Nové Hrady Castle

Zamek Nové Hrady wznosi się w miasteczku o tej samej nazwie w południowych Czechach, niedaleko granicy z Austrią, u podnóża Gór Nowohradzkich. To empirowa rezydencja rodu Buquoyów, wzniesiona na miejscu dawnej gotyckiej warowni – i jeden z ciekawszych przykładów przejścia od średniowiecznego zamku obronnego do klasycystycznej siedziby szlacheckiej.

Od gotyckiej strażnicy do empirowego pałacu

Początki miejsca sięgają połowy XIII wieku, gdy na szlaku handlowym stanęła gotycka strażnica należąca do rodu Rożmberków. Twierdza przetrwała najazdy husytów i pożar w 1467 roku, po czym odbudowano ją w pierwszej połowie XVI wieku. Kolejne nieszczęścia – wybuch prochu w 1573 roku i trzęsienie ziemi w 1605 roku – zniszczyły znaczną część zabudowań.

W 1620 roku majątek przeszedł w ręce Karela Bonaventury Buquoya, dowódcy wojsk cesarskich, który otrzymał go od cesarza Ferdynanda II jako zapłatę za zasługi wojenne. Buquoyowie rozbudowali zamek w stylu barokowym, ale z czasem stara rezydencja przestała odpowiadać wymogom komfortu i reprezentacji. Jan Nepomuk Buquoy planował od lat 60. XVIII wieku budowę zupełnie nowej siedziby, jednak prace dokończyła dopiero jego wdowa, Terezie Paarová – nowy, empirowy pałac stał już w 1806 roku, wzorowany na francuskich rezydencjach tamtej epoki.

Co można zobaczyć w środku?

Piętrowy, trzyskrzydłowy budynek z niższymi skrzydłami bocznymi kryje kilka wyjątkowych wnętrz. Wśród pomieszczeń reprezentacyjnych na piętrze wyróżnia się okrągły Błękitny Salon – dwupoziomowa sala obita niebiesko-białym pasiastym płótnem, które miało przypominać wojskowy namiot z czasów największych triumfów Karela Bonaventury Buquoya. Zamek posiada również salę teatralną na 120 miejsc – to jeden z trzech zachowanych w Czechach teatrów z epoki empiru, rzadkość na skalę całego kraju.

Co dzieje się w zamku dzisiaj?

Buquoyowie mieszkali w pałacu do 1945 roku, kiedy majątek znacjonalizowano. Budynek służył najpierw jako dom dziecka, później jako szkoła rolnicza, a od 1963 roku jest chroniony jako zabytek kultury. Obecnie w zamku działa ośrodek naukowo-konferencyjny związany z Akademią Nauk, co sprawia, że część wnętrz można zwiedzać w ramach wycieczek, a resztę wykorzystuje się do celów akademickich i konferencyjnych.

Kilka kilometrów od zamku warto zajrzeć do Terčina údolí – romantycznego, angielskiego parku krajobrazowego związanego z hrabiną Terezie Buquoyovą, z zachowanymi budowlami ogrodowymi, takimi jak Domek Szwajcarski.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Nové Hrady to ten sam obiekt, co zamek Nové Hrady u Litomyšle? Nie. W Czechach istnieją dwie miejscowości o tej nazwie – ta w południowych Czechach, w powiecie České Budějovice, to inna lokalizacja niż wieś Nové Hrady w powiecie Ústí nad Orlicí, gdzie znajdują się ruiny zupełnie innego zamku.

Czy da się zwiedzić wnętrza zamku? Część reprezentacyjnych sal, w tym empirowy teatr, jest dostępna w ramach zwiedzania z przewodnikiem, choć budynek pełni głównie funkcje naukowo-konferencyjne.

Co jest największą atrakcją zamku? Okrągły Błękitny Salon i zabytkowy teatr na 120 miejsc, jeden z trzech ostatnich tego typu zachowanych w Czechach.

Czy warto połączyć wizytę z okolicą? Tak – romantyczny park w Terčinie údolí, kilka kilometrów od zamku, to naturalne rozszerzenie wycieczki po posiadłości Buquoyów.