360 metrów różnicy wysokości. Ze środka Schierke jest to według jednego z opisów około 4 kilometrów w jedną stronę i około 300 metrów przewyższenia, więc trasa jest raczej spokojna kondycyjnie, ale wymaga wygodnych butów trekkingowych. Jaka legenda wiąże się ze skałą? Z Leistenklippe związana jest ludowa opowieść o trzech młodych kobietach, które za swoją pychę zostały zamienione w kamień. Wersje się różnią: według jednej były to zaczarowane dziewczęta z Wernigerode. Takie podania są typowe dla Harzu, gdzie niemal każda dziwnie ukształtowana skała ma własną historię. Harzer Wandernadel Leistenklippe jest stemplowiskiem numer 15 w systemie Harzer Wandernadel, popularnej gry turystycznej, w której wędrowcy zbierają pieczątki w wyznaczonych punktach regionu. Dla wielu osób to dodatkowy powód, by wejść właśnie tutaj, a nie tylko podziwiać widok. Najczęstsze pytania Czy na Leistenklippe można wejść? Tak, na skałę prowadzi stalowa drabina zamontowana w 1898 roku. Jak daleko jest ze Schierke? Według jednego opisu około 4 kilometrów w jedną stronę, z przewyższeniem rzędu 300 metrów. Co widać z góry? Wernigerode, Ilsenburg, Halberstadt i Brocken, choć Grenzklippe częściowo zasłania jego wierzchołek. Czy to teren chroniony? Tak, Hohneklippen leżą w całości na terenie Parku Narodowego Harz.
-
Silberner Mann
Wernigerode
Silberner Mann (po polsku „Srebrny Człowiek") to skała w dolinie rzeki Holtemme, na południowy zachód od dzielnicy Hasserode w Wernigerode w górach Harz. Nie jest to wielka atrakcja z kasą biletową, lecz cichy punkt na spacerze, który łączy geologię, historię górnictwa i dawną tradycję wycieczkową. Co to za miejsce? Silberner Mann to naturalny wychodnia skalna stojąca bezpośrednio w strefie żył kwarcowych zwanej Hasseröder Gangrevier. W skale występują mineralizacje siarczkowe, dlatego miejsce interesuje geologów i kolekcjonerów minerałów. W okolicy udokumentowano między innymi hematyt i chalkopiryt, czyli minerał miedzi o złotawym połysku. Jaka jest historia nazwy i górnictwa? Nazwa przywołuje srebro, ale górnictwo miało tu skromny charakter. Według opracowań mineralogicznych drobne wydobycie rud miedzi trwało jeszcze w XVIII wieku. Na południe od skały znajdowała się mała sztolnia o długości poniżej 20 metrów. Od dawna jest zasypana, więc dziś nie da się do niej wejść. Zostaje sama skała i wiedza o tym, że pod powierzchnią prowadzono kiedyś poszukiwania. Dlaczego ludzie przyjeżdżali tu w XIX wieku? Dolina Holtemme była popularnym kierunkiem letnich wypadów. Dzięki dobremu dojazdowi Silberner Mann stał się celem wycieczek dla gości jadących do Steinerne Renne, kaskadowego wąwozu rzeki, oraz na Brocken, najwyższy szczyt Harzu. Około 1890 roku wydano koncesję na prowadzenie gospody przy skale. Lokal działał przez wiele dziesięcioleci, aż do około 1985 roku. Budynek popadł w ruinę i w połowie lat 90. XX wieku się zawalił. Jak dojść i gdzie jest najbliższy przystanek? Do Silberner Mann najłatwiej dotrzeć pieszo z Hasserode, idąc w górę doliny Holtemme. Skała leży około 600 metrów od stacji Steinerne Renne na linii Harzquerbahn, wąskotorowej kolei, którą jeździ się po Harzu. To wygodny punkt wyjścia: z peronu idzie się krótko doliną Holtemme. Miejsce nadaje się na część dłuższej pętli łączącej wąwóz Steinerne Renne z przedmieściami Wernigerode. Okoliczne ścieżki są oznaczone jako trasy piesze i rowerowe. Najczęstsze pytania Czy Silberner Mann to kopalnia srebra? Nie. Nazwa brzmi okazale, ale górnictwo było tu niewielkie i dotyczyło głównie rud miedzi. Sztolnia jest zasypana. Czy można wejść do dawnej sztolni? Nie, mała sztolnia o długości poniżej 20 metrów została dawno zasypana. Czy działa tu jeszcze gospoda? Nie. Lokal zakończył działalność około 1985 roku, a budynek zawalił się w połowie lat 90. Jak dojechać koleją? Najbliższa stacja to Steinerne Renne na Harzquerbahn, około 600 metrów od skały. Dla kogo to miejsce? Dla spacerowiczów, miłośników geologii i historii górnictwa oraz osób, które odwiedzają Steinerne Renne i chcą dodać krótki, spokojny przystanek w dolinie Holtemme.
-
Wilhelmsteine
Siegbach
Wilhelmsteine to grupa skał na południowo-wschodnich stokach góry Angelburg, na skraju lasu Schelder Wald w paśmie Gladenbacher Bergland w Hesji. Leży na terenie gminy Siegbach w powiecie Lahn-Dill i od 1952 roku jest chronionym pomnikiem przyrody. To jedno z bardziej niezwykłych miejsc na spacer w środkowej Hesji: wśród zalesionych wzgórz nagle wyrastają ciemne, poszarpane turnie. Czym są Wilhelmsteine? Skały zbudowane są z krzemionki żelazistej, w niemieckiej literaturze nazywanej Eisenkiesel. To bardzo twardy materiał, który przez miliony lat opierał się erozji. Otaczające go łagodniejsze skały zostały stopniowo rozmyte i usunięte, a odporne bloki zostały na powierzchni jako samodzielna formacja. Najwyższa turnia ma około 15 metrów wysokości. Obiekt jest geotopem w ramach geoparku Westerwald-Lahn-Taunus, więc dla osób interesujących się geologią to ciekawy punkt programu. Skąd nazwa? Dawniej skały nazywano Buchsteine. Obecna nazwa upamiętnia księcia Wilhelma Nassau. Źródła lokalne podają, że książę odwiedził to miejsce w 1830 roku, a nazwę zmieniono w czasie jego życia albo po jego śmierci w 1839 roku. Historia i znaczenie lokalne Formacja bywa opisywana jako naturalna „skalna twierdza". Uważa się, że w czasach przedchrześcijańskich mogła być miejscem kultu natury, a w okolicy odkryto ślady osad z epoki żelaza. Tradycja jest żywa do dziś: od pokoleń w Dzień Wniebowstąpienia przy skałach odprawiane jest nabożeństwo leśne, na które przychodzą mieszkańcy okolicznych wsi. Co warto wiedzieć przed wizytą? Wspinaczka jest zakazana od 2003 roku. Zakaz wprowadzono, by wbijane w skałę haki asekuracyjne nie niszczyły pomnika przyrody. Skały obejrzysz z poziomu ścieżki, a wokół nich wytyczone są szlaki piesze. Popularna jest pętla łącząca Wilhelmsteine ze źródłem rzeki Salzböde. Dobrze zabrać wygodne, trzymające buty: teren leśny bywa wilgotny i kamienisty. Miejsce nadaje się na krótki spacer rodzinny i na dłuższą wędrówkę po okolicznych wzgórzach. Najczęstsze pytania Gdzie leżą Wilhelmsteine? W gminie Siegbach w Hesji, w pobliżu szczytu góry Angelburg, na skraju lasu Schelder Wald. Czy można się tu wspinać? Nie. Wspinaczka jest zabroniona od 2003 roku w celu ochrony skał. Dlaczego skały są tak twarde? Składają się z krzemionki żelazistej, odpornej na erozję, dlatego przetrwały, gdy łagodniejsza skała wokół zniknęła. Czy to miejsce jest chronione? Tak, od 1952 roku jako pomnik przyrody, a także jako geotop regionalnego geoparku. Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników pieszych wędrówek, geologii i lokalnej historii, którzy szukają spokojnego zakątka z dala od tłumów.
