Parque Marinho Professor Luiz Saldanha

Park Morski im. prof. Luiza Saldanhy to morski rezerwat przyrody w Portugalii, położony u południowego wybrzeża Półwyspu Setúbal, między pasmem Serra da Arrábida a przylądkiem Espichel. Stanowi morską część Parku Przyrodniczego Arrábida i należy do europejskiej sieci Natura 2000. To jedno z tych miejsc, w których najciekawsze rzeczy dzieją się pod powierzchnią wody.

Gdzie leży park i jak jest chroniony?

Obszar obejmuje około 53 km² wód przybrzeżnych u stóp stromych, porośniętych śródziemnomorską roślinnością wapiennych wzgórz Arrábidy. Za ochronę odpowiada portugalski Instytut Ochrony Przyrody i Lasów, który zarządza krajowym systemem obszarów chronionych. Park ma strefy o różnym stopniu ochrony: strefa ochrony całkowitej zajmuje około 4 km², a strefa ochrony częściowej około 21 km². Pozostała część to obszar ochrony uzupełniającej, gdzie dozwolone są wybrane formy działalności.

W strefie całkowitej obowiązują najostrzejsze ograniczenia, dlatego właśnie tam przyroda ma szansę regenerować się najszybciej. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady dla poszczególnych stref, bo od nich zależy, czy wolno pływać łodzią, nurkować lub łowić ryby.

Co można tu zobaczyć?

Dno morskie tworzą skaliste rafy, piaszczyste płycizny i podwodne pola glonów. Do charakterystycznych siedlisk należą lasy brunatnic (kelp), łachy małży, dna koralowe oraz łąki trawy morskiej. W wodach parku obserwuje się wiele grup organizmów: glony, skorupiaki, ryby, rozgwiazdy, jeżowce, nagoskrzelne ślimaki morskie, ukwiały i gąbki. W skalistych zakątkach żyją ośmiornice oraz gorgonie, a miejscem szczególnie cennym dla fauny jest skała Pedra da Anicha, położona na otwartej wodzie na wysokości Portinho da Arrábida.

Liczba zarejestrowanych gatunków zależy od opracowania: jedne podają ponad 1400, inne około 2200. Wszystkie wskazują jednak na wyjątkową różnorodność, wynikającą z położenia na styku wpływów atlantyckich i śródziemnomorskich.

Jak wygląda stan przyrody?

Łąki trawy morskiej mocno się skurczyły, a konik morski stał się rzadki. Prowadzone są projekty przesadzania trawy Zostera marina, które mają odbudować te siedliska. Według dostępnych opracowań różnorodność biologiczna powoli się odradza, ale proces jest długi.

Jak zwiedzać park?

Najbardziej znanym punktem wypadowym jest Portinho da Arrábida, niewielka zatoka z jasną plażą i przejrzystą wodą. Stąd wyruszają zwykle nurkowie oraz osoby wybierające się na rejsy i obserwację przyrody. Dla nurków park jest atrakcją samą w sobie, ale także zwykły snorkeling w płytkiej wodzie pozwala zobaczyć sporo ryb. Z lądu doskonałe widoki na zatoki i błękitną wodę oferują szlaki i drogi widokowe w paśmie Arrábidy.

Najczęstsze pytania

Czy park jest częścią Natura 2000? Tak, obszar wchodzi w skład europejskiej sieci Natura 2000 i jest morską częścią Parku Przyrodniczego Arrábida.

Gdzie dokładnie leży? Na południowym wybrzeżu Półwyspu Setúbal, między Serra da Arrábida a przylądkiem Espichel, na południe od Lizbony.

Czy można tu nurkować? Tak, ale zasady zależą od strefy ochrony. W strefie ochrony całkowitej obowiązują najostrzejsze ograniczenia, więc najlepiej zorganizować wyjście z lokalnym ośrodkiem nurkowym.

Jak duży jest park? Obejmuje około 53 km² morza, z czego około 4 km² to strefa ochrony całkowitej, a około 21 km² to strefa ochrony częściowej.

Co jest tu najcenniejsze przyrodniczo? Siedliska takie jak lasy kelpu, łąki trawy morskiej i skaliste rafy z ośmiornicami i gorgoniami oraz bogactwo gatunków na styku wód atlantyckich i śródziemnomorskich.