Moulin à vent des Basses-Terres

Moulin à vent des Basses-Terres to XVIII-wieczny wiatrak stojący w Les Rosiers-sur-Loire, dziś części gminy Gennes-Val-de-Loire, w departamencie Maine-et-Loire, między Saumur a Angers. Wieża wznosi się na niewielkim wzniesieniu terenu, co w płaskiej dolinie Loary od razu przyciąga wzrok i czyni z niej naturalny punkt orientacyjny na trasie wzdłuż rzeki.

Jak stary jest ten wiatrak?

Datę budowy wieży wykuto w podziemnej piwnicy młyna — to rok 1725. Piwnica ma sklepienie kopulaste i znajduje się wewnątrz wzniesienia, na którym stoi wiatrak. Taki układ — murowana wieża osadzona na kopcu z wydrążoną komorą pod spodem — był typowy dla wiatraków wieżowych regionu andegaweńskiego, gdzie ukształtowanie terenu rzadko dawało młynarzom naturalne wzgórze pod zabudowę.

Jak działał mechanizm młyna?

Wiatrak z Basses-Terres to młyn wieżowy: nieruchomy trzon budowli i obracana czasza (dach) z wałem skrzydeł, którą ustawiano pod wiatr. Do trzeciej ćwierci XIX wieku napędzały go skrzydła płócienne, rozpościerane na drewnianym szkielecie jak żagle. Później zastąpiono je skrzydłami typu Berton — konstrukcją z ruchomymi drewnianymi żaluzjami, które można było regulować bez zatrzymywania wiatraka i wchodzenia na wysokość. Siła wiatru przekładała się na obrót dwóch par tradycyjnych kamieni młyńskich ustawionych poziomo, które mełły zboże.

Kiedy młyn przestał działać?

Działalność młyna urwała się prawdopodobnie w 1914 roku. Wiatrak został wyłączony z eksploatacji, a skrzydła zdemontowano — los typowy dla wielu młynów wietrznych tego okresu, gdy konkurencja młynów parowych i elektrycznych sprawiła, że tradycyjne wiatraki jeden po drugim traciły rację ekonomicznego istnienia. Sama wieża, wraz z kopulastą piwnicą, przetrwała jednak do naszych czasów w rozpoznawalnej formie.

Czy to obiekt chroniony?

Tak. Moulin à vent des Basses-Terres, wraz z zachowanym mechanizmem, został wpisany do rejestru zabytków (monument historique) na mocy rozporządzenia z 21 grudnia 1984 roku. Ochrona objęła nie tylko samą wieżę, lecz też jej wewnętrzne wyposażenie mechaniczne — rzadko zachowany element w wiatrakach tego typu, których wnętrza często ulegały demontażowi po zaprzestaniu produkcji.

Dla kogo warto to miejsce?

To punkt dla osób interesujących się historią techniki i architekturą wiejską doliny Loary — miłośników szlaku wiatraków andegaweńskich, rowerzystów jadących wzdłuż Loary między Saumur i Angers, a także tych, którzy szukają mniej oczywistych, spokojnych przystanków poza głównymi zamkami regionu. Warto pamiętać, że w tej samej gminie Gennes-Val-de-Loire znajduje się inny, odrębny obiekt — Moulin-cavier de Gasté — więc przy planowaniu zwiedzania dobrze sprawdzić, o który młyn faktycznie chodzi.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi Moulin à vent des Basses-Terres? W Les Rosiers-sur-Loire, w granicach gminy Gennes-Val-de-Loire (Maine-et-Loire), na trasie między Saumur a Angers.

Z jakiego roku pochodzi wiatrak? Wieża została wzniesiona w 1725 roku — datę tę wykuto w piwnicy pod młynem.

Czy wiatrak wciąż mieli zboże? Nie. Działalność ustała prawdopodobnie w 1914 roku, a skrzydła zostały zdemontowane; dziś obiekt ma wartość historyczną i architektoniczną.

Czy to ten sam młyn co Moulin-cavier de Gasté w Gennes-Val-de-Loire? Nie, to dwa różne obiekty w tej samej gminie — nie należy ich mylić przy planowaniu wizyty.