New Cemetery in Tábor

Nowy Cmentarz w Taborze (czes. Nový hřbitov v Táboře) to główna nekropolia miejska, rozłożona na południowym skraju miasta przy ulicy Nad Sládečkem, w pobliżu dawnej samodzielnej wsi Měšice, dziś wchłoniętej przez Tabor. To spokojne miejsce łączy funkcję czynnego cmentarza z rolą swoistej kroniki historii miasta – spoczywają tu zarówno zwykli mieszkańcy, jak i osoby, które zapisały się w dziejach Czech.

Kiedy powstał cmentarz i dlaczego w tym miejscu?

Cmentarz założono w 1921 roku na rozległej działce za ówczesnymi granicami miasta. Miał zastąpić stary cmentarz parafialny przy barokowej kaplicy świętych Filipa i Jakuba, który służył mieszkańcom Taboru od końca XIV wieku. Gdy miejsce to przestało wystarczać rozrastającemu się miastu, władze zdecydowały o utworzeniu nowej, znacznie większej nekropolii. Stary cmentarz przy kaplicy stracił swoją pierwotną funkcję i w latach 1969–1973 został przekształcony w park miejski – dziś niewiele wskazuje tam na dawne przeznaczenie tego terenu.

Jak wygląda wejście i zabudowa cmentarza?

Charakterystycznym elementem założenia jest purystyczna brama wjazdowa ze stiukowym oznaczeniem roku powstania, dobrze widoczna już z ulicy. Bezpośrednio przy niej stoi niewielki, parterowy budynek, który od początku pełnił funkcję zaplecza administracyjnego zarządu cmentarza – to tu załatwiano formalności związane z pochówkami. W 1982 roku teren wzbogacono o krematorium, co uczyniło z Nowego Cmentarza kompleksowe miejsce pochówku, obsługujące miasto do dziś.

Kto spoczywa na Nowym Cmentarzu?

Wzdłuż murów okalających cmentarz ciągnie się rząd grobów zasłużonych mieszkańców Taboru – to tradycyjne, honorowe miejsce pochówku w czeskich nekropoliach tego typu. Na terenie znajdują się też groby żołnierzy i legionistów walczących w obu wojnach światowych. Wśród pochowanych tu osób historycznych wymienić trzeba generała brygady Karela Mareša (1898–1960), pilota wojskowego i pierwszego dowódcę 311. Czechosłowackiej Eskadry RAF, która podczas II wojny światowej walczyła u boku Brytyjczyków. Spoczywa tu również Jiří Hrzán (1939–1980), popularny czeski aktor filmowy i teatralny, a także akademicki rzeźbiarz J. Štainochr.

Co zmieniło się po II wojnie światowej?

Powojenne wysiedlenie ludności niemieckiej z Czechosłowacji odcisnęło ślad także na Nowym Cmentarzu. Wiele grobów należących do rodzin niemieckich, które musiały opuścić miasto pod koniec lat 40. XX wieku, pozostało bez opieki – nie miał ich już kto odwiedzać ani utrzymywać. Te opuszczone kwatery są dziś cichym świadectwem gwałtownych przemian demograficznych, jakie dotknęły region po zakończeniu wojny.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Nowy Cmentarz w Taborze nie jest klasyczną atrakcją turystyczną, ale dla osób interesujących się historią miasta i regionu to wartościowy przystanek. Połączenie stuletniej architektury wejściowej, grobów wojskowych bohaterów, śladów powojennych przesiedleń i spokojnego, zadbanego układu alejek daje pełniejszy obraz Taboru niż sam rynek i zabytki starego miasta. To miejsce pokazuje historię z innej, bardziej osobistej strony.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Nowy Cmentarz w Taborze? Na południowym skraju miasta, przy ulicy Nad Sládečkem, niedaleko dawnej wsi Měšice.

Kiedy założono cmentarz? W 1921 roku, jako zamiennik starego cmentarza parafialnego przy kaplicy świętych Filipa i Jakuba, użytkowanego od końca XIV wieku.

Kogo słynnego pochowano na tym cmentarzu? Między innymi generała Karela Mareša, pierwszego dowódcę 311. Czechosłowackiej Eskadry RAF, aktora Jiřego Hrzána oraz rzeźbiarza J. Štainochra.

Czy na cmentarzu jest krematorium? Tak, zostało dobudowane w 1982 roku.