Motor Car Corner Cemetery

Motor Car Corner Cemetery to niewielki cmentarz wojenny Wspólnoty Narodów (CWGC), położony w gminie Comines-Warneton (niderl. Komen-Waasten), około 17 km na południe od centrum Ypres. Znajduje się przy drodze odchodzącej od Rijselseweg (N365), łączącej Ypres z Wijtschate, Mesen, Ploegsteert i dalej z Armentières. Miejsce jest oznakowane, po przeciwnej stronie drogi znajduje się parking na dwa pojazdy, a dojście do głównego wejścia liczy zaledwie 15 metrów. Cmentarz jest otwarty przez cały rok.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa cmentarza nie jest przypadkowa. W tym odcinku frontu "Motor Car Corner" ("Zakręt Samochodowy") oznaczał punkt, za który nie wolno było przejeżdżać pojazdom wojskowym — dalej trzeba było poruszać się pieszo lub konno, ponieważ droga znajdowała się już w zasięgu ognia niemieckiej artylerii. To praktyczne, wojskowe określenie miejsca z czasem stało się nazwą powstałego tu cmentarza.

Jaka jest historia tego miejsca?

Cmentarz założono w czerwcu 1917 roku, w chwili wybuchu bitwy pod Messines (Mesen) — jednej z kluczowych operacji ofensywnych aliantów we Flandrii w 1917 roku. Chowano tu poległych aż do końca marca 1918 roku. Między 10 kwietnia a 29 września 1918 roku teren znalazł się pod kontrolą wojsk niemieckich, które w tym czasie rozszerzyły cmentarz w kierunku północnym, chowając tam swoich żołnierzy. Po odzyskaniu terenu przez aliantów niemieckie groby z tej części zostały jednak usunięte, a cmentarz przybrał kształt zbliżony do dzisiejszego.

Kto jest tu pochowany?

Obecnie na cmentarzu znajdują się 132 groby wojenne z okresu I wojny światowej. Zdecydowaną większość, 131, stanowią pochówki żołnierzy państw Wspólnoty Narodów, a jeden grób należy do żołnierza niemieckiego. Wśród zidentyfikowanych poległych najliczniejszą grupę stanowią żołnierze nowozelandzcy (81), a za nimi żołnierze brytyjscy (36) i australijscy (9). Ta struktura narodowościowa dobrze odzwierciedla skład wojsk walczących w tym rejonie Flandrii w drugiej połowie 1917 roku, gdy jednostki z Nowej Zelandii i Australii odgrywały istotną rolę w walkach o grzbiet Messines i okoliczne tereny.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Motor Car Corner Cemetery to typowy przykład niewielkiego, "polowego" cmentarza wojennego zakładanego bezpośrednio przy linii frontu w trakcie trwających walk — w odróżnieniu od dużych nekropolii zbiorczych powstałych już po wojnie. Dzięki temu miejsce zachowuje kameralny, autentyczny charakter i pozwala lepiej zrozumieć skalę oraz przebieg walk toczonych w tym konkretnym punkcie frontu. Cmentarz stanowi część szerszej sieci miejsc pamięci utrzymywanych przez Commonwealth War Graves Commission w regionie Ypres, popularnym wśród osób odwiedzających pola bitew I wojny światowej we Flandrii.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na cmentarz jest bezpłatny? Tak, teren jest ogólnodostępny i otwarty przez cały rok, bez opłat za wstęp.

Czy łatwo dojechać na miejsce samochodem? Tak, cmentarz jest oznakowany, a bezpośrednio przy drodze znajduje się niewielki parking na dwa samochody, z którego do wejścia prowadzi zaledwie kilkanaście metrów.

Ile osób jest tu pochowanych? Łącznie 132 groby wojenne — 131 żołnierzy Wspólnoty Narodów (głównie z Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii i Australii) oraz jeden żołnierz niemiecki.

Dlaczego cmentarz nosi tak nietypową nazwę? Ponieważ w tym miejscu kończyła się droga dostępna dla pojazdów wojskowych — dalej front był zbyt niebezpieczny dla ruchu kołowego.