Hussite church

Sbor Božích bojovníků — Zbór Bożych Wojowników Czechosłowackiego Kościoła Husyckiego — to jeden z najbardziej charakterystycznych, choć rzadko odwiedzanych przez turystów, zabytków modernistycznej architektury sakralnej w Táborze. Stoi na stromym zboczu między ulicami Farského a Budějovická, skąd jego wysoka wieża widoczna jest z dużej części miasta, a sama bryła świadomie nawiązuje do husyckiego dziedzictwa Táboru — miasta założonego w 1420 roku przez radykalny odłam husytów.

Skąd wziął się ten kościół i kto go zaprojektował?

Budynek powstał w latach 1938–1939 według projektu praskich architektów Václava Vejrycha i Jaroslava Kabeša, w duchu surowego, purystycznego modernizmu międzywojnia. Uroczyste poświęcenie odbyło się 6 lipca 1939 roku — a więc już w czasie okupacji niemieckiej — mimo to nabożeństwo konsekracyjne transmitowano przez radio, a w uroczystości wzięło udział około dziesięciu tysięcy wiernych i pięćdziesięciu czterech duchownych. To pokazuje, jak duże znaczenie miało otwarcie tej świątyni dla lokalnej wspólnoty Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego, powstałego zaledwie kilkanaście lat wcześniej, po rozpadzie Austro-Węgier.

Jak wygląda kompleks kościelny?

Zespół składa się z czterech powiązanych elementów: sali modlitewnej, domu parafialnego, wieży oraz kolumbarium. Wejście do modlitewni prowadzi od ulicy Farského, natomiast wejście do kolumbarium — od strony ulicy Budějovická. Główna nawa ma 18 metrów długości, 12 metrów szerokości i 8 metrów wysokości, a jej segmentowany strop zaprojektowano tak, by zapewnić dobrą akustykę dla muzyki organowej, śpiewu i słowa mówionego. Charakterystyczna wieża wznosi się na wysokość 34 metrów i wieńczy ją miedziany kielich — symbol husycki par excellence — o wysokości 2,5 metra i szerokości 1,6 metra.

Co znajduje się we wnętrzu?

Wyposażenie wnętrza obejmuje rzeźby autorstwa J. V. Duška, przedstawiające Chrystusa oraz postaci szczególnie ważne dla tradycji husyckiej i reformacyjnej: Jana Žižkę, Jana Husa, Jana Amosa Komenskiego i Petra Chelčickiego. Organy zabrzmiały po raz pierwszy 20 kwietnia 1946 roku, a rzeźby uroczyście poświęcono 23 marca 1947 roku — oba wydarzenia świadczą o tym, że wyposażanie kościoła trwało jeszcze kilka lat po zakończeniu wojny.

Czy to zabytek i czy można go zwiedzać?

Budynek figuruje w czeskim rejestrze zabytków jako kulturní památka pod nazwą Sbor Božích bojovníků Církve československé husitské. Po 2010 roku przeszedł renowację wartą 560 tysięcy koron czeskich. Obiekt jest dostępny okazjonalnie — regularne nabożeństwa odbywają się w drugą i czwartą niedzielę miesiąca o godzinie 16:00, a kontakt do parafii prowadzi Mgr Eva Červená.

Dlaczego warto go zobaczyć na tle innych kościołów Táboru?

W przeciwieństwie do gotyckich i barokowych świątyń, które zdominowały religijny krajobraz Táboru — klasztoru augustianów, sanktuarium w Klokotach czy kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego — Sbor Božích bojovníků reprezentuje zupełnie inną epokę i zupełnie inną tradycję wyznaniową. To budowla XX-wieczna, funkcjonalistyczna, powstała z inicjatywy Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego, który świadomie odwołuje się do postaci Jana Husa i ruchu husyckiego jako duchowych patronów. W mieście, które samo wyrosło z husyckiej rewolucji, taki kościół stanowi swoiste domknięcie historycznej klamry — od średniowiecznych taborytów po nowoczesny kościół noszący ich imię w nazwie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi Sbor Božích bojovníků? Na stromym zboczu między ulicami Farského a Budějovická w Táborze, niedaleko centrum miasta.

Kiedy powstał ten kościół? Zbudowano go w latach 1938–1939, a poświęcono 6 lipca 1939 roku.

Kto był architektem? Praccy architekci Václav Vejrych i Jaroslav Kabeš, w stylu purystycznego modernizmu.

Co jest charakterystycznym elementem budynku? 34-metrowa wieża zwieńczona miedzianym kielichem — husyckim symbolem — oraz rzeźby J. V. Duška przedstawiające m.in. Jana Husa i Jana Žižkę.

Czy można zwiedzić wnętrze? Obiekt jest dostępny okazjonalnie; regularne nabożeństwa odbywają się w drugą i czwartą niedzielę miesiąca o 16:00.