-
Lichtenstein Cave
Osterode am Harz
Jaskinia Lichtenstein (Lichtensteinhöhle) to jedno z najciekawszych stanowisk prehistorycznych w Dolnej Saksonii. Leży koło wsi Dorste w powiecie Osterode am Harz, na południowo-zachodnim skraju gór Harz. Odkryto ją w 1972 roku, ma około 115 metrów długości. Sławę przyniosło jej to, co w niej znaleziono: kości kilkudziesięciu osób, które żyły około 3000 lat temu, w epoce brązu. Co znaleziono w Jaskini Lichtenstein? Archeolodzy odnaleźli szczątki około 40 osób, 21 kobiet i 19 mężczyzn, datowane na epokę brązu. Obok kości leżało około 100 przedmiotów z brązu oraz fragmenty ceramiki kultury pól popielnicowych, znanej z późnej epoki brązu w dużej części Europy Środkowej. Tak liczna grupa pochówków w jednej jaskini to rzadkość, dlatego stanowisko interesuje badaczy daleko poza regionem. Dlaczego zmarłych złożono w jaskini? Literatura specjalistyczna opisuje jaskinię jako miejsce wtórnych pochówków późnej epoki brązu, a jedna z prac naukowych nazywa ją miejscem prehistorycznych ofiar z ludzi. Interpretacja znalezisk pozostaje przedmiotem dyskusji badaczy. Pewne jest, że jaskinię wykorzystywano celowo, a przedmioty złożone ze zmarłymi były na swoje czasy cenne. Jaki to rodzaj jaskini? Pod względem geologicznym Jaskinia Lichtenstein to jaskinia w gipsie, wyżłobiona przez strumień na długo przed holocenem. Południowe przedpole Harzu słynie z krasu gipsowego, czyli lejów, jaskiń i suchych dolin, a ta jaskinia należy do jego najbardziej znanych przykładów. Czy można zwiedzać Jaskinię Lichtenstein? Sama jaskinia nie jest udostępniona zwiedzającym, a jej wejście jest zamknięte w celu ochrony stanowiska. Jej historię można jednak poznać w muzeum. Znaleziska i rekonstrukcję prezentuje Höhlenerlebniszentrum (Centrum Doświadczania Jaskiń) w Bad Grund, związane z jaskinią naciekową Iberger. Wystawa poświęcona jest ludziom pochowanym w Jaskini Lichtenstein. Zwiedzanie muzeum z przewodnikiem jest możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu, więc przed wyjazdem warto skontaktować się z centrum. Wędrówki w okolicy Okolica jest popularna wśród piechurów. Oznakowane trasy prowadzą przez gipsowy krajobraz obok rejonu jaskini i ruin zamku Lichtenstein, a w przeszłości organizowano wycieczki łączące ruinę, jaskinię i wizytę w muzeum. Aktualne terminy sprawdź u organizatorów, bo oferta zmienia się z roku na rok. Po deszczu leśne ścieżki bywają śliskie. Praktyczne wskazówki Nie planuj wejścia do jaskini; zamknięte wejście to element jej ochrony. Połącz spacer z wizytą w muzeum w Bad Grund, gdzie zobaczysz oryginalne znaleziska. Zabierz solidne buty, bo ścieżki wśród gipsowych wzgórz bywają nierówne. Zwiedzanie muzeum z przewodnikiem w grupie zarezerwuj z wyprzedzeniem. Najczęstsze pytania Ile lat ma Jaskinia Lichtenstein? Szczątki ludzkie datuje się na około 3000 lat, czyli epokę brązu. Sama jaskinia jest znacznie starsza, wyżłobiona przez płynącą wodę w gipsie. Jaką ma długość? Około 115 metrów. Gdzie można zobaczyć znaleziska? W Höhlenerlebniszentrum w Bad Grund, związanym z jaskinią naciekową Iberger. Czy to to samo co zamek Lichtenstein w Szwabii? Nie. Ta jaskinia leży w południowym Harzu w Dolnej Saksonii i nie ma związku z zamkiem o tej samej nazwie w Badenii-Wirtembergii.
-
Jettenhöhle
Osterode am Harz
Jettenhöhle to jaskinia gipsowa w Dolnej Saksonii, w pobliżu wsi Düna na południe od Osterode am Harz. Leży w rezerwacie przyrody Gipskarstlandschaft Hainholz i należy do największych jaskiń tego obszaru. Do środka nie można wejść w ramach zwiedzania, ale samo miejsce i jego otoczenie są ciekawym celem dla osób zainteresowanych geologią, historią i przyrodą Harzu. Czym jest Jettenhöhle? To jaskinia krasowa wykształcona w gipsie. Jej korytarze mają łącznie ponad 600 metrów, z czego około 160 metrów jest dostępnych dla grotołazów. Wejście znajduje się na skraju dużego zapadliska krasowego, w zalesionym, silnie skrasowiałym terenie. Dzięki temu okolica wygląda jak zapadnięty, pofałdowany las, pełen lejów i zagłębień typowych dla krajobrazu gipsowego Południowego Harzu. Czy można zwiedzać Jettenhöhle? Nie. Jaskinia nie jest udostępniona turystom, a wchodzenie do niej bywa niebezpieczne. Teren objęty jest ochroną przyrody, dlatego najlepiej ograniczyć się do spaceru po okolicy i obserwacji krajobrazu krasowego z oznaczonych ścieżek. Zimą w jaskiniach tego typu odpoczywają nietoperze, a ich spokój jest jednym z powodów, dla których dostęp jest ograniczony. Skąd nazwa i jaka jest historia jaskini? Z nazwą wiąże się lokalna legenda z czasów wojny trzydziestoletniej. Według przekazu mieszkańcy pobliskich wsi Düna i Hörden ukrywali się w jaskini przed żołnierzami, a w tym schronieniu miało przyjść na świat dziecko. Jaskinię nazwano od imienia matki, Jette. Miejsce ma jednak znacznie dłuższą przeszłość niż wojna trzydziestoletnia. Jaskinia pojawia się w źródłach już w 1308 roku, co czyni ją jedną z najdawniej wymienianych z nazwy jaskiń w Niemczech. Znaleziska ceramiki wskazują, że ludzie odwiedzali ją od co najmniej dwóch tysięcy lat. Badacze podejrzewają, że mogły się tu odbywać praktyki rytualne. W sąsiedniej, mniejszej Kleine Jettenhöhle odkryto również zabytki z okresu lateńskiego. W czasie II wojny światowej jaskinię adaptowano na potrzeby podziemnej produkcji, jednak do dziś niewiele z tych prac pozostało. Przyroda wokół jaskini Rezerwat Hainholz chroni gipsowy krajobraz krasowy z lejami, zapadliskami i jaskiniami. W jaskini żyją chronione nietoperze, a w niewielkich zbiornikach wodnych spotkać można płazy, między innymi salamandrę plamistą. Wilgotne, zacienione środowisko i obecność wody tworzą tu siedlisko, które trudno znaleźć poza obszarami krasowymi. Co zobaczyć w okolicy? W pobliżu, około 630 metrów na północny zachód, znajduje się jaskinia Marthahöhle. Niedaleko płynie też źródło znane jako Jettenquelle. Z okolicznych tras pieszych można poznać gipsowy krajobraz Hainholzu, a miasto Osterode am Harz jest dobrą bazą wypadową na dalsze wycieczki po Południowym Harzu. Najczęstsze pytania Czy do Jettenhöhle można wejść? Nie, jaskinia nie jest przeznaczona do zwiedzania, a wejście do niej może być niebezpieczne. Jak długa jest Jettenhöhle? Jej korytarze mają ponad 600 metrów, z czego około 160 metrów jest przystępnych dla zaawansowanych eksploratorów. Gdzie leży jaskinia? W rezerwacie Gipskarstlandschaft Hainholz koło Düna, w powiecie Getynga, na południe od Osterode am Harz. Skąd wzięła się nazwa? Według miejscowej legendy od imienia kobiety, która w czasie wojny trzydziestoletniej urodziła w jaskini dziecko.
