Military cemetery

Wojenský hřbitov to nieistniejący już cmentarz wojskowy w Czeskich Budziejowicach, którego historia sięga końca XVIII wieku. Choć dziś w tym miejscu nie ma już ani nagrobków, ani murów, teren wciąż nosi ślady dawnego przeznaczenia i przypomina o żołnierzach, którzy tam spoczęli.

Gdzie znajdował się cmentarz?

Nekropolia leżała na południe od centrum miasta, przy ulicy Plavská, w pobliżu południowego dworca kolejowego. Zajmowała stosunkowo niewielki obszar - około 1345 metrów kwadratowych. Dziś teren ten pełni funkcję zieleni miejskiej, a przechadzający się tamtędy mieszkańcy Czeskich Budziejowic rzadko zdają sobie sprawę, że kiedyś było to miejsce pochówku setek żołnierzy.

Kto go założył i kiedy?

Cmentarz powstał w 1797 roku z inicjatywy rady miejskiej, za zgodą administracji wojskowej. Poświęcono go 29 czerwca 1797 roku. Od początku planowano go jako miejsce spoczynku dla wojskowych - zarówno szeregowych żołnierzy, jak i oficerów. Pierwotnie przygotowano 220 miejsc pochówku.

Kogo tam chowano?

Przez ponad półtora wieku istnienia cmentarza spoczęli na nim żołnierze różnych formacji i epok. Byli wśród nich wojskowi armii Cesarstwa Austriackiego, monarchii austro-węgierskiej, a także żołnierze Czechosłowacji. W czasie II wojny światowej dochowywano tam również żołnierzy niemieckich sił zbrojnych oraz Armii Czerwonej. To sprawia, że miejsce to jest swoistym świadectwem burzliwej historii regionu i zmieniających się układów politycznych w Europie Środkowej w XIX i XX wieku.

W okresie międzywojennym na cmentarzu pochowano 68 żołnierzy, a kolejne pochówki przybywały w trakcie i po II wojnie światowej. Ostatni pogrzeb odbył się tam 26 maja 1950 roku, co oznacza, że cmentarz funkcjonował aż do połowy XX wieku.

Dlaczego cmentarz przestał istnieć?

Losy nekropolii przypieczętowała decyzja z 1957 roku, gdy w ramach budowy koszar Straży Granicznej zlikwidowano trzy mury okalające teren, usunięto centralny krzyż oraz nagrobki. Co istotne, szczątki pochowanych żołnierzy nie zostały ekshumowane - pozostały w ziemi. Teren wyrównano, a z czasem zagospodarowano go jako park miejski.

Czy zachowała się jakaś pamiątka po cmentarzu?

Tak. W 2018 roku w tym miejscu odsłonięto tablicę pamiątkową, przypominającą o dawnym przeznaczeniu terenu i spoczywających tam żołnierzach. To jedyny widoczny dziś ślad po cmentarzu, który przez ponad 150 lat był miejscem pochówku wojskowych z różnych armii i epok.

Najczęstsze pytania

Czy na terenie dawnego cmentarza można dziś zobaczyć jakieś nagrobki? Nie, wszystkie nagrobki oraz mury cmentarza zostały usunięte w 1957 roku podczas budowy koszar Straży Granicznej. Jedynym śladem jest tablica pamiątkowa odsłonięta w 2018 roku.

Gdzie dokładnie znajdował się cmentarz? Przy ulicy Plavská, na południe od centrum Czeskich Budziejowic, niedaleko południowego dworca kolejowego.

Czy szczątki żołnierzy zostały przeniesione w inne miejsce? Nie, szczątki pochowanych tam żołnierzy nie zostały ekshumowane i pozostają pod obecnym terenem parkowym.

Jak długo funkcjonował cmentarz? Od poświęcenia w 1797 roku do ostatniego pochówku w 1950 roku, czyli przez 153 lata.