Cuknštejn Fortress

Cuknštejn to renesansowa tvrz (obronna siedziba szlachecka) niedaleko Nowych Hradów w południowych Czechach, jeden z najlepiej zachowanych przykładów tego typu budowli w całym kraju.

Jak powstała tvrz?

Zbudował ją pod koniec XV wieku, najprawdopodobniej w latach 1488–1491, rycerz Vilém Pouzar z Michnic. Nie był to duży zamek, lecz mniejsza, obwarowana siedziba pańska typowa dla niższej szlachty — chroniona fosą wodną i murami obronnymi, jak wówczas budowała warstwa ziemiańska i rycerska.

Kto był właścicielem tvrzy?

Od 1496 do 1545 roku majątek należał do Oldřicha Pouzara z Michnic, wysokiego urzędnika ziemskiego aktywnie zaangażowanego w politykę swoich czasów. Po jego śmierci w 1545 roku, cztery lata później, Cuknštejn przejął syn Svojše. Pod koniec XVI wieku, między 1588 a 1592 rokiem, właścicielem został Pavel Boubínský z Újezda. Od 1597 roku na tvrzy mieszkał Jiřík Kába z Rybňan wraz z żoną Kateřiną z Malovic.

Co wydarzyło się podczas wojny trzydziestoletniej?

Wojna trzydziestoletnia stała się dla Cuknštejnu punktem zwrotnym. W latach 1618–1620 majątek zajęły wojska cesarskie, a siedzibę splądrowano i zniszczono. Następnie cesarz podarował ją swojemu generałowi, hrabiemu Karolowi Bonaventurze Buquoyowi. Od tego czasu Cuknštejn dzielił losy sąsiedniego majątku nowohradzkiego — należał do rodu Buquoyów aż do 1945 roku, kiedy to odebrano go w ramach powojennych konfiskat.

Jak potoczyły się losy tvrzy w XX wieku?

Po 1945 roku Cuknštejn przeszedł na własność państwa czechosłowackiego. Przez kolejne dziesięciolecia niszczał, ponieważ państwo nie miało środków ani zainteresowania jego utrzymaniem. Przełom nastąpił dopiero pod koniec 2000 roku, gdy obiekt kupił na własność prywatny inżynier budowlany Tomáš Pek. Od tego czasu trwa stopniowa rekonstrukcja, dzięki której tvrz zachowuje do dziś swój historyczny wygląd.

Dlaczego Cuknštejn jest wyjątkowy?

Tvrz należy do najlepiej zachowanych siedzib szlacheckich tego typu w Czechach. Jest rzadkim świadectwem przejścia między średniowieczną tvrzą a nowożytnym zamkiem — pokazuje, jak obwarowane siedziby niższej szlachty stopniowo przekształcały się w bardziej reprezentacyjne rezydencje, nie tracąc całkowicie swojego obronnego charakteru.

Gdzie znajduje się tvrz?

Cuknštejn leży w Górach Nowohradzkich, w pobliżu miasta Nowe Hrady w południowych Czechach, niedaleko granicy z Austrią. Dzięki położeniu w podgórzu to popularny cel wycieczek pieszych po okolicznej krainie.

Najczęstsze pytania

Czy Cuknštejn to zamek, czy tvrz?

Poprawnie obiekt nazywa się tvrz — mniejsza, obwarowana siedziba pańska, odmienna od dużego zamku. W materiałach turystycznych można jednak spotkać się z określeniem „zamek Cuknštejn".

Kiedy powstała tvrz?

Najprawdopodobniej w latach 1488–1491, za czasów rycerza Viléma Pouzara z Michnic.

Kto jest dziś właścicielem tvrzy?

Od końca 2000 roku obiekt należy prywatnie do inżyniera budowlanego Tomáša Peka, który stopniowo go odrestaurowuje.

Jak Cuknštejn wiąże się z Nowymi Hradami?

Od XVII wieku Cuknštejn dzielił losy majątku nowohradzkiego rodu Buquoyów, do którego należał aż do konfiskaty w 1945 roku.