-
Heinrichshöhle
Hemer
Heinrichshöhle to jaskinia krasowa w Hemer, w północnej części regionu Sauerland w Nadrenii Północnej-Westfalii. Leży w dzielnicy Sundwig, w powiecie Märkischer Kreis, i jest udostępniona zwiedzającym jako jaskinia turystyczna. Z długością 320 metrów należy do systemu jaskiń Perick, który ma łącznie około 3,5 kilometra korytarzy. Czym jest Heinrichshöhle? To jaskinia naciekowa, czyli taka, w której wody opadowe przez tysiące lat osadzają węglan wapnia i tworzą charakterystyczne formy. Wnętrze ma wyraźny profil dawnej jaskini rzecznej: wysokie szczeliny i rozpadliny sięgają ponad 20 metrów. Wydrążono ją w środkowodewońskim wapieniu masywnym, zwanym też wapieniem koralowym, czyli skale, która powstała z dawnych raf. Co zobaczysz pod ziemią? W jaskini występują bogate nacieki w wielu odmianach. Są tu stalagmity rosnące od dołu, stalaktyty zwisające ze stropu, draperie naciekowe oraz tarasy naciekowe w różnych rozmiarach. Dla osób, które lubią geologię, to dobra okazja, by zobaczyć jedno miejsce z kilkoma typami form. Osobny wątek to dawna fauna. W XIX wieku i na początku XX wieku znaleziono w jaskini liczne szczątki kostne ssaków epoki lodowcowej. Dzięki temu jest to jedno z najbogatszych w kości stanowisk górnego plejstocenu w Europie. Odkryto m.in. kilka szkieletów niedźwiedzi jaskiniowych, a jeden z nich jest wystawiony w samej jaskini. Jak powstała jaskinia turystyczna? Pierwsza wzmianka źródłowa o jaskini pochodzi z 1771 roku, z wpisu na mapie gruntów. W latach 1903-1905 karczmarz Heinrich Meise urządził ją jako jaskinię pokazową i doprowadził do niej oświetlenie elektryczne. Od jego imienia pochodzi nazwa obiektu. Kto zarządza obiektem? Jaskinią opiekuje się stowarzyszenie ArGe Höhle und Karst Sauerland/Hemer e. V. To ono prowadzi regularne zwiedzanie z przewodnikiem. Terminy i zasady wejścia warto sprawdzić przed wizytą u organizatora. Najczęstsze pytania Gdzie leży Heinrichshöhle? W dzielnicy Sundwig miasta Hemer, w Märkischer Kreis, w północnym Sauerlandzie (Nadrenia Północna-Westfalia, Niemcy). Czy można ją zwiedzać? Tak, jaskinia jest udostępniona dla odwiedzających, a stowarzyszenie opiekujące się nią oferuje regularne wycieczki z przewodnikiem. Jak długa jest jaskinia? Ma 320 metrów. Jest częścią systemu Perick o łącznej długości około 3,5 km. Kiedy zaczęto ją udostępniać turystom? W latach 1903-1905, kiedy Heinrich Meise przygotował ją jako jaskinię pokazową z oświetleniem elektrycznym. Co jest tu szczególnie ciekawego? Nacieki w wielu formach oraz bogate stanowisko kości z epoki lodowcowej, w tym wystawiony szkielet niedźwiedzia jaskiniowego.
-
Kleinsteinhöhle
Sebnitz
Kleinsteinhöhle to potężna skalna brama na południowym stoku wzgórza Kleinstein w Tylnej Szwajcarii Saksońskiej (Hintere Sächsische Schweiz), w okolicach Sebnitz. Choć nazwa sugeruje jaskinię, w rzeczywistości jest to wielki przelot skalny, a pod względem rozmiarów ustępuje w całej Szwajcarii Saksońskiej tylko słynnej bramie Kuhstall. Czym jest Kleinsteinhöhle? To naturalna brama w piaskowcowej ścianie, wyrzeźbiona przez erozję. Otwór ma około 10 metrów wysokości, mniej więcej 10–12 metrów szerokości, a głębokość wynosi od 5 do 7 metrów. Wnętrze jest więc przestronne i widowiskowe, a stojąc pod sklepieniem, łatwo poczuć skalę formacji. Skała leży nad potokiem Saupsdorfer Bach, na terenie należącym do miejscowości Ottendorf, części Sebnitz. Dlaczego warto ją zobaczyć? Po pierwsze, ze względu na rozmiar: to drugie pod względem wielkości skalne okno regionu, a przy tym dużo spokojniejsze od najbardziej obleganych celów Parku Narodowego. Po drugie, ze względu na historię. Na ścianie po lewej stronie wejścia wykuto datę „1586", uznawaną za drugi najstarszy napis skalny w Szwajcarii Saksońskiej. Po trzecie, miejsce ma znaczenie artystyczne: w 1820 roku malarz Ludwig Richter uwiecznił skalną bramę w akwaforcie, co świadczy o tym, że już wtedy przyciągała uwagę artystów i podróżników. Jak dojść? Do bramy prowadzą oznakowane leśne ścieżki. Popularna jest pętla z miejscowości Buschmühle, licząca około 10 kilometrów i wymagająca zwykle około trzech godzin marszu, o średnim stopniu trudności. Trasę często łączy się z wizytą na pobliskiej górze Arnstein, gdzie dawniej stał zamek skalny. W rejonie Kleinsteinu urządzono dwa punkty widokowe: jeden położony od strony doliny, drugi nad samą bramą. Dochodzi się do nich schodami kamiennymi, metalowymi i drewnianymi, więc warto mieć wygodne, stabilne obuwie, zwłaszcza po deszczu lub zimą, gdy stopnie bywają śliskie. Wspinaczka w okolicy Skała otaczająca bramę nosi nazwę Kleinsteinwand i jest dobrze znana wspinaczom. Zalicza się do ważniejszych terenów wspinaczkowych w Tylnej Szwajcarii Saksońskiej. Piesi turyści powinni pamiętać, że w Szwajcarii Saksońskiej obowiązują szczególne zasady ochrony przyrody i wspinaczki, a ścianę warto oglądać z dystansu i bez przeszkadzania zespołom na linach. Najczęstsze pytania Czy Kleinsteinhöhle to prawdziwa jaskinia? Nie w klasycznym sensie. To skalna brama, czyli przelot w ścianie, który ma otwarte wejście i wyjście, a nie głęboki system podziemnych korytarzy. Jak duża jest brama? Mniej więcej 10 metrów wysokości, 10–12 metrów szerokości i 5–7 metrów głębokości. W regionie większy jest tylko Kuhstall. Gdzie się znajduje? Na południowej stronie wzgórza Kleinstein, nad potokiem Saupsdorfer Bach, w rejonie Ottendorfu koło Sebnitz, w Tylnej Szwajcarii Saksońskiej. Czy trasa jest trudna? Typowa pętla z Buschmühle ma około 10 km i średni poziom trudności. Na odcinkach z widokami są schody, które wymagają odrobiny kondycji. Czy można połączyć wizytę z innymi atrakcjami? Tak, wiele osób łączy Kleinstein z Arnsteinem, czyli miejscem dawnego zamku skalnego, w jednej wycieczce. Kiedy najlepiej jechać? Szlaki są dostępne przez cały rok, ale wiosną i jesienią łatwiej o dobre warunki do marszu. Zimą trzeba uważać na oblodzone stopnie.
