Neu-Thierstein Castle

Zamek Neu-Thierstein to ruina średniowiecznej warowni w szwajcarskiej gminie Büsserach, w kantonie Solura. Nazywana też Schloss Thierstein, uchodzi za symbol doliny Lüsseltal oraz regionu Schwarzbubenland. Dla wielu odwiedzających to jeden z najłatwiej rozpoznawalnych widoków w tej części północno-zachodniej Szwajcarii, a jednocześnie dobry cel na spokojną wycieczkę z dala od największych szlaków turystycznych.

Gdzie leży zamek Neu-Thierstein?

Ruina znajduje się nad miejscowością Büsserach, w kantonie Solura, w północno-zachodniej części kraju. Okolica to pagórkowata dolina Lüsseltal, przez którą od wieków prowadziły lokalne drogi łączące okoliczne osady i klasztor w Beinwil. Współrzędne obiektu to około 47,385 N i 7,538 E. Region Schwarzbubenland, w którym leży zamek, ma wiejski charakter, a sama warownia dominuje nad krajobrazem doliny.

Jak powstał zamek i kto go budował?

Według dostępnych opracowań zamek założono około 1100 roku. Najczęściej wiąże się go z rodem Saugern-Pfeffingen, który miał stworzyć tu siedzibę zarządców klasztoru Beinwil, czyli tzw. rzecznictwa (Kastvogtei) nad opactwem. Warownia pełniła więc nie tylko funkcję obronną, ale też administracyjną i polityczną: pozwalała kontrolować dobra kościelne i okolicę.

Około 1294/1295 roku dobudowano nową część zamku, stąd obecna nazwa „Neu”, czyli „nowy”. Pierwotna nazwa obiektu brzmiała Bello i została udokumentowana w 1321 roku. Nazwa Thierstein pojawia się w źródłach w 1400 roku. Do historii zamku przeszli także hrabiowie Thierstein, od których nazwę przejęła warownia.

Rola zamku w czasach Solury

W XV wieku zamek kilkakrotnie znajdował się w rękach miasta Solura, które zajmowało go w latach 1445, 1467 i 1499. Po wygaśnięciu rodu hrabiów Thierstein w 1522 roku Solura przejęła obiekt na stałe. Zamek stał się wtedy ośrodkiem administracyjnym świeckiego okręgu (Vogtei) Thierstein. Rezydował w nim solurski landwogt, czyli urzędnik zarządzający okręgiem w imieniu miasta, i tak było aż do 1798 roku.

Od aukcji na rozbiórkę do romantycznej ruiny

W 1798 roku, w czasie przemian politycznych na końcu epoki dawnych porządków, zamek wystawiono na aukcję z przeznaczeniem na rozbiórkę. Do zburzenia jednak nie doszło. W XIX wieku ruinę uratowały osoby prywatne, które chciały zachować romantyczną ruinę w krajobrazie. Dzięki temu do dziś można oglądać jej zachowany trzon.

Co zobaczysz na miejscu?

Najważniejszym zachowanym elementem jest wieża mieszkalna. Widoczne są także ślady dawnego przedzamcza, czyli zewnętrznej części obwarowań. W 1997 roku gmina Büsserach przejęła ruinę, aby umożliwić jej odbudowę i zabezpieczenie. W tym samym roku zawaliła się część wieży; później odbudowano jej południowo-zachodni narożnik. Jako ochronę przed pogodą dodano szklany dach, który poprawia warunki fizyczne budowli i chroni mury przed wilgocią.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Neu-Thierstein to ruina? Tak, jest to ruina zamku, której głównym zachowanym elementem jest wieża mieszkalna.

W którym kraju i kantonie leży? W Szwajcarii, w kantonie Solura, w gminie Büsserach.

Kiedy powstał? Założono go około 1100 roku, a nową część dobudowano około 1294/1295 roku.

Do kogo należy dziś zamek? W 1997 roku ruinę przejęła gmina Büsserach, aby umożliwić renowację. Źródła wspominają też o późniejszej zmianie własności, ale bez podania nowego właściciela, więc przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady dostępu.

Czy zamek ma związek z klasztorem? Tak. Zamek powstał jako siedziba rzecznictwa nad pobliskim klasztorem Beinwil.

Dlaczego nazywa się Neu-Thierstein? Człon „Neu” nawiązuje do nowej części dobudowanej w końcu XIII wieku, a „Thierstein” do hrabiów, z którymi warownia była związana; nazwa ta jest udokumentowana od 1400 roku.