Monastery of San Pedro de Tenorio

Monasterio de San Pedro de Tenorio to średniowieczny klasztor ukryty we wsi As Covas, w parafii Tenorio, w gminie Cerdedo-Cotobade w prowincji Pontevedra w Galicji.

Skąd wzięła się jego historia?

Pierwsze wzmianki o wspólnocie zakonnej w tym miejscu niektórzy badacze wiążą już z X wiekiem, jednak najstarszy zachowany dokument, który wprost potwierdza istnienie klasztoru, pochodzi z 1073 roku i przechowywany jest w archiwach pobliskiego klasztoru w Lérez. To właśnie od tego opactwa wywodzi się nazwa całej gminy Cotobade — od galicyjskiego „coto do abade", czyli „terytorium opata". W szczytowym okresie wpływów majątki klasztorne obejmowały znaczną część dolin rzek Lérez i Almofrei, co pokazuje, jak duże znaczenie gospodarcze i duchowe miało to miejsce dla całego regionu.

Losy klasztoru zmieniły się pod koniec XV wieku, gdy możny Pedro Madruga odsunął miejscowego opata i osadził na jego miejscu mnicha sprowadzonego z Lérez. Zakonnicy nie zaakceptowali tej decyzji i opuścili budynki, co zapoczątkowało okres stopniowego podupadania wspólnoty. Kolejny cios klasztor otrzymał w czasie wojny na Półwyspie Iberyjskim na początku XIX wieku — służył wówczas jako schronienie dla partyzantów walczących z wojskami napoleońskimi, za co został częściowo spalony przez francuskie oddziały. Ostateczne opuszczenie budynków nastąpiło po tak zwanej dezamortyzacji Mendizábala, czyli sekularyzacji majątków kościelnych w XIX wieku.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Sercem zespołu klasztornego jest barokowy kościół z XVIII wieku, wzniesiony na fundamentach starszej budowli — prawdopodobnie romańskiej, o czym świadczą układ sklepienia oraz kształt niektórych zamurowanych okien widocznych do dziś w murach. Obok świątyni zachował się krużganek pochodzący z XVI wieku — dwupoziomowy, na planie prostokąta, z charakterystycznym układem trzech skrzydeł przywodzącym na myśl krużganki klasztoru w Lérez. W jego centralnym punkcie znajduje się fontanna, wokół której dawniej toczyło się codzienne życie wspólnoty zakonnej.

Spacerując po dziedzińcu, można dziś odczuć kontrast między monumentalną, kamienną architekturą a otaczającą ją ciszą galicyjskiej wsi — miejsce to przez dekady stało praktycznie opuszczone, co paradoksalnie pozwoliło zachować jego surowy, autentyczny charakter.

Jak dotrzeć na miejsce?

Klasztor znajduje się we wsi As Covas. Najwygodniej dojechać drogą krajową N-541, a następnie skręcić na lokalną drogę EP-0406, która prowadzi bezpośrednio do celu. Okolica jest typowo wiejska, więc warto zaplanować dojazd własnym samochodem — to najbardziej niezawodny sposób na dotarcie do tego oddalonego od głównych szlaków miejsca.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ze względu na wiejskie położenie i otwartą przestrzeń wokół zabudowań najprzyjemniej zwiedza się teren wiosną i latem, gdy zieleń doliny rzeki Lérez podkreśla urodę kamiennych murów. Warto jednak pamiętać, że obiekt od lat czeka na rewitalizację — pojawił się już projekt prywatnego inwestora hotelowego, który planuje przekształcić dawny klasztor w miejsce związane z turystyką winiarską, z budżetem sięgającym dwóch milionów euro. Przed wizytą dobrze jest sprawdzić aktualny status dostępności u lokalnych władz gminy Cerdedo-Cotobade, ponieważ prace modernizacyjne mogą wpływać na możliwość zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Czym był Monasterio de San Pedro de Tenorio? Był to klasztor, którego najstarsza udokumentowana wzmianka pochodzi z 1073 roku, a jego majątki obejmowały niegdyś znaczną część okolicznych dolin rzecznych.

Skąd wzięła się nazwa gminy Cotobade? Nazwa pochodzi właśnie od tego klasztoru — od galicyjskiego wyrażenia oznaczającego „terytorium opata".

Jakie elementy architektoniczne zachowały się do dziś? Barokowy kościół z XVIII wieku wzniesiony na starszych, prawdopodobnie romańskich fundamentach oraz XVI-wieczny krużganek z centralną fontanną.

Czy klasztor jest obecnie dostępny do zwiedzania? Obiekt od dawna stoi opuszczony, a trwają rozmowy o jego przekształceniu w obiekt turystyczno-winiarski, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje u lokalnych władz.