Molen Ter Hengst

Molen Ter Hengst to zabytkowy wiatrak stojący w Nukerke, wsi należącej do gminy Maarkedal we wschodniej Flandrii w Belgii. Choć obecna budowla pochodzi z XIX wieku, historia młyna w tym miejscu sięga znacznie dalej wstecz i wiąże się z kolejnymi pokoleniami konstrukcji, które stawały tu przez wieki.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Pierwszy młyn miał stanąć w tym miejscu już około 1275 roku, co czyni Ter Hengst jednym z najstarszych udokumentowanych punktów młynarskich w okolicy. Nazwa obiektu zmieniała się na przestrzeni stuleci wraz z lokalnym dialektem i sposobem zapisu — w dokumentach z 1539 roku pojawia się jako „den hyncxst", w 1567 roku jako „hinxtxmeulne", a w 1588 roku funkcjonowała pod nazwą „Ter Gheynst". W rejestrze gruntowym Nukerke z lat 1768–1774 młyn figuruje już jako wiatrak określany „ten hingst". Te kolejne warianty nazwy pokazują, jak długo miejsce to pozostawało istotnym punktem orientacyjnym i gospodarczym dla okolicznych mieszkańców.

Co się stało z pierwotnym młynem?

Drewniany młyn typu kozłowego, który stał tu przez stulecia, spłonął po uderzeniu pioruna w 1831 roku. Był to poważny cios dla lokalnej społeczności, dla której młyn stanowił niezbędny element codziennego życia — służył do przetwarzania zboża i innych płodów rolnych. Zniszczenie wymusiło budowę zupełnie nowej konstrukcji.

Jak wygląda obecna budowla?

Obecny młyn, murowany, typu górnobitnego, wzniesiono w 1834 roku jako następcę spalonej konstrukcji kozłowej. Ta zmiana technologii — z drewnianego młyna kozłowego na kamienny młyn górnobitny — była typowym krokiem rozwojowym w XIX-wiecznym młynarstwie flamandzkim, pozwalającym na większą trwałość i wydajność pracy.

Do czego służył młyn na przestrzeni lat?

Nowo wybudowany młyn pełnił początkowo podwójną funkcję — mielił zboże, ale też tłoczył olej z nasion oleistych. Instalację do produkcji oleju usunięto w 1872 roku, po czym obiekt funkcjonował już wyłącznie jako młyn zbożowy. Działalność młynarska ustała całkowicie w 1949 roku, kończąc ponad stuletni okres nieprzerwanej pracy tej konkretnej budowli.

Czy młyn jest chroniony jako zabytek?

Tak — 30 grudnia 1960 roku Molen Ter Hengst otrzymał status chronionego zabytku, co zabezpieczyło jego dalsze istnienie mimo zakończenia działalności produkcyjnej. Ochrona ta pozwoliła na zachowanie obiektu jako świadectwa historii regionalnego młynarstwa.

Jakie zmiany zaszły już po objęciu ochroną?

Mimo statusu zabytku młyn nie uniknął dalszych perypetii związanych z żywiołami. W 1969 roku zamontowano nowe skrzydło młyńskie, jednak zaledwie kilka lat później, podczas gwałtownej burzy 12 listopada 1972 roku, skrzydło zostało zerwane. Renowacji dokonano ponownie w 1976 roku, przywracając młynowi jego charakterystyczny wygląd.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Molen Ter Hengst? Młyn stoi w Nukerke, miejscowości wchodzącej w skład gminy Maarkedal, w prowincji Flandria Wschodnia w Belgii.

Czy młyn wciąż mieli zboże? Nie, działalność produkcyjna została zakończona w 1949 roku. Obecnie obiekt pełni funkcję zabytkową.

Od kiedy budowla jest chroniona prawnie? Status zabytku chronionego młyn uzyskał 30 grudnia 1960 roku.

Czy to ten sam młyn, który stał tu od średniowiecza? Nie w sensie fizycznym — pierwsza konstrukcja z około 1275 roku oraz kolejny drewniany młyn kozłowy uległy zniszczeniu (ten ostatni spłonął w 1831 roku po uderzeniu pioruna). Obecna murowana budowla pochodzi z 1834 roku, choć stoi w tym samym historycznym miejscu.