-
Ludwigshöhle
Ahorntal
Ludwigshöhle (zwana też König-Ludwig-Höhle) to naturalna jaskinia krasowa w Szwajcarii Frankońskiej, w górnej Frankonii w Bawarii. Leży przy Neumühle, części gminy Ahorntal w powiecie Bayreuth, w dolinie potoku Ailsbach. Należy do największych i najłatwiej dostępnych jaskiń w regionie, więc dobrze nadaje się na krótki przystanek w trakcie wędrówki. Jak powstała jaskinia? Jaskinia wykształciła się w skałach jurajskich z okresu malmu. Tworzy ją dolomit frankoński, czyli dawne rafy gąbkowe sprzed milionów lat, które z czasem zostały wypłukane przez wodę. Dzięki temu w skalnej ścianie otwiera się duża, jasna komora, a nie wąski, ciemny korytarz. Skąd nazwa? Dawniej miejsce znano pod nazwami Kühloch i Rabenloch. Obecna nazwa pochodzi od króla Bawarii Ludwika I. W 1830 roku urządzono w jaskini bankiet na jego cześć, a w podzięce za tę wizytę jaskinię przemianowano. Stąd drugi człon nazwy – König-Ludwig-Höhle, czyli Jaskinia Króla Ludwika. Czego się spodziewać na miejscu? To jaskinia przelotowa, dostępna bez specjalnego sprzętu. Wewnątrz prowadzi ścieżka z drewnianą barierką, więc zwiedzanie jest proste także dla osób, które nigdy nie były w jaskini. Wejście jest bezpłatne, a obiekt jest dostępny przez cały rok. Trzeba pamiętać, że Ludwigshöhle nie jest jaskinią naciekową. Nie zobaczysz tu stalaktytów ani stalagmitów. Atrakcją jest sama skala wnętrza, kształt skalnych ścian i klimat miejsca związanego z królewską historią. Źródła podają różne wymiary komory, dlatego lepiej ocenić jej rozmiar na własne oczy niż polegać na jednej liczbie. Jak dojechać i gdzie zaparkować? Parking znajduje się około 20 metrów poniżej jaskini, bezpośrednio przy drodze krajowej 2185. Można też dojechać autobusem linii 388 do przystanku Neumühle, a następnie przejść krótki odcinek wzdłuż potoku Ailsbach. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Po drugiej stronie doliny znajduje się Sophienhöhle, inna znana jaskinia regionu, więc obie łatwo połączyć w jednej wycieczce. Ludwigshöhle jest również elementem szlaku Promenadenweg, który prowadzi przez dolinę Ailsbach. Okolica sprawdzi się dla rodzin, spacerowiczów i miłośników geologii, którzy chcą zobaczyć dolomitowe skały Jury Frankońskiej bez trudnej wspinaczki. Najczęstsze pytania Czy wejście do Ludwigshöhle jest płatne? Nie, wejście jest bezpłatne. Czy potrzebny jest specjalny sprzęt? Nie. Jaskinia ma ścieżkę z drewnianą barierką i można ją zwiedzać bez przygotowania speleologicznego. Czy są tam stalaktyty? Nie, jaskinia nie ma nacieków. Wyjątkowy jest jej rozmiar i skalna architektura. Skąd wzięła się nazwa? Od króla Bawarii Ludwika I, dla którego w 1830 roku wydano w jaskini bankiet. Gdzie jest najbliższa jaskinia warta odwiedzenia? Sophienhöhle leży po drugiej stronie doliny, w pobliżu Ludwigshöhle. Jaki jest najlepszy sposób, aby tam dotrzeć? Samochodem na parking przy drodze 2185 albo autobusem linii 388 do przystanku Neumühle.
-
Dienstedter Karsthöhle
Stadtilm
Dienstedter Karsthöhle, zwana też Oberfeldhöhlen Dienstedt, to jaskinia krasowa w Turyngii, położona na terenie miasta Stadtilm, tuż przy wsi Dienstedt w powiecie Ilm-Kreis. Jest jednym z mniej znanych, ale ciekawych przystanków w dolinie rzeki Ilm. Gdzie leży Dienstedter Karsthöhle? Jaskinia znajduje się na stromym południowym zboczu wzgórza Schenkenkopf, na wysokości około 340 m n.p.m. Od lustra wody w rzece Ilm dzieli ją około 23 metrów. Miejsce leży mniej więcej kilometr na północny wschód od Dienstedt, na polach zwanych Oberfeld, od których pochodzi druga nazwa obiektu. W tym rejonie znajdują się trzy jaskinie, określane wspólnie jako Oberfeldhöhlen. Współrzędne to około 50,814 N, 11,174 E, więc łatwo wskazać cel na mapie. Jak powstała jaskinia? To forma krasowa, czyli wypłukana w skale przez wodę. Według opisów powstała dwa do pięciu milionów lat temu, gdy dawna Ilm (tzw. Ur-Ilm) drążyła podłoże i wymywała skałę. Długość korytarzy podaje się zwykle jako około 150 metrów, choć niektóre zestawienia mówią o większej wartości, ponieważ obejmują także odnogi niedostępne dla zwiedzających. Czy można ją zwiedzać? Tak, jaskinia jest udostępniana jako obiekt pokazowy. Zwiedzanie odbywa się w kaskach, a trasa obejmuje odcinek liczący około 155 metrów. Wejście wymaga wcześniejszej rezerwacji i nie jest możliwe w miesiącach zimowych. Obiektem opiekuje się lokalne stowarzyszenie Dorf- und Heimatverein Dienstedt & Osterörda e.V., z którym należy ustalić termin wizyty. Warto zabrać wygodne, zakryte buty i ciepłą bluzę, bo w jaskiniach panuje stała, chłodna temperatura. Co warto wiedzieć o badaniach? Jaskinię odkrył lokalny badacz regionu, Felix Gebser, po kilku nieudanych próbach kopania w tym miejscu. Źródła różnie podają rok odkrycia, najczęściej wymieniają lata pięćdziesiąte XX wieku. Przez kolejne dekady, do początku lat osiemdziesiątych, prowadzono prace odsłaniające korytarze we współpracy z Muzeum Pradziejów i Wczesnej Historii Turyngii. Po zakończeniu wykopalisk jaskinia została przygotowana dla turystów i otwarta w połowie lat dziewięćdziesiątych. Najczęstsze pytania Czy do jaskini można wejść bez rezerwacji? Nie, wizyty ustala się wcześniej z opiekunami obiektu. Czy jaskinia jest otwarta zimą? Nie, w miesiącach zimowych zwiedzanie nie jest możliwe. Jak długa jest jaskinia? Najczęściej podaje się około 150 metrów, a trasa dla gości ma około 155 metrów. Ile ma lat? Powstała przez wymywanie skał przez dawną Ilm przed dwoma do pięciu milionami lat. Czy potrzebny jest sprzęt? Kaski zapewnia się uczestnikom zwiedzania; warto mieć własne ciepłe ubranie i solidne buty. Dla kogo to miejsce? To dobry pomysł dla osób, które lubią geologię, małe lokalne atrakcje i wycieczki rowerowe doliną Ilm. Wizytę można połączyć ze spacerem po okolicznych wzgórzach i zwiedzaniem Stadtilm.
