Mohyla U Parku

Mohyla u parku wznosi się w Czeskich Budziejowicach, w dzielnicy Čtyři Dvory, na skrzyżowaniu ulic Husova a U Výstaviště, tuż przy przystanku autobusowym i trolejbusowym „U Parku". To niewielki, ale wymowny pomnik ku czci ofiar obu wojen światowych, zbudowany w formie kamiennego kopca z surowych granitowych bloków.

Jak wygląda mohyła i z czego jest zbudowana?

Monument ma formę muru złożonego z nieociosanych bloków granitu, o wysokości 345 cm i szerokości 430 cm. Lewa krawędź konstrukcji zwrócona jest na zachód, prawa na wschód. Na południowej, głównej ścianie osadzono marmurową tablicę z wierszowanym napisem, a poniżej niej umieszczono rzeźbę leżącego lwa. Pod figurą lwa wykuto kolejny napis, który później pomalowano na czarno, by lepiej odznaczał się na tle jasnego kamienia. Taka forma – kopiec z surowego kamienia zamiast klasycznej figuratywnej rzeźby – była w międzywojennej Czechosłowacji częstym sposobem upamiętniania poległych, tańszym i łatwiejszym do wykonania niż pomniki z brązu.

Jaka jest historia pomnika?

Mohyłę wzniesiono w 1920 roku, a inicjatorem budowy było miejscowe Towarzystwo Upiększania Miasta (Okrašlovací spolek) – organizacja społeczna zajmująca się wówczas estetyką i zielenią budziejowickiej przestrzeni publicznej. Pierwotnie pomnik miał upamiętniać wyłącznie ofiary I wojny światowej, zaledwie dwa lata po jej zakończeniu. W 1949 roku, a więc kilka lat po zakończeniu kolejnego konfliktu, przeprowadzono renowację obiektu i rozszerzono jego przesłanie o pamięć ofiar II wojny światowej – dzięki temu jeden pomnik zaczął łączyć w sobie żałobę po obu wojnach XX wieku.

Co mówi napis na pomniku?

Wierszowana inskrypcja na marmurowej tablicy w wolnym tłumaczeniu głosi mniej więcej: „Wszystkim, których los powalił w wojnie światowej, wzniesiono tu kopiec ku wiecznej pamięci. Będzie on głosił w gminie i po całym kraju, że ich ofiara dla ojczyzny nie była daremna. Śpijcie słodko w dalekiej obczyźnie!". To typowy dla międzywojennych pomników wojennych ton – połączenie żałoby z przekonaniem o sensowności złożonej ofiary, skierowane zarówno do mieszkańców miasta, jak i do samych poległych.

Co znajduje się w pobliżu?

Mohyła stoi przy ulicy Husova, tuż obok terenu Výstaviště České Budějovice – największego w mieście kompleksu wystawienniczo-kulturalnego, mającego charakter parku leśnego o powierzchni około 30 hektarów. Sam kompleks powstał w 1960 roku wraz z pierwszą wystawą rolniczą i utworzeniem Parku Kultury i Wypoczynku, więc w chwili budowy mohyły w 1920 roku tego terenu jeszcze nie było – nazwa przystanku „U Parku" i ulicy „U Výstaviště" odnoszą się już do późniejszego zagospodarowania tej części Čtyři Dvory.

Gdzie dokładnie znajduje się mohyła?

Pomnik stoi w północno-zachodniej części Czeskich Budziejowic, w dzielnicy Čtyři Dvory, przy skrzyżowaniu ulic Husova i U Výstaviště. Najbliższym punktem orientacyjnym jest przystanek komunikacji miejskiej „U Parku", obsługiwany przez autobusy i trolejbusy. Miejsce jest ogólnodostępne i można je odwiedzić przy okazji spaceru po tej części miasta lub wizyty na terenie pobliskiego Výstaviště.

Najczęstsze pytania

Czy mohyła jest łatwo dostępna dla turystów? Tak, stoi w przestrzeni publicznej przy skrzyżowaniu ulic Husova i U Výstaviště, tuż przy przystanku „U Parku", więc można ją swobodnie zobaczyć bez ograniczeń.

Komu poświęcony jest pomnik? Pierwotnie ofiarom I wojny światowej, a od renowacji w 1949 roku – także ofiarom II wojny światowej.

Kto wzniósł mohyłę i kiedy? Pomnik powstał w 1920 roku z inicjatywy miejscowego Towarzystwa Upiększania Miasta (Okrašlovací spolek).

Czy w pobliżu jest coś jeszcze do zobaczenia? Tak, mohyła sąsiaduje z terenem Výstaviště České Budějovice – rozległym kompleksem wystawienniczym o charakterze parku leśnego, gdzie odbywają się wystawy i imprezy kulturalne.