Balm ruins

Ruiny Balm to pozostałości warownego domostwa wykutego w jaskini u podnóża skały Balmfluh w Jurze Szwajcarskiej, w gminie Balm bei Günsberg w kantonie Solura. To jedyna jaskiniowa twierdza w tym kantonie i jedna z niewielu w całej Szwajcarii. Obiekt wpisano na listę dóbr kultury o znaczeniu krajowym.

Czym są ruiny Balm?

Zamek powstał w naturalnej, rozległej niszy skalnej, która dała mieszkańcom schronienie przed pogodą, a murom – oparcie. Takie budowle nazywa się po niemiecku Grottenburg, czyli „zamek w grocie". Dawni budowniczowie nie musieli wznosić pełnej bryły obronnej, bo skała osłaniała zabudowę od góry i z tyłu.

Jak wyglądał zamek?

Kompleks składał się z trzech części. Dolna służyła jako zaplecze gospodarcze ze stodołami i namiotami, środkowa łączyła poszczególne poziomy, a właściwa warownia mieściła się w dużej jaskini. Zewnętrzny mur miał grubość 2,4 metra, dwa wejścia i wąskie okna. Otwory wykute w skale pokazują, gdzie opierały się belki prostej, dwukondygnacyjnej konstrukcji drewnianej wewnątrz.

Kto tu rządził?

Za budowniczych uznaje się najczęściej baronów von Balm, od których pochodzi nazwa miejsca. Źródła datują zamek na około połowę XI wieku. W 1308 roku rodzina utraciła panowanie i zamek, a obiekt przeszedł jako lenno cesarskie na hrabiego Ottona von Strassberg. W 1320 roku Balm objął jako zastaw rycerz Pantaleon von Gebstrass, urzędnik z Solury. Już w 1327 roku wykupił go hrabia Rudolf III z Nidau.

Upadek i badania

W XIV wieku zamek zaczął popadać w ruinę. Wykopaliska z lat 1939 i 1941 wykazały, że jaskinia była zamieszkana od bardzo dawna. Szwajcarski słownik historyczny wskazuje, że ludzie korzystali z niej już w neolicie. Prace remontowe rozpoczęto w 1939 roku, a zakończono w 1941. Źródła różnią się co do dokładnych ram czasowych zasiedlenia – jedno ujęcie mówi o okresie około 1000–1400, inne łączy umocnienia z XI–XV wiekiem.

Informacje praktyczne

• Położenie: podnóże Balmfluh, Jura, kanton Solura, współrzędne ok. 47,256 N, 7,555 E.
• Wstęp: według zestawień z 2022 roku ruiny można zwiedzać bezpłatnie i bez ustalonych godzin otwarcia.
• Dla kogo: dla miłośników średniowiecznych budowli, geologii Jury i krótkich wycieczek w góry.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do ruin Balm jest płatny? Według dostępnych zestawień z 2022 roku nie – obiekt jest ogólnodostępny i nie ma stałych ograniczeń godzin.

Z jakiego okresu pochodzi zamek? Źródła wskazują na połowę XI wieku, a użytkowanie trwało do XIV–XV wieku.

Dlaczego ruiny są wyjątkowe? To jedyna jaskiniowa twierdza w kantonie Solura i jedna z nielicznych w Szwajcarii, a przy tym obiekt o znaczeniu krajowym.

Kto był właścicielem zamku? Najpierw prawdopodobnie baronowie von Balm, a po 1308 roku kolejno hrabia Otto von Strassberg, rycerz Pantaleon von Gebstrass i hrabia Rudolf III z Nidau.