-
Atta Cave
Attendorn
Jaskinia Atta (Atta-Höhle) w Attendorn w Nadrenii Północnej-Westfalii to jedna z największych jaskiń naciekowych w Niemczech i jedna z najchętniej odwiedzanych jaskiń turystycznych regionu Sauerland. Podziemny świat stalaktytów, stalagmitów i kolumn naciekowych leży tuż przy miasteczku, więc łatwo połączyć ją ze spacerem po starówce. Jak odkryto jaskinię Atta? Historia jest typowa dla wielu jaskiń: odkrycia dokonał przypadek. 19 lipca 1907 roku robotnicy pracujący w kamieniołomie wapienia w dolinie Biggetal przebili się do pustej przestrzeni pod ziemią. To, co zobaczyli, było zupełnie nieoczekiwane: komory wypełnione naciekami. Jeszcze w tym samym roku zaczęto przygotowywać jaskinię do zwiedzania, a w kolejnych latach trasę rozbudowano tak, że stała się obiegowa. Pierwotne wejście okazało się kłopotliwe, bo znajdowało się przy drodze w kierunku Finnentrop, dlatego dostęp do jaskini zorganizowano później inaczej. Prace badawcze nie zakończyły się na początku XX wieku. Grotołazi eksplorowali jaskinię ponownie na początku lat 80., odkrywając kolejne korytarze. W 1993 roku zinwentaryzowana długość systemu wyniosła 6670 metrów, co robi wrażenie w zestawieniu z fragmentem udostępnionym turystom. Co zobaczysz na trasie? Zwiedzanie odbywa się po wytyczonej ścieżce z oświetleniem, a pokonanie jej zajmuje zwykle około 40 minut. Jaskinia słynie z bogactwa form naciekowych: smukłych stalaktytów zwisających ze stropu, stalagmitów wyrastających z dna oraz kolumn, które powstały po połączeniu obu. Formy te tworzą się bardzo powoli, kropla po kropli, z wody nasyconej węglanem wapnia, dlatego każda z nich ma za sobą ogromny odcinek czasu. Wnętrza przypominają galerię rzeźb, a oświetlenie podkreśla ich kształty i barwy. W środku panuje chłodny, wilgotny klimat o stałej temperaturze, więc nawet w upalny dzień warto zabrać ze sobą ciepłą bluzę. Buty z dobrą przyczepnością są wskazane, bo podłoże bywa mokre. Praktyczne wskazówki dla turystów Czas zwiedzania: około 40 minut samej trasy, a z dojściem i wizytą przy kasie najlepiej zarezerwować około półtorej godziny. Ubiór: ciepła warstwa i wygodne obuwie. Dla rodzin: jaskinia sprawdza się jako atrakcja na dni z gorszą pogodą, bo trasa prowadzi pod ziemią. Informacje: aktualne godziny otwarcia i ceny biletów podaje operator na stronie atta-hoehle.de. Operator oferuje także audioprzewodnik, który ułatwia zrozumienie powstawania nacieków i historii odkrycia. Najczęstsze pytania Gdzie leży jaskinia Atta? W Attendorn, w regionie Sauerland w Nadrenii Północnej-Westfalii, w zachodnich Niemczech. Współrzędne to około 51,125 N i 7,916 E. Czy jaskinia Atta jest duża? Zinwentaryzowana długość systemu wynosi 6670 metrów, ale zwiedza się tylko jego część. Zalicza się do największych jaskiń naciekowych w Niemczech. Ile trwa zwiedzanie? Zwykle około 40 minut. Kiedy odkryto jaskinię? 19 lipca 1907 roku, podczas prac w kamieniołomie w dolinie Biggetal. Czy to dobra atrakcja w deszczowy dzień? Tak, trasa prowadzi pod ziemią, więc pogoda na zewnątrz ma niewielkie znaczenie. Jaskinia Atta łączy w sobie historię przypadkowego odkrycia, naukę o krasie i widowiskowe formy skalne, dlatego warto ją uwzględnić w planie podróży po Sauerlandzie.
-
Gußmannshöhle
Gutenberg
Jaskinia Gußmannshöhle to niewielka jaskinia szczelinowa w miejscowości Gutenberg, części gminy Lenningen w Badenii-Wirtembergii. Leży na Jurze Szwabskiej (Schwäbische Alb) na wysokości około 680 m n.p.m. i należy do jaskiń udostępnionych turystom. Jak duża jest jaskinia? Łączna długość korytarzy wynosi około 91 metrów, a różnica poziomów sięga 16 metrów. To typowa jaskinia szczelinowa, czyli powstała wzdłuż pęknięć w skale wapiennej. Dla zwiedzających przygotowano mniej więcej 55 metrów trasy. Jaskinia składa się z czterech komór połączonych wąskimi, wysokimi przejściami, więc zwiedzanie jest krótkie, ale zróżnicowane. Nie jest to rozległy system z podziemnymi jeziorami, tylko kameralna, łatwa do ogarnięcia w jedną wizytę formacja. Skąd nazwa i jaka jest historia? Jaskinia nosi imię Karla Gußmanna, który zajął się nią pod koniec XIX wieku. Źródła podają kilka nieco różnych dat. Według jednych badania naukowe prowadzono w 1889 roku, według innych odkrycie i wykopaliska przypadają na lata 1890 i 1891. Zgodnie z tym, co udało się ustalić, jaskinię otwarto dla zwiedzających na początku lat 90. XIX wieku, najpewniej w 1891 roku. Pierwsze oświetlenie elektryczne działało tylko kilka tygodni z powodu problemów technicznych, a trwałe światło elektryczne pojawiło się dopiero w 1922 roku. Po zabezpieczeniu skał w 2008 roku jaskinię ponownie udostępniono turystom. Co znaleziono podczas wykopalisk? Dawne prace wykopaliskowe wydobyły z jaskini kości zwierząt z epoki lodowej. Dzięki temu miejsce ma znaczenie nie tylko turystyczne, lecz także paleontologiczne i dobrze pokazuje, że jaskinie Alb Szwabskiej służyły zwierzętom jako schronienie na długo przed pojawieniem się zwiedzających. Jak zwiedzać? Do środka wchodzi się z przewodnikiem. Zwiedzanie organizowane jest sezonowo, głównie latem i w weekendy, a zimą jaskinia jest zamknięta, ponieważ zimują w niej nietoperze. Terminy i dostępność zmieniają się, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje na stronach Geoparku Szwabskiej Jury albo w urzędzie dzielnicy Gutenberg. W 2020 roku zwiedzanie było czasowo wstrzymane z powodu pandemii. Czy w pobliżu jest coś jeszcze? Tak. Tuż obok znajduje się Gutenberger Höhle, kolejna jaskinia, którą łatwo połączyć z odwiedzinami w Gußmannshöhle. Obie leżą na szlakach spacerowych w okolicy Lenningen, a trasy piesze prowadzą dalej w stronę rezerwatu torfowiska Schopflocher Moor. To dobry pomysł na jednodniową wycieczkę dla osób, które lubią krajobrazy krasowe, krótkie spacery i zwiedzanie bez tłumów. Najczęstsze pytania Jak długa jest Gußmannshöhle? Ma około 91 metrów długości, z czego ok. 55 metrów udostępniono turystom. Gdzie leży? W dzielnicy Gutenberg gminy Lenningen, w Badenii-Wirtembergii, na Jurze Szwabskiej. Czy można zwiedzać samodzielnie? Nie, wejście odbywa się w ramach zwiedzania z przewodnikiem. Czy jaskinia jest otwarta zimą? Zazwyczaj nie, ponieważ w tym czasie zimują w niej nietoperze. Czy warto połączyć wizytę z innymi miejscami? Tak, obok znajduje się Gutenberger Höhle, a w okolicy prowadzą szlaki piesze.
