Moulin à vent d'Ymonville

Moulin à vent d'Ymonville (znany też jako Moulin de la Garenne) to drewniany wiatrak stojący w Ymonville, niewielkiej gminie w regionie Beauce, w departamencie Eure-et-Loir. To jeden z ostatnich żywych świadków epoki, w której równiny Beauce najeżone były tysiącami wiatraków mielących zboże dla całego regionu.

Czym jest ten wiatrak i skąd się wzięła jego forma?

Moulin de la Garenne to typowy wiatrak kozłowy z Beauce — cała drewniana konstrukcja o prostokątnym, pryzmatycznym kształcie obraca się na osi (czopie) opartej na murowanej podstawie, która pełniła funkcję magazynu. Taki system pozwalał obracać cały korpus wiatraka w stronę wiatru, niezależnie z której strony wiał. Cztery skrzydła zamiast klasycznego płótna mają ruchome, przegubowe listwy, którymi młynarz regulował siłę wiatru bezpośrednio z wnętrza budowli — rozwiązanie charakterystyczne dla wiatraków beauceańskich. Sam typ konstrukcji pojawił się w regionie już w XI wieku i przez wieki był podstawą lokalnego młynarstwa.

Jaka jest historia tego konkretnego wiatraka?

Obecny budynek wzniesiono w 1839 roku. Młyn pracował nieprzerwanie aż do 1946 roku, kiedy zmarł ostatni czynny młynarz. W Ymonville istniały kiedyś cztery wiatraki — Moulin de la Garenne jest jedynym, który przetrwał do naszych czasów. Jeden z pozostałych młynów spłonął w czerwcu 1940 roku, gdy niemieccy żołnierze próbowali wykurzyć z niego ukrywających się francuskich żołnierzy. Sam Moulin de la Garenne również ma epizod wojenny w swojej historii — podczas okupacji niemieckiej działał potajemnie, mieląc zboże z pominięciem okupacyjnych rekwizycji.

Jak wiatrak przetrwał do dziś?

Po zaprzestaniu działalności młyn zaczął niszczeć, ale w 1961 roku Mademoiselle de Pahlen założyła Stowarzyszenie Przyjaciół Wiatraków Ymonville (Association des Amis des Moulins d'Ymonville), które podjęło się jego restauracji. Wysiłki te zostały docenione w 1966 roku nagrodą „Chefs-d'œuvre en péril" (dla zabytków w stanie zagrożenia). Ostatecznie 26 lipca 1988 roku wiatrak został wpisany do rejestru zabytków historycznych Francji. Dziś to gmina i lokalne stowarzyszenie opiekują się budowlą, prezentując ją jako żywy pomnik historii młynarstwa w Beauce.

Gdzie znajduje się wiatrak i jak go zwiedzić?

Moulin de la Garenne stoi przy 10 Chemin des Gailloux w Ymonville, na ogrodzonej posiadłości. Zwiedzanie odbywa się głównie po wcześniejszym umówieniu telefonicznym, a poza tym wiatrak jest otwarty dla odwiedzających w trzecią niedzielę miesiąca, od kwietnia do października — wtedy często można zobaczyć skrzydła w ruchu i usłyszeć wyjaśnienia dotyczące działania mechanizmu młyńskiego.

Dlaczego warto tu przyjechać?

To rzadka okazja, by zobaczyć z bliska konstrukcję, która przez stulecia definiowała krajobraz Beauce — regionu, w którym przed Rewolucją Francuską stało blisko 1789 wiatraków, a dziś zachowało się ich zaledwie kilkanaście. Wizyta w Ymonville to spotkanie z autentycznym zabytkiem techniki, uratowanym dzięki wieloletniej pracy pasjonatów, a nie zrekonstruowaną atrakcją turystyczną.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać wiatrak przez cały rok? Nie — zwiedzanie jest możliwe głównie w trzecią niedzielę miesiąca od kwietnia do października, poza tym trzeba umówić się telefonicznie.

Czym różni się ten wiatrak od klasycznych wiatraków holenderskich? To wiatrak kozłowy — cała drewniana konstrukcja obraca się na podstawie, a nie tylko jego czapa, jak w wiatrakach murowanych.

Czy wiatrak wciąż działa? Podczas dni otwartych skrzydła są uruchamiane, aby zaprezentować historyczny mechanizm młyński odwiedzającym.

Ile takich wiatraków przetrwało w regionie Beauce? Z blisko 1789 wiatraków istniejących przed Rewolucją Francuską do dziś zachowało się jedynie około piętnastu, co czyni Moulin de la Garenne szczególnie wartościowym obiektem.