Památník Velké Moravy

Památník Velké Moravy w Starém Městě należy do najważniejszych miejsc, w których można dotknąć korzeni państwowości na ziemiach czeskich. Budynek stoi bezpośrednio nad fundamentami kościoła „Na Valách" — pierwszej odkrytej i naukowo potwierdzonej wielkomorawskiej budowli murowanej na terenie Czech. Całość, wraz z pobliskimi stanowiskami w Uherskim Hradziszczu i Modré, tworzy od 1969 roku narodowy zabytek kultury jako „zespół pozostałości wielkomorawskiej aglomeracji osadniczej".

Co zobaczysz w środku?

Ekspozycja rozłożona jest na trzy części, które prowadzą zwiedzającego przez różne warstwy historii regionu. Główna wystawa Velká Morava przedstawia kluczowe momenty dziejów państwa wielkomorawskiego oraz codzienne życie na słowiańskim grodzisku — od zabudowy, przez rzemiosło, po organizację społeczną. Można tu obejrzeć repliki ówczesnych strojów, obuwia, biżuterii i narzędzi pracy, powstałe na podstawie ponad stuletnich badań archeologicznych prowadzonych w Starém Městě.

Druga wystawa, Příběh Konstantina a Metoděje, opowiada multimedialnie historię braci sołuńskich, którzy stali u początków słowiańskiego piśmiennictwa i przynieśli na Morawy liturgię w języku słowiańskim. Trzecia część, Pravěk Uherskohradišťska, cofa się jeszcze dalej — do najstarszych śladów osadnictwa w regionie sprzed epoki wielkomorawskiej.

Cyrilometodějské centrum — nowa przybudówka

W 2022 roku memoriał wzbogacił się o nowoczesną przybudówkę — Cyrilometodějské centrum. Oprócz dwóch wspomnianych wyżej multimedialnych ekspozycji mieści ona pracownię archeologiczną, magazyny zbiorów oraz przestrzeń do laboratoryjnego opracowywania znalezisk. Dzięki temu obiekt łączy funkcję muzealną z funkcją pracowni naukowej — część procesu badawczego dzieje się dosłownie za szybą, którą mogą obserwować zwiedzający.

Jak dotrzeć?

Památník Velké Moravy znajduje się w Starém Městě, tuż przy Uherskim Hradziszczu, w sercu regionu Słovácko. Obiekt jest częścią Słowackiego Muzeum (Slovácké muzeum), więc bilet często można łączyć ze zwiedzaniem innych jego ekspozycji w regionie. Lokalizacja jest dogodna dla osób zwiedzających szlak wielkomorawski, obejmujący też skansen archeologiczny w Modré z rekonstrukcją kościoła i grodziska.

Kiedy przyjechać?

Ekspozycja działa przez cały rok, choć warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą, ponieważ mogą się różnić sezonowo. Multimedialny charakter wystaw sprawia, że miejsce sprawdza się zarówno w słoneczne, jak i deszczowe dni — to atrakcja typowo wnętrzowa. Dla rodzin z dziećmi interesujący może być zwłaszcza wątek postaci archeologa, wokół którego zbudowana jest narracja głównej ekspozycji.

Historia budynku

Sam budynek pamiątkowy powstał w latach 1959–1960 nad odkrytymi fundamentami kościoła Na Valách. Częściowo otwarto go w 1961 roku, jednak z powodu problemów technicznych i niedopracowanej prezentacji znalezisk zamknięto go już w 1964 roku. Dopiero późniejsze modernizacje, a ostatecznie rozbudowa o Cyrilometodějské centrum w 2022 roku, nadały miejscu obecny, kompleksowy kształt.

Najczęstsze pytania

Czym jest Památník Velké Moravy? To muzeum archeologiczne w Starém Městě, zbudowane nad fundamentami kościoła Na Valách — pierwszej potwierdzonej wielkomorawskiej budowli murowanej w Czechach. Prowadzi je Słowackie Muzeum (Slovácké muzeum).

Ile wystaw można tam zobaczyć? Trzy: Velká Morava (historia państwa wielkomorawskiego), Příběh Konstantina a Metoděje (multimedialna opowieść o braciach sołuńskich) oraz Pravěk Uherskohradišťska (najstarsze osadnictwo regionu).

Czym jest Cyrilometodějské centrum? To przybudówka otwarta w 2022 roku, łącząca funkcję wystawienniczą z pracownią archeologiczną i magazynami zbiorów.

Dla kogo jest to miejsce? Dla osób zainteresowanych historią Słowian i początkami czeskiej państwowości, a także dla rodzin — dzięki narracyjnej, multimedialnej formie ekspozycji.