-
Sophienhöhle
Ahorntal
Sophienhöhle – jaskinia turystyczna w Szwajcarii Frankońskiej Sophienhöhle to naturalna jaskinia krasowa w pobliżu miejscowości Kirchahorn, należącej do gminy Ahorntal w powiecie Bayreuth, w Górnej Frankonii (Bawaria). Jest zaliczana do jaskiń turystycznych, czyli takich, które można zwiedzać w zorganizowany sposób. Leży w Szwajcarii Frankońskiej, regionie słynącym z wapiennych skał, dolin i dużej liczby jaskiń. Czym jest Sophienhöhle? Jaskinia powstała w skałach wapiennych, które w tej części Frankonii tworzą charakterystyczny krajobraz krasowy. Nazwa nawiązuje do imienia Zofii. Obiekt jest częścią niewielkiego kompleksu jaskiń w okolicy Ahorntal, do którego należą również Ahornloch i Klaussteinhöhle. Dla zwiedzających udostępniono tylko część korytarzy, a cały system jest dłuższy od trasy turystycznej. Co można zobaczyć w środku? Wnętrze zdobią formy naciekowe: stalaktyty, stalagmity i draperie naciekowe. Jaskinia jest znana także z dobrze zachowanego szkieletu niedźwiedzia jaskiniowego, co przypomina o czasach, gdy takie zwierzęta zamieszkiwały jaskinie Frankonii. Dla wielu odwiedzających to najciekawszy punkt wizyty, bo pokazuje, że jaskinie regionu były niegdyś schronieniem dla wymarłych zwierząt. Jak wygląda zwiedzanie? Wejście do jaskini odbywa się wyłącznie z przewodnikiem. Zwiedzanie trwa mniej więcej pół godziny do czterdziestu minut, a trasa prowadzi przez kilka komór. W jaskini panuje stała, chłodna temperatura, dlatego nawet w upalne dni warto zabrać ciepłą bluzę i wygodne, stabilne obuwie. Organizowane są również specjalne wieczorne wycieczki. Kiedy odkryto jaskinię? Według większości źródeł jaskinię odkryto w 1833 roku, a w XIX wieku zaczęto ją pokazywać zwiedzającym. Od tamtej pory należy do klasycznych atrakcji tego zakątka Bawarii. Jak dojechać i co zobaczyć w okolicy? Sophienhöhle znajduje się niedaleko zamku Burg Rabenstein, skąd dojdziesz do niej pieszo w kwadrans od parkingu. To dobry punkt wypadu dla miłośników pieszych wędrówek: w okolicy biegną szlaki przez dolinę Ailsbach, a trasy łączą jaskinię z zamkiem, widokowymi skałami i innymi jaskiniami regionu. Wiele pętli zaczyna się w Kirchahorn. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny otwarcia i ceny biletów na oficjalnej stronie jaskini. Jaskinia jest czynna sezonowo, od wiosny do początku listopada, zwykle od wtorku do niedzieli oraz w dni świąteczne. Najczęstsze pytania Gdzie leży Sophienhöhle? W pobliżu Kirchahorn w gminie Ahorntal, w powiecie Bayreuth, w Górnej Frankonii w Niemczech. Czy można wejść do jaskini bez przewodnika? Nie. Zwiedzanie odbywa się wyłącznie w grupach z przewodnikiem. Ile trwa zwiedzanie? Około 30–40 minut. Co jest największą atrakcją? Formy naciekowe oraz zachowany szkielet niedźwiedzia jaskiniowego. Czy jaskinia jest otwarta cały rok? Nie, działa sezonowo, od wiosny do początku listopada. Czy jest blisko jakiegoś zamku? Tak, niedaleko stoi Burg Rabenstein, a spacer od jego parkingu trwa około kwadransa.
-
Wodospady w Tribergu
Triberg (Kernstadt)
Wodospady w Tribergu to kaskada w sercu Schwarzwaldu, w miejscowości Triberg w Badenii-Wirtembergii. Woda spada tu z wysokości 163 metrów, co zalicza je do najwyższych wodospadów Niemiec poza Alpami i do najczęściej odwiedzanych naturalnych atrakcji regionu. Czym są wodospady w Tribergu? Nie jest to jeden pionowy strumień, lecz siedem dużych stopni, po których potok spływa po skalnych blokach granitu. Dzięki temu cały układ wygląda jak kaskada wijąca się po stromym zboczu doliny tuż nad miastem. Według serwisu geologicznego krajowego urzędu geologicznego spadek wynosi około 162 metrów, większość przewodników podaje jednak 163 m. Współrzędne miejsca to około 48,126° N i 8,2275° E, w samym Tribergu. Dlaczego warto je zobaczyć? Wodospady zaliczają się do najbardziej znanych w Niemczech. Najwyższe wodospady kraju leżą w Bawarii i są wyższe, ale Triberg wyróżnia się tym, że kaskadę można obejrzeć z bliska, idąc ścieżkami biegnącymi wzdłuż jej kolejnych stopni. Szczególnie efektowny bywa widok wiosną, gdy po roztopach i deszczach przybywa wody, oraz zimą, gdy skały pokrywa lód. Wieczorem kaskada jest podświetlana, co daje zupełnie inny nastrój niż w dzień. Jak zwiedzać? Wzdłuż wodospadów prowadzi kilka tras o różnym charakterze, wśród nich ścieżka przyrodnicza, ścieżka kulturowa, ścieżka kaskadowa i trasa panoramiczna. Ścieżka kulturowa ma tablice informacyjne o historycznym wykorzystaniu energii wody. Wejście na teren wodospadów jest w ciągu dnia płatne, a ceny i godziny zmieniają się w zależności od sezonu, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje w biurze turystycznym w Tribergu. Obuwie z dobrą przyczepnością to podstawa, bo kamienne stopnie i mostki bywają mokre i śliskie. Historia i woda w służbie miasta Siła wody z kaskady odegrała rolę w rozwoju okolicy. W 1884 roku Triberg jako jedno z pierwszych miast w Niemczech wypróbowało elektryczne oświetlenie ulic, a prąd zapewniała energia wodna z tutejszych wodospadów. Turystyka w okolicy rozwijała się od końca XIX wieku, a sama kaskada przyciąga zwiedzających od około dwóch stuleci. Najczęstsze pytania Jak wysokie są wodospady w Tribergu? Najczęściej podawana wysokość to 163 metry, rozłożone na siedem stopni. Czy to najwyższe wodospady w Niemczech? Nie we wszystkich zestawieniach. Często określa się je jako najwyższe niealpejskie wodospady kraju, natomiast w Bawarii znajdują się wyższe. Czy wstęp jest płatny? Tak, w ciągu dnia obowiązuje opłata, a bilet bywa łączony z wejściem do Muzeum Schwarzwaldu. Aktualne ceny sprawdź przed wyjazdem. Czy wodospady można zobaczyć wieczorem? Tak, kaskada jest podświetlana do około godziny 22:00. Kiedy najlepiej jechać? Wiosną, przy dużej ilości wody, albo zimą dla lodowych widoków. Latem cień lasu daje przyjemny chłód. Na co jeszcze zwrócić uwagę? Miasteczko Triberg słynie z zegarów z kukułką i Muzeum Schwarzwaldu, więc wizytę przy wodospadach łatwo połączyć ze spacerem po centrum. Zarezerwuj na całość kilka godzin, a w sezonie spodziewaj się tłumów przy głównych punktach widokowych.
-
Dreimühlen waterfall
Ahütte
Wodospad Dreimühlen to jeden z najciekawszych przyrodniczych drobiazgów Kalkeifel, wapiennej części Eifel w Nadrenii-Palatynacie. Leży w gminie Üxheim, przy miejscowości Ahütte, w trójkącie wyznaczonym przez Ahütte, Niederehe i Nohn. Woda spada tu z wysokości kilku metrów po szerokiej, kamiennej kaskadzie, a sam wodospad rośnie dzięki osadzaniu się wapienia. Jak wygląda wodospad Dreimühlen? Wodospad zasila Mühlenbach. Na szerokości około 12 metrów woda spada z wysokości od 4 do 6 metrów do potoku Ahbach. Jest zimna i bogata w wapń, dlatego na skałach odkłada się trawertyn. Efekt to pofałdowana, jasna ściana, po której woda spływa wieloma strumieniami. Dlaczego wodospad ciągle się powiększa? Próg powstał z osadów wapiennych, które wytrącają się ze źródeł zasilających Ahbach. Są to trzy dopływy bogate w węglan wapnia. Gdy w 1912 roku budowano tu linię kolejową, strumienie połączono i skierowano w jedno miejsce. Od tamtej pory kaskada rośnie. Źródła podają różne tempo przyrostu: od 6–8 cm do około 10 cm rocznie. Wodospad nazywany bywa więc „rosnącym", a jego wygląd zmienia się z biegiem lat. Skąd nazwa Dreimühlen? Nazwę wzięto od pobliskiej ruiny Dreimühlen. Był to niewielki zamek na wzgórzu, zbudowany w XIII wieku i zniszczony już w XV wieku. Do dziś zachowały się tylko fragmenty muru z kamienia łamanego, a ruina leży na wysokości około 380 m n.p.m. Od 1938 roku wodospad jest chronionym pomnikiem przyrody. Jak dojść do wodospadu? Najwygodniej zacząć w Ahütte. Stąd prowadzi pętla szlakiem Dreimühlenweg, długa na około 8,4 km, na którą trzeba zarezerwować mniej więcej dwie godziny marszu. Dłuższa trasa, około 14 km i niecałe cztery godziny, zaczyna się na parkingu przy młynie Nohner Mühle nad Ahbach. Prowadzi też przez zamek Kerpen, rezerwat Hönselberg i teren dawnego klasztoru w Niederehe. Dla osób, które wolą krótszy wariant, jest także trasa z Kerpen licząca około 7,6 km i oceniana jako umiarkowana. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie leży wodospad Dreimühlen? W Kalkeifel, w Nadrenii-Palatynacie, na terenie miejscowości Ahütte (gmina Üxheim), niedaleko Niederehe i Nohn. Jak wysoki jest wodospad? Ma około 4–6 metrów wysokości i około 12 metrów szerokości. Skąd wzięła się nazwa? Od pobliskiej średniowiecznej ruiny Dreimühlen. Czy wodospad jest chroniony? Tak, od 1938 roku ma status pomnika przyrody. Ile czasu zająć spacer? Pętla z Ahütte to około 2 godzin, trasy dłuższe wymagają od 3 do 4 godzin. Czy szlaki są w dobrym stanie? Jeden z opisów trasy z 2023 roku wspomina o kiepskim stanie ścieżki, więc przed wyjściem warto sprawdzić aktualne warunki i wybrać solidne buty. Dla kogo to miejsce? Wodospad pasuje do spokojnej, rodzinnej wycieczki i do fotografów, którzy lubią nietypowe formy przyrody. Najlepiej połączyć go z pętlą pieszą, bo po drodze mija się ruiny, potok i wapienne łąki Eifel. To dobry pomysł na kilka godzin poza utartymi szlakami Niemiec.
