Monumento Natural da Pedreira do Avelino

Monumento Natural da Pedreira do Avelino to stanowisko śladów dinozaurów w gminie Sesimbra, w pobliżu miejscowości Zambujal, na półwyspie Setúbal w Portugalii. Na dawnym froncie kamieniołomu zachowały się odciski stóp zwierząt, które chodziły tu około 155 milionów lat temu, w późnej jurze.

Co można tu zobaczyć?

Skała zachowała ślady czworonożnych, długoszyich i długoogoniastych dinozaurów roślinożernych, czyli zauropodów. Badacze opisują je na co najmniej czterech poziomach stratygraficznych. Na jednym z nich widać 108 odcisków, które układają się w co najmniej pięć odrębnych tropów. Pojedyncze ślady składają się na ciągi, dzięki którym widać, w którą stronę szły zwierzęta i jak stawiały kroki.

W tym samym kamieniołomie opisano też ślady pterozaurów. Publikacja naukowa z 2010 roku, autorstwa Octávia Mateusa i Jespera Milàna, podaje je z kimerydu i zalicza do pierwszych takich znalezisk w górnej jurze Portugalii. Ta sama praca wspomina o śladach krokodyli. Wcześniej tego typu skamieniałości śladowe nie były w kraju znane.

Jak miejsce zostało objęte ochroną?

Stanowisko odkryto pod koniec lat 80. XX wieku. W 1997 roku nadano mu status pomnika przyrody (Monumento Natural). W gminie Sesimbra pod taką ochroną znajdują się trzy stanowiska śladów dinozaurów. Dwa pozostałe to Pedra da Mua i Lagosteiros, oba na Cabo Espichel.

Czy można zwiedzać?

Tak. Według informacji turystycznej gminy stanowisko jest dostępne codziennie, bezpłatnie i bez przewodnika. Dla odwiedzających przygotowano platformę widokową, z której ogląda się odciski, oraz tablice informacyjne wyjaśniające, czym są te ślady i skąd się wzięły. Współrzędne obiektu to 38,454142 N, 9,123209 W.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp jest płatny? Nie. Wizyta jest bezpłatna i nie wymaga rezerwacji ani przewodnika.

Jakie zwierzęta zostawiły ślady? Głównie zauropody, duże czworonożne roślinożerne dinozaury o długich szyjach i ogonach. W kamieniołomie opisano też ślady pterozaurów i krokodyli.

Ile ma lat ten ślad? Około 155 milionów lat. Odciski pochodzą z późnej jury.

Ile śladów jest widocznych? Na jednym z poziomów skalnych naliczono 108 odcisków tworzących co najmniej pięć tropów. Łącznie ślady występują na co najmniej czterech poziomach.

Gdzie zobaczyć podobne stanowiska w okolicy? W gminie Sesimbra warto dodać do trasy Pedra da Mua i Lagosteiros na Cabo Espichel, które objęto tą samą formą ochrony.

Dla kogo?

Miejsce spodoba się rodzinom z dziećmi, miłośnikom geologii i paleontologii oraz osobom, które zwiedzając okolice Sesimbry, chcą połączyć plażę i miasteczko z krótką wizytą w prehistorii. Zwiedzanie zajmuje zwykle niewiele czasu, więc dobrze komponuje się z wycieczką na Cabo Espichel. Warto wziąć wygodne buty, bo teren dawnego kamieniołomu jest nierówny, oraz nakrycie głowy, ponieważ w pobliżu platformy trudno o cień.