Church of the Nativity of the Virgin Mary in Tábor

Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Taborze to barokowy kościół klasztorny stojący przy dzisiejszym placu Mikuláše z Husi, w historycznym centrum Taboru. Choć samo miasto kojarzy się przede wszystkim z husyckim rodowodem, ten akurat budynek powstał z zupełnie odwrotnych powodów — jako narzędzie kontrreformacji, sto lat po tym, jak husyci uczynili z Taboru swoją twierdzę.

Dlaczego akurat tutaj powstał kościół augustianów?

Po klęsce czeskich stanów pod Białą Górą w 1620 roku katolickie władze zaczęły systematycznie nawracać protestanckie miasta, a Tabor, jako dawna bastion husycki, był oczywistym celem. Do miasta sprowadzono bosych augustianów, których zadaniem było utrwalenie nowej wiary wśród mieszkańców. Kamień węgielny pod klasztor i kościół położono 8 września 1642 roku — w dzień święta Narodzenia Najświętszej Marii Panny, od którego wzięła się nazwa świątyni. Budowa nie przebiegała gładko: pod koniec wojny trzydziestoletniej Tabor ucierpiał od najazdu Szwedów i epidemii dżumy, a materiał budowlany pozyskiwano częściowo z rozbiórki innych budynków. Cały zespół klasztorny wraz z kościołem ukończono ostatecznie w 1666 roku.

Kto zaprojektował budynek i jak wygląda?

Za projekt odpowiadał Antonio de Alfieri, włoski architekt działający w Pradze, a kościół reprezentuje wczesny, jeszcze dość powściągliwy styl barokowy. Bogato rozczłonkowana fasada zdobiona jest posągami św. Augustyna, patrona zakonu, oraz jego matki, św. Moniki — para ta od razu tłumaczy, komu klasztor zawdzięczał swój charakter. Wnętrze straciło w dużej mierze pierwotne wyposażenie barokowe, ale sama bryła kościoła i klasztoru wciąż dominuje nad placem, na którym stoi.

Co znajduje się pod kościołem?

Pod świątynią zachowała się rozległa krypta z fragmentami dawnych fresków. W 1708 roku przeniesiono do niej szczątki z okolicznych cmentarzy, w tym groby mieszczan i przedstawicieli miejscowej szlachty — krypta pełniła więc funkcję zbiorowego miejsca pochówku, a nie tylko grobowca samych zakonników.

Co dzieje się w budynku obecnie?

Działalność klasztorna ustała na początku XIX wieku, a budynek przeszedł przez mniej romantyczne etapy swojej historii — służył jako więzienie, później jako koszary. Dziś mieści się tu oddział Muzeum Husyckiego (Husitské muzeum) z biblioteką i archiwum. Sam kościół nie jest na co dzień otwarty dla zwiedzających — można zajrzeć do wnętrza przez żelazną kratę w bramie, a raz dziennie organizowane jest oprowadzanie po kościele i krypcie.

Najczęstsze pytania

Czy kościół Narodzenia NMP w Taborze to to samo co kościół w Klokotach? Nie. To dwa różne obiekty w tym samym mieście, oddalone od siebie o niespełna kilometr. Kościół w Klokotach to słynne miejsce pielgrzymkowe pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, natomiast opisywany tu kościół klasztorny stoi w centrum Taboru i ma zupełnie inną historię.

Czy można wejść do środka? Kościół nie jest ogólnodostępny — zwiedzanie odbywa się w ramach zorganizowanego oprowadzania, zwykle raz dziennie, obejmującego również podziemną kryptę.

Dlaczego kościół nazywa się właśnie tak? Nazwa pochodzi od daty położenia kamienia węgielnego — 8 września 1642 roku, w liturgiczne święto Narodzenia Najświętszej Marii Panny.

Jaki zakon wybudował ten kościół? Kościół i przylegający klasztor wznieśli bosi augustianie, sprowadzeni do Taboru w ramach powojennej rekatolicyzacji miasta.