Moravec Castle

Zamek Moravec (czes. Zámek Moravec) stoi w sercu wsi Moravec na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej, w powiecie Žďár nad Sázavou, na skrzyżowaniu dróg krajowych II/389 i II/360. To klasycystyczna rezydencja wyrosła na miejscu średniowiecznej warowni, dziś pełniąca funkcję magazynu zbiorów Moravského zemského muzea (Morawskiego Muzeum Krajowego) w Brnie.

Jak stara jest historia zamku w Moravcu?

Pierwsza pisemna wzmianka o dworze obronnym (tvrz) w Moravcu pochodzi z 1374 roku. W kolejnych dekadach obiekt zmieniał właścicieli: w latach 1385-1386 należał do Víťa z Kralic, na początku XV wieku do Staníka z Chvališova, a w połowie tego stulecia przeszedł w ręce rodu Gedeonů z Olešničky. W 1514 roku Jiří Gedeon z Olešničky sprzedał majątek wraz z wsią Benešowi z Vahančic. Później dobra należały kolejno do Pernštejnów i Lhotských ze Ptení.

Kto zbudował dzisiejszy zamek?

Po bitwie na Białej Górze majątek skonfiskowano Vilémowi Munkowi z Ejvančic, a nabył go Hanuš Jakub Magnáš. W 1630 roku dobra przeszły na Jana Magnáša, zwanego Bergamosco, który otrzymał predykat „z Moravce". To właśnie ród Magnášów, panów na Moravcu, w pierwszej połowie XVII wieku zastąpił podupadłą średniowieczną warownię późnorenesansowym zamkiem.

Co wydarzyło się z zamkiem w XIX wieku?

W 1794 roku przy zamku powstała kaplica, którą później przekształcono w kościół Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego. Prawdziwym przełomem był jednak rok 1825 - wówczas dwupiętrowy budynek strawił pożar. Zamek odbudowano w stylu klasycystycznym, nadając mu wygląd zachowany do dziś.

Jak zamek trafił pod opiekę muzeum?

Po 1948 roku majątek skonfiskowano, a od 1946 roku budynek pełnił funkcję domu wypoczynkowego dla dzieci. Od 1966 roku pomieszczenia zamkowe zaczęto wykorzystywać jako magazyn zbiorów muzealnych, a od wiosny 1996 roku obiekt formalnie przeszedł pod zarząd Moravského zemského muzea w Brnie. Ta funkcja depozytu pełni do dziś - w zamkowych wnętrzach przechowywane są kolekcje muzealne, niedostępne na co dzień dla zwiedzających.

Czy zamek można zwiedzać?

Zamek w Moravcu nie jest standardowo otwarty dla turystów - pełni funkcję magazynu, nie ekspozycji. Mimo to na zamkowym dziedzińcu odbywają się latem wydarzenia kulturalne, więc warto śledzić lokalne ogłoszenia, jeśli planuje się wizytę w tym terminie. Obiekt jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Co warto zobaczyć w otoczeniu zamku?

Zamek otacza trzyhektarowy park angielski, założony pod koniec XIX wieku i obsadzony kolekcją drzew egzotycznych - to jeden z ciekawszych elementów całego założenia, wart spaceru nawet jeśli sam budynek pozostaje zamknięty. W samej wsi Moravec, obok zamku, stoi wspomniany kościół Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego oraz barokowy spichlerz, uzupełniające historyczną zabudowę miejscowości.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek? We wsi Moravec, w powiecie Žďár nad Sázavou, na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej (kraj Vysočina), przy skrzyżowaniu dróg II/389 i II/360.

Czy zamek jest otwarty dla zwiedzających? Nie - na stałe pełni funkcję magazynu zbiorów Moravského zemského muzea i nie jest udostępniony do zwiedzania w typowym trybie turystycznym.

Kto zbudował obecny zamek? Późnorenesansowy zamek wzniósł w pierwszej połowie XVII wieku ród Magnášów, ówczesnych panów na Moravcu, w miejscu wcześniejszej średniowiecznej warowni znanej od 1374 roku.

Dlaczego zamek wygląda dziś klasycystycznie? Bo po pożarze w 1825 roku budynek odbudowano właśnie w tym stylu.

Co jest dziś w zamku? Depozyt (magazyn) zbiorów Moravského zemského muzea w Brnie - zamek pełni tę funkcję nieprzerwanie od drugiej połowy lat 60. XX wieku.