Monastery of Saint Jerome in Ugljan

Klasztor św. Hieronima w Ugljanie to klasztor franciszkański na wyspie Ugljan, tuż przy wybrzeżu Zadaru w północnej Dalmacji w Chorwacji. Miejscowi nazywają go po prostu Mostir. To jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków na wyspie.

Kiedy powstał klasztor św. Hieronima?

Kościół i klasztor pochodzą z 1430 roku. Według źródeł turystycznych i zabytkoznawczych powstały dzięki wsparciu szlacheckich rodzin z Zadaru, a z miejscem wiąże się rodzina Benja z tego miasta. Zespół pokazuje, jak zamożne rody z lądu inwestowały w budowle sakralne na wyspach zadarskich w XV wieku.

Jak wygląda klasztor?

Zespół łączy elementy gotyku i romanizmu. Kościół jest gotycki, a krużganek ma romańską kolumnadę z rzeźbionymi głowicami. Powstaje spokojna, zamknięta przestrzeń kamiennych arkad i dziedzińca, typowa dla późnośredniowiecznej architektury klasztornej w Dalmacji. Krużganek bywa latem wykorzystywany jako miejsce koncertów.

Co można zobaczyć w środku i wokół?

• Poliptyk z Ugljanu autorstwa Ivana Petrova, gotycki ołtarz, który jedno ze źródeł zalicza do najcenniejszych gotyckich obrazów średniowiecznej Chorwacji.
• Epitafium Šimuna Kožičicia-Benji (1460-1536) na dziedzińcu. Był biskupem i humanistą związanym z rodziną Benja, zapamiętanym jako twórca pierwszej książki wydrukowanej głagolicą, co jest kamieniem milowym w chorwackiej kulturze.
• Sam krużganek z rzeźbionymi głowicami i cienistym dziedzińcem.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla historii wyspy?

Klasztor łączy kilka wątków naraz: fundacje zadarskiej szlachty, gotycką sztukę sakralną oraz pamięć o początkach drukarstwa głagolskiego w Chorwacji. Dzięki temu Mostir jest czymś więcej niż ładnym zabytkiem. To punkt, w którym widać, jak silne były związki wysp z Zadarem w późnym średniowieczu i jak dużą rolę w życiu kulturalnym regionu odgrywały zakony. Dla osoby spacerującej po Ugljanie to dobra okazja, by zobaczyć coś więcej niż plaże i porty.

Czy klasztor jest otwarty dla zwiedzających?

Zwiedzanie jest sezonowe. Źródła podają, że latem można wejść do klasztoru, a kościół jest otwarty w czasie nabożeństw. Godziny zmieniają się z roku na rok, więc warto sprawdzić je na miejscu lub w informacji turystycznej archipelagu zadarskiego. Obowiązuje skromny strój, bo to wciąż miejsce kultu.

Jak dojechać?

Ugljan leży niedaleko Zadaru i jest z nim połączony regularnymi promami. Na wyspie do klasztoru dojedziesz rowerem, samochodem lub dojdziesz pieszo lokalnymi drogami. Wyspa jest płaska i zielona, pełna gajów oliwnych i sosen, dlatego rower to popularny sposób zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował klasztor św. Hieronima? Powstał w 1430 roku dzięki wsparciu szlacheckich rodzin z Zadaru.

W jakim jest stylu? To połączenie gotyku i romanizmu: gotycki kościół i romański krużganek.

Jakie jest najważniejsze dzieło sztuki? Poliptyk z Ugljanu autorstwa Ivana Petrova.

Kogo upamiętnia epitafium na dziedzińcu? Šimuna Kožičicia-Benję, związanego z pierwszą drukowaną książką głagolicą.

Czy warto go odwiedzić? Tak, dla historii, sztuki i spokojnego przystanku z dala od zatłoczonych plaż, zwłaszcza podczas rowerowej wyprawy po Ugljanie.