monastery of Santa Lucía

Monasterio de Santa Lucía to żeński klasztor cysterek w Saragossie, jedna z najstarszych żywych wspólnot zakonnych w regionie Aragonu. Choć budynek, który można zobaczyć dziś, powstał w latach 60. XX wieku, historia zgromadzenia liczy ponad osiemset lat i pełna jest przeprowadzek, wojen i odbudowy.

Skąd wzięła się ta wspólnota?

Początki sięgają początku XIII wieku. Król Aragonu Pedro II chciał osadzić w swoim królestwie cysterki żyjące według reguły św. Benedykta — w prostocie, z pracy własnych rąk, w oddaleniu od miast. Zwrócił się o to do opata Morimond we Francji, a mniszki przybyłe na jego prośbę osiadły w 1212 roku na terenach majątku Cambrón, przekazanego im przez króla.

Kolejne wieki to seria wymuszonych przeprowadzek. W 1454 roku wspólnota z niejasnych powodów przeniosła się do klasztoru Santa María In Foris pod Huescą, by w 1473 roku wrócić do Cambrón. Przełom nastąpił po Soborze Trydenckim, który zakazywał lokowania klasztorów żeńskich w odosobnionych miejscach — cysterki musiały przenieść się do samej Saragossy. Osiadły przy pustelni Santa Lucía, skąd wzięła się nazwa wspólnoty używana do dziś, i to właśnie w 1588 roku.

Dlaczego klasztor tyle razy zmieniał adres?

Historia XIX i XX wieku była dla mniszek szczególnie burzliwa. W 1808 roku musiały opuścić swój dom w wyniku ataków wojsk napoleońskich i szukać schronienia w klasztorze w Trasobares. W latach 1837–1840 przebywały w klasztorze Santa Catalina w Saragossie, a w 1840–1850 w klasztorze Santa María de Jerusalén. Podczas wojny domowej w Hiszpanii, w latach 1936–1940, znalazły tymczasowy dom w Carmelo Santa Teresa. Każdy z tych epizodów kończył się powrotem do własnej wspólnoty — a w 1965 roku zakonnice wybudowały zupełnie nowy klasztor w dzielnicy Casablanca w Saragossie, do którego przeprowadziły się w sierpniu 1967 roku. To właśnie ten budynek stoi tam dziś.

Co można zobaczyć na miejscu?

To wciąż aktywny, klauzurowy klasztor, a nie muzeum — zwiedzanie ogranicza się głównie do kościoła klasztornego, dostępnego dla wiernych i turystów w godzinach nabożeństw. Atmosfera miejsca jest surowa i skupiona, zgodnie z cysterskim ideałem prostoty: bez przesadnej dekoracji, z naciskiem na cichą modlitwę i rytm liturgiczny. Jak w wielu klasztorach kontemplacyjnych w Hiszpanii, mniszki z Santa Lucía utrzymują się częściowo z pracy własnych rąk — przygotowują tradycyjne produkty spożywcze na sprzedaż, w tym charakterystyczne przetwory mięsne w stylu escabeche, będące lokalną specjalnością.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Klasztor znajduje się w dzielnicy Casablanca, w południowej części Saragossy, dobrze skomunikowanej z centrum miasta komunikacją miejską. To miejsce dla osób szukających spokoju i kontaktu z żywą tradycją monastyczną, a nie typowej atrakcji turystycznej z rozkładem godzin otwarcia — najlepiej odwiedzić je w trakcie mszy lub nabożeństw, kiedy kościół jest otwarty, i zachować ciszę odpowiednią do charakteru miejsca. Saragossa sama w sobie oferuje mnóstwo punktów wypadowych w pobliżu, więc wizytę łatwo połączyć ze zwiedzaniem innych zabytków miasta.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do wnętrza klasztoru Santa Lucía? Klauzura jest zamknięta dla osób z zewnątrz, ale kościół klasztorny jest otwarty dla wiernych i odwiedzających w godzinach nabożeństw.

Czy obecny budynek jest oryginalnym, historycznym klasztorem? Nie — obecna siedziba w dzielnicy Casablanca powstała w latach 1965–1967. Wspólnota istnieje jednak nieprzerwanie od 1212 roku i wcześniej mieściła się w kilku innych miejscach w Saragossie i okolicy.

Skąd wzięła się nazwa „Santa Lucía”? Nazwa pochodzi od pustelni Santa Lucía, przy której mniszki osiedliły się po przybyciu do Saragossy w 1588 roku, po opuszczeniu wcześniejszych, odosobnionych lokalizacji.

Czy w klasztorze można kupić coś od zakonnic? Tak, mniszki cysterki tradycyjnie wytwarzają i sprzedają produkty spożywcze, w tym lokalne przetwory mięsne przygotowywane metodą escabeche — to część ich modelu utrzymania wspólnoty.