-
Neidlinger Wasserfall
Neidlingen
Neidlinger Wasserfall to wodospad na Jurze Szwabskiej (Schwäbische Alb), w pobliżu miejscowości Neidlingen w powiatach Esslingen w Badenii-Wirtembergii. Woda spada tu w lesie, tuż poniżej ruin zamku Reußenstein, a jej źródłem są dwa krasowe wypływy rzeki Lindach. Gdzie leży Neidlinger Wasserfall? Wodospad znajduje się około 2 km na południe od centrum Neidlingen, na obszarze zwanym Pfanne. Teren jest objęty statusem lasu ochronnego (Bannwald), czyli fragmentu leśnego, w którym przyroda pozostawiona jest w dużej mierze sama sobie. Tuż nad nim wznoszą się skały z ruinami zamku Reußenstein, jedną z najbardziej znanych budowli w okolicy. Skąd bierze się woda? Lindach wypływa z dwóch jaskiniowych otworów źródłowych, położonych mniej więcej 20 metrów powyżej wodospadu. To typowy obraz krajobrazu krasowego: woda przepływa przez skały wapienne i wydobywa się na powierzchnię w postaci źródeł, po czym od razu spada w dół po stromym stoku. Z tego powodu miejsce zostało wpisane do Geoparku Jura Szwabska jako geopunkt, czyli stanowisko pokazujące historię geologiczną regionu. Mchy i tufa — dlaczego nie wolno wchodzić na skały? Wodospad otaczają porośnięte mchem formacje i osady tufy wapiennej. Opracowania geologiczne zwracają uwagę, że są one bardzo delikatne i nie wolno po nich chodzić. Turysta powinien oglądać wodospad z wyznaczonych miejsc i nie schodzić na skały, aby nie zniszczyć struktur, które powstawały w naturze przez długi czas. Jak zaplanować wycieczkę? Wodospad jest zwykle elementem pieszych pętli łączących go z zamkiem Reußenstein. Według popularnych tras opisanych na platformie Komoot: pętla z Neidlingen ma około 12 km długości, ok. 340–350 m podejść i zajmuje mniej więcej 3,5–3,7 godziny, krótsza trasa z parkingu przy Reußenstein liczy około 6 km i ok. 240 m podejść, trudność oceniana jest jako umiarkowana, potrzebna jest dobra kondycja i pewny krok. Ponieważ teren jest stromy i leśny, warto założyć buty trekkingowe, zwłaszcza po deszczu, gdy ścieżki bywają śliskie. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Ruiny Reußenstein są łatwo dostępne i uważane za dobry cel wędrówki, więc wizyta przy wodospadzie dobrze łączy się ze zwiedzaniem zamku. Widoki z okolicznych skał i spokojny las dopełniają tę krótką wycieczkę na Jurze Szwabskiej. Najczęstsze pytania Gdzie jest Neidlinger Wasserfall? Na Jurze Szwabskiej, około 2 km na południe od centrum Neidlingen, w powiecie Esslingen. Skąd płynie woda? Z dwóch krasowych wypływów rzeki Lindach, leżących mniej więcej 20 m powyżej wodospadu. Czy można wchodzić na skały przy wodospadzie? Nie. Mchy i tufa są delikatne i nie należy po nich chodzić. Czy da się połączyć wodospad z zamkiem? Tak, wodospad leży poniżej ruin Reußenstein i często odwiedza się oba miejsca podczas jednej pętli.
-
Königsklinger Aue
Ingelheim am Rhein
Königsklinger Aue to największa wyspa na Renie w odcinku między Moguncją a Bingen am Rhein. Zajmuje około 80 hektarów i jest naturalną wyspą śródlądową na tzw. Inselrhein, czyli „wyspiarskim Renie”. Administracyjnie należy do miasta Ingelheim am Rhein w Nadrenii-Palatynacie, a tylko jej północno-wschodni cypel leży w gminie Budenheim. Bywa też nazywana Eltviller Aue, bo ciągnie się wzdłuż nabrzeża Eltville po drugiej stronie rzeki. Gdzie leży i jak duża jest wyspa? Wyspa rozciąga się na długości około 2,15 km, a w najszerszym miejscu ma 500 metrów. Leży między głównym nurtem żeglownym na północy a lewym brzegiem Renu na południu. Jest mniej więcej dwa razy większa niż wyspa Mainau na Jeziorze Bodeńskim. Najbliższa z innych wysp, Mariannenaue, leży zaledwie około 700 metrów dalej w dół rzeki, a Rettbergsaue około 2,8 km w górę rzeki. Czym wyróżnia się przyroda wokół wyspy? Odnoga Renu między wyspą a lewym brzegiem została w dużej mierze odcięta budowlami wzdłużnymi. Dzięki temu zmieniła się w strefę stojącej wody ze słabym przepływem. Przy wyjątkowo niskim stanie wody połączenie bywa przerwane całkowicie. Takie spokojne wody i zarośnięte brzegi to typowy krajobraz łęgowy, coraz rzadszy nad Renem. Wyspa wchodzi w skład rezerwatu przyrody „Haderaue-Königsklinger Aue”, ustanowionego w 1992 roku. Rezerwat obejmuje około 165 hektarów i fragmenty gmin Budenheim oraz Heidesheim. Celem ochrony jest zachowanie i rozwój resztek dawniej rozległego krajobrazu łęgowego wraz z wyspą leżącą przed brzegiem. Obszar należy także do unijnego obszaru ochrony ptaków Rheinaue Bingen–Ingelheim. Czy można wejść na Königsklinger Aue? Nie. Wyspa jest rezerwatem przyrody i nie jest dostępna dla zwiedzających. Nie ma tu szlaków ani przystani dla turystów, więc najlepiej podziwiać ją z lądu. Skąd najlepiej ją obejrzeć? Dobrym punktem widokowym jest nabrzeże po stronie Eltville am Rhein w Hesji, gdzie wyspa towarzyszy spacerowiczom przez ponad dwa kilometry, od pierwszych willowych posesji aż do krytej pływalni. Widok na wyspę mają też rowerzyści jadący szlakiem wzdłuż Renu oraz pasażerowie statków pływających między Moguncją a Bingen. Warto zabrać lornetkę, bo to dobre miejsce na obserwację ptaków wodnych. Najczęstsze pytania Jak duża jest Königsklinger Aue? Ma około 80 hektarów, a rezerwat wokół niej około 165 hektarów. Czy to ta sama wyspa co Eltviller Aue? Tak, to dwie nazwy tej samej wyspy. Czy można tam popłynąć łodzią lub wejść na brzeg? Nie, to chroniony rezerwat przyrody, niedostępny dla turystów. Do jakiego miasta należy wyspa? Do Ingelheim am Rhein w Nadrenii-Palatynacie, choć leży naprzeciw Eltville w Hesji. Jaka wyspa leży najbliżej? Mariannenaue, około 700 metrów w dół rzeki.
