Nadbiskupska palača

Nadbiskupska palača to jeden z najstarszych zabytków w Kaštel Sućurcu, dzielnicy miasta Grad Kaštela na dalmatyńskim wybrzeżu. Kompleks znany lokalnie jako Kaštilac powstał jako obronna rezydencja splitskich arcybiskupów i do dziś dominuje nad nadmorską promenadą tej niewielkiej miejscowości.

Jak powstała rezydencja?

Historia budowli sięga 1392 roku, gdy arcybiskup Split A. Gvaldo wzniósł tu pierwszą warownię. Miała ona chronić chłopów z osady Putalj, leżącej na zboczach góry Kozjak przy niewielkim kościółku św. Jerzego, przed najazdami. Kolejni arcybiskupi rozbudowywali obiekt: w 1474 roku Ivan Zanetti podpisał umowę na remont zabudowań na swojej posiadłości, a w 1488 roku Bartolomeo Averoldo połączył istniejące już budynki murami obronnymi w jedną całość, tworząc letnią rezydencję. Ostateczny kształt kompleks otrzymał w 1509 roku.

Co warto zobaczyć?

Palača została pierwotnie wzniesiona na terenie odzyskanym z morza, dlatego od strony wody dodano blanki obronne z gankiem straży — rozwiązanie rzadko spotykane w architekturze średniowiecznej. Z czasem ganek rozebrano, otwory strzelnicze zastąpiono renesansowymi oknami, a nad bramą morską (południowym wejściem do Kaštilaca) pojawił się balkon w miejscu dawnej attyki obronnej. Pierwotnie budynek był parterowy, wzniesiony na planie litery L, z gotyckimi oknami pojedynczymi i dwudzielnymi. Południowa elewacja zachowała bogato zdobione okna w stylu późnogotyckim. Dziś w części kompleksu działa sala wystawowa Podvorje, w której prezentowane są zabytki archeologiczne odkryte na terenie dawnej osady Putalj. Z pobliskiego kościoła parafialnego z XVI wieku, zniszczonego podczas alianckich bombardowań w 1943 roku, ocalała jedynie dzwonnica, widoczna tuż obok murów Kaštilaca.

Jak dotrzeć?

Nadbiskupska palača znajduje się przy nadmorskiej promenadzie Obala kralja Tomislava w Kaštel Sućurcu, najbardziej wysuniętej na wschód dzielnicy Kaštela, granicznej ze Splitem. To dogodny punkt wypadowy zarówno od strony Splitu, jak i pozostałych siedmiu kaštelów ciągnących się wzdłuż zatoki. Obiekt stanowi wpisany do rejestru dóbr kultury zabytek nieruchomy (oznaczenie P-5178), objęty prewencyjną ochroną konserwatorską jako świeckie dziedzictwo architektoniczne.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na zwiedzanie jest wiosna i wczesna jesień, gdy temperatury są łagodniejsze, a nadmorska promenada mniej zatłoczona niż w szczycie lata. Spacer wzdłuż wybrzeża pozwala też zobaczyć inne kaštele — historyczne rezydencje szlacheckie, od których cała gmina Kaštela wzięła swoją nazwę.

Najczęstsze pytania

Czym jest Kaštilac w Kaštel Sućurcu? To dawna warowna rezydencja arcybiskupów splitskich, zbudowana od końca XIV do początku XVI wieku, znana też jako Nadbiskupska palača.

Kto zbudował palaczę? Pierwszą warownię wzniósł arcybiskup Gvaldo w 1392 roku, a rezydencję w obecnym kształcie ukształtowali arcybiskupi Ivan Zanetti i Bartolomeo Averoldo w XV wieku.

Co można zobaczyć w środku? W kompleksie działa sala wystawowa Podvorje ze zbiorami archeologicznymi z pobliskiego stanowiska Putalj oraz zachowane gotyckie i renesansowe elementy architektoniczne.

Czy wstęp jest bezpłatny? Budowla jest widoczna i dostępna z zewnątrz przy promenadzie; w sprawie ewentualnego zwiedzania wnętrz warto sprawdzić aktualne informacje w lokalnym punkcie turystycznym, ponieważ godziny otwarcia mogą się zmieniać sezonowo.