Zamek Malenovice

Zamek Malenovice stoi w dzielnicy Malenovice, wchodzącej w skład miasta Zlín na wschodnich Morawach. Powstał w drugiej połowie XIV wieku i przez kolejne stulecia przechodził z rąk do rąk, zmieniając przy okazji swój wygląd z gotyckiego na renesansowy, a później barokowy. Dziś w jego murach mieści się jedna z ekspozycji zlínskiego muzeum regionalnego.

Kto wzniósł zamek w Malenovicach?

Fundatorem zamku był margrabia morawski Jan Jindřich, brat cesarza Karola IV. Budowę datuje się na okres po roku 1360, a nowa warownia zastąpiła istniejącą wcześniej w tym miejscu osadę obronną typu dworskiego. Lokalizacja na wschodnim skraju Zlína nie była przypadkowa – zamek miał kontrolować szlak handlowy i zaplecze osadnicze rozwijającego się wówczas regionu.

Jak zmieniali się właściciele zamku?

Historia własności Malenovic jest wyjątkowo burzliwa. Na początku lat 80. XV wieku zamek wraz z przynależącym doń panieniem trafił w ręce Viléma Tetoura z Tetova, który posiadał również dobra zlińskie. To za czasów rodu Tetourów pierwotnie gotycka budowla przeszła gruntowną przebudowę w duchu renesansu – prace trwały prawie dwadzieścia lat i nadały zamkowi zupełnie nowy charakter rezydencjonalny.

W kolejnych dziesięcioleciach twierdzę zajęli husyccy sieroci, czyniąc z niej bazę wypadową dowódcy Smila z Moravan. W 1573 roku majątek przeszedł w ręce rodu Bítovských ze Slavíkovic, którzy utrzymywali go niemal do połowy XVII wieku (do około 1663 roku). Najdłuższym okresem stabilnej własności był czas hrabiowskiego rodu Sternbergów – od 1804 do 1946 roku – którzy dbali o utrzymanie i naprawy zamkowych budynków.

Jak zmieniała się architektura zamku?

Poza wspomnianą renesansową przebudową za Tetourów, zamek przeszedł jeszcze jedną istotną metamorfozę na przełomie XVII i XVIII wieku. W latach 1692–1706 nadano mu formę barokową – rezydencja zyskała wygodniejszy, reprezentacyjny charakter, nie tracąc przy tym średniowiecznego rdzenia murów. To właśnie ta barokowa bryła, wyrastająca z gotyckich i renesansowych fundamentów, określa dzisiejszy wygląd budowli.

Co dziś mieści się w zamku Malenovice?

Po drugiej wojnie światowej budynek przestał być rezydencją prywatną i zaczął niszczeć. Aby ocalić obiekt przed dalszą degradacją, w styczniu 1951 roku przekazano go na cele muzealne. Od tego czasu zamek pełni funkcję jednego z oddziałów Muzeum Południowo-Wschodnich Moraw w Zlínie, prezentując ekspozycje związane z historią regionu i samego obiektu.

Gdzie dokładnie znajduje się zamek?

Malenovice leżą we wschodniej części Zlína, w regionie historycznych Moraw, na terenie dzisiejszej Republiki Czeskiej. Współrzędne geograficzne zamku to około 49,2039°N, 17,6°E.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano zamek Malenovice? W drugiej połowie XIV wieku, najprawdopodobniej po roku 1360, z fundacji margrabiego Jana Jindřicha.

Kto był właścicielem zamku? Kolejno m.in. ród Tetourów z Tetova (od lat 80. XV wieku), husyccy sieroci, ród Bítovských ze Slavíkovic (od 1573), a od 1804 do 1946 roku hrabiowie Sternbergowie.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje zamek? Pierwotnie gotycki, przebudowany na renesansowy pod koniec XV wieku, a w latach 1692–1706 na barokowy – ta ostatnia forma widoczna jest do dziś.

Co można dziś zobaczyć na zamku? Zamek pełni funkcję muzealną – od 1951 roku mieści ekspozycje Muzeum Południowo-Wschodnich Moraw w Zlínie.

Gdzie leży zamek Malenovice? W dzielnicy Malenovice, w granicach miasta Zlín, na wschodnich Morawach w Czechach.