-
Hohe-Möhr-Tower
Schopfheim
Wieża Hohe-Möhr (Hohe-Möhr-Turm) to kamienna wieża widokowa o wysokości około 30 metrów, stojąca na szczycie góry Hohe Möhr w południowej części Schwarzwaldu, tuż przy miasteczku Schopfheim w Badenii-Wirtembergii. Z jej platformy widać Alpy Szwajcarskie, Jurę i Wogezy, a pod nogami rozciągają się doliny Wiese i Renu. Gdzie leży wieża i jak do niej dotrzeć? Góra Hohe Möhr ma około 984 m n.p.m. i należy do najbardziej rozpoznawalnych wzniesień okolic Schopfheim. Wieża stoi na samym szczycie, więc wchodząc na jej platformę, turysta przekracza symboliczną granicę tysiąca metrów nad poziomem morza. Dojście prowadzi leśnymi ścieżkami z Schopfheim, z okolicznych wsi, między innymi Raitbach, a także z sąsiednich miejscowości doliny Wiese. Wieża leży też na trasie Westweg, jednego z najsłynniejszych długodystansowych szlaków Schwarzwaldu, dlatego mijają ją piesi wędrowcy idący przez cały region. Jaka jest historia wieży? Pierwszą wieżę postawiło lokalne koło Schwarzwaldverein, czyli Związku Schwarzwaldzkiego, w Schopfheim. Prace trwały na początku lat 90. XIX wieku, a obiekt oficjalnie otwarto w maju 1894 roku. Do budowy zatrudniono włoskiego mistrza murarskiego Cesarego Sironiego. Pierwotna konstrukcja nie przetrwała jednak długo. 22 czerwca 1922 roku w wieżę uderzył piorun i wywołał pożar. Odbudowa przypadła na czas hiperinflacji w Niemczech, a udała się dzięki pomocy okolicznych gmin oraz prywatnym darowiznom, szczególnie ze Szwajcarii. Ponownie otwarto ją 11 maja 1924 roku. Z tego powodu w różnych publikacjach pojawia się rok 1894 lub 1924, zależnie od tego, czy autor ma na myśli pierwszą, czy obecną budowlę. W 1953 roku mur wzmocniono stalowymi obręczami, które stabilizują konstrukcję. Co widać z platformy widokowej? Przy dobrej pogodzie panorama jest rozległa. Na południu wyłaniają się szczyty Alp Szwajcarskich, na zachodzie widać Wogezy we Francji, a na południowym zachodzie pasma Jury. U stóp góry leży dolina Wiese, a dalej dolina Renu z okolicami Bazylei. To jeden z powodów, dla których wieża jest popularnym celem wycieczek w regionie. Czy wejście jest płatne i kiedy jest otwarta? Wieżą opiekuje się Schwarzwaldverein Schopfheim. W sezonie, zwłaszcza w weekendy i święta, dyżurują na niej wolontariusze, a od maja do września zazwyczaj w niedziele pełni dyżur tak zwany strażnik wieży. Czasem pobierana jest niewielka opłata, około 1 euro, przeznaczona na utrzymanie obiektu. Na szczyt prowadzą kamienne stopnie w dolnej części i drewniane schody w górnej, łącznie około stu kilkudziesięciu stopni. Co jeszcze warto wiedzieć? Wieża jest zabytkiem kultury Badenii-Wirtembergii. Obok niej stoi znacznie wyższy maszt nadawczy, który powstał osobno, ponieważ kamienna budowla nie mogła pomieścić potrzebnych anten. Dzięki temu sama wieża zachowała swój historyczny charakter. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest Hohe-Möhr-Turm? Około 30 metrów, a sama góra ma około 984 m n.p.m. Kto zbudował wieżę? Lokalne koło Związku Schwarzwaldzkiego (Schwarzwaldverein) w Schopfheim, a obecną budowlę ukończono w 1924 roku po pożarze spowodowanym przez piorun. Co widać z góry? Alpy Szwajcarskie, Jurę, Wogezy oraz doliny Wiese i Renu. Czy wieża leży na szlaku? Tak, na szlaku Westweg oraz na wielu lokalnych trasach spacerowych wokół Schopfheim.
-
Hanneloreneiche
Limbach-Oberfrohna
Hanneloreneiche to jeden z najstarszych drzew w okolicach Zwickau i pomnik przyrody w saksońskim mieście Limbach-Oberfrohna. Okazały dąb szypułkowy rośnie w dzielnicy Limbach, wśród nowoczesnej zabudowy mieszkaniowej, a mimo to przyciąga uwagę każdego, kto zejdzie z głównej drogi. Czym jest Hanneloreneiche? To pojedyncze drzewo z gatunku dąb szypułkowy (Quercus robur), objęte ochroną jako pomnik przyrody w powiecie Zwickau. Ochrona obowiązuje od 1958 roku. Dąb uchodzi za jedno z najstarszych drzew w Niemczech, a lokalne władze szacują jego wiek na około 400 lat. Oznacza to, że zaczął rosnąć w XVII wieku, na długo przed tym, zanim wokół powstały osiedla i ulice. Gdzie go znaleźć? Drzewo stoi w dzielnicy Limbach, na terenie miasta Limbach-Oberfrohna, pomiędzy osiedlami Am Hohen Hain i Am Oesterholz. Adres wskazywany przez miasto to okolica ulicy Am Friesenweg. Dojście jest łatwe, a sam dąb dobrze widać z daleka dzięki rozłożystej koronie. Wizyta zajmuje kilkanaście minut, więc świetnie sprawdza się jako przystanek na spacerze po okolicy. Ile naprawdę ma lat? Wokół wieku drzewa narosło sporo opowieści. Dawniej mówiono, że dąb liczy co najmniej 800 lat, jednak miasto wprost zaznacza na ścieżce edukacyjnej, że taka liczba nie jest prawdziwa. Eksperci oceniali wiek drzewa w 1992 roku na około 400 lat. Inne opracowania podają wartości od około 250 do 380 lat, co wynika z różnych metod pomiaru i szacowania. Oficjalne stanowisko miasta mówi o 400 latach. Wymiary drzewa zmierzono w 2017 roku: wysokość to około 22 metry, a obwód pnia na wysokości piersi mieści się w przedziale od 5,4 do prawie 6 metrów, zależnie od sposobu pomiaru. Takie rozmiary robią wrażenie nawet na tle innych starych dębów regionu. Skąd nazwa? Imię „Hannelore” zachęca do snucia opowieści. Według jednej z wersji drzewo nazwano na cześć szlachcianki, która miała tu mieszkać. Inna wersja wiąże nazwę z Johanną Eleonorą von Einsiedel, mieszkającą w latach 1732–1742 w rycerskim majątku w Limbach. Pewności brak, a to część uroku miejsca: legenda miesza się z historią lokalną. Najczęstsze pytania Czy dąb można zwiedzać bezpłatnie? Tak, drzewo rośnie w przestrzeni publicznej między osiedlami i nie ma biletów ani godzin otwarcia. Ile lat ma Hanneloreneiche? Według oficjalnych danych miasta około 400 lat. Starsze szacunki mówiące o 800 latach uznano za nieprawdziwe. Czy jest to pomnik przyrody? Tak, jest chronionym pomnikiem przyrody w powiecie Zwickau, a ochrona obowiązuje od 1958 roku. Jak wysokie jest drzewo? Około 22 metrów, według pomiarów z 2017 roku. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników starych drzew, spacerowiczów i osób zainteresowanych lokalną historią Saksonii. To krótki, spokojny przystanek, a nie całodniowa atrakcja.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.