Moulin de Rolmont

Moulin de Rolmont to kamienny wiatrak-wieża w Warloy-Baillon, niewielkiej gminie w departamencie Somme, na drodze łączącej Henencourt z Baizieux, na południe od centrum wsi. To ostatni zachowany z pięciu młynów, które kiedyś działały na terenie gminy, i jedyna tego typu cylindryczna wieża młyńska, jaka przetrwała w całym departamencie Somme.

Jaka jest historia młyna?

Budowla pochodzi najprawdopodobniej z XV wieku i pełniła funkcję młyna zbożowego. Ziemie wraz z wsią Warloy należały wcześniej do opactwa w Corbie, a później przeszły w ręce rodziny panów de Lameth. Młyn miał status młyna "bannalnego" — miejscowi chłopi byli zobowiązani mielić w nim zboże i płacić za to opłatę na rzecz pana feudalnego. Działalność produkcyjną młyn zakończył w 1930 roku.

Co przetrwało z czasów I wojny światowej?

W 1914 roku wiatrak był jeszcze w pełni sprawny i czynny. W 1916 roku okolica znajdowała się już daleko za linią frontu — teren służył jako miejsce odpoczynku dla żołnierzy armii brytyjskiej, w pobliżu działał także lotnisko Royal Flying Corps. 25 sierpnia 1916 roku młyn został sfotografowany przez oficjalnego fotografa wojskowego Johna Warwicka Brooke'a (zdjęcie znajduje się w archiwach Imperial War Museum pod numerem Q5153) — kadr dokumentuje, że budowla wciąż stała w niezmienionym stanie. Sytuacja zmieniła się gwałtownie od marca 1918 roku, gdy front przesunął się w bezpośrednie sąsiedztwo młyna. W ciągu kolejnych pięciu miesięcy wiele budynków w okolicy, w tym sam młyn, zostało uszkodzonych ostrzałem artyleryjskim.

Kto opiekuje się młynem dzisiaj?

Obiektem zajmuje się lokalne stowarzyszenie "Le Moulin de Rolmont", które podpisało z właścicielami długoterminową umowę dzierżawy. Celem porozumienia jest prowadzenie prac restauracyjnych oraz ożywienie miejsca poprzez działalność kulturalną i animacyjną. Stowarzyszenie działa w formule zbliżonej do organizacji widowisk — dzięki jego pracy młyn, uznawany wcześniej za mało znaną ruinę z czasów Wielkiej Wojny, stopniowo staje się dostępny dla odwiedzających.

Dlaczego warto odwiedzić Moulin de Rolmont?

To miejsce łączy dwie warstwy historii: średniowieczne dziedzictwo wiejskiego rzemiosła młynarskiego oraz świadectwo dramatycznych wydarzeń frontu somijskiego z 1918 roku. Dla osób interesujących się historią I wojny światowej młyn stanowi mniej znany, ale autentyczny punkt na mapie regionu, oddalony od bardziej uczęszczanych miejsc pamięci. Dla miłośników zabytków wiejskiej architektury przemysłowej to rzadki przykład kamiennej wieży młyńskiej, która zachowała się w formie fizycznej, mimo zniszczeń wojennych i dekad nieużywania.

Jak dotrzeć do Warloy-Baillon?

Warloy-Baillon leży w sercu departamentu Somme, w regionie Hauts-de-France, w otoczeniu terenów dawnych walk nad Sommą. Gmina jest dobrze skomunikowana z pobliskimi miejscowościami regionu i stanowi punkt wypadowy do zwiedzania okolicznych miejsc związanych z historią frontu z 1916–1918 roku.

Najczęstsze pytania

Z jakiego okresu pochodzi Moulin de Rolmont? Budowla datowana jest na XV wiek i pierwotnie służyła jako młyn zbożowy.

Czy młyn nadal działa? Nie — działalność produkcyjną zakończył w 1930 roku. Obecnie obiekt jest zabytkiem opiekowanym przez lokalne stowarzyszenie.

Jaki związek ma młyn z I wojną światową? W 1916 roku znajdował się w brytyjskiej strefie zaplecza frontu, a od marca 1918 roku, gdy front się przesunął, został uszkodzony ostrzałem artyleryjskim.

Kto zarządza młynem obecnie? Stowarzyszenie "Le Moulin de Rolmont", które na podstawie długoterminowej umowy z właścicielami prowadzi jego restaurację i udostępnia go w ramach działań kulturalnych.