Lom Na plachtě

Lom Na plachtě to niewielka przyrodnicza rezerwacja położona w katastrze wsi Třebohostice, około dwóch kilometrów na południe od miejscowości Škvorec, w Kraju Środkowoczeskim, niedaleko Pragi. Obiekt nosi oficjalny numer ewidencyjny 1173 na czeskiej liście chronionych terenów przyrodniczych.

Czym jest ten teren?

To dawny kamieniołom granitu, w którym wydobycie zakończono wiele dziesięcioleci temu. Po zaprzestaniu eksploatacji nieckowate wyrobisko zaczęło się stopniowo wypełniać wodą i zarastać roślinnością, tworząc dziś specyficzny ekosystem mokradłowy. Teren został objęty ochroną w 1990 roku, a od 2005 roku figuruje również jako część europejskiej sieci obszarów istotnych przyrodniczo.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Głównym powodem utworzenia rezerwacji jest ochrona siedliska wodno-błotnego, w którym żyje bogata populacja płazów i gadów. W zależności od pogody i pory roku w nieckach dawnego wyrobiska pojawiają się okresowe rozlewiska, natomiast w północnej części zbiornika woda utrzymuje się przez cały rok. Ta zmienność poziomu wody sprzyja gatunkom, które potrzebują zarówno wody stojącej do rozrodu, jak i suchszych stanowisk do przezimowania.

Jakie zwierzęta można tu spotkać?

Na terenie rezerwacji stwierdzono występowanie żab brunatnych, żab zwinek i żab zielonych, a także ropuch szarych i zielonych oraz kumaków nizinnych. Wśród płazów ogoniastych występują traszka grzebieniasta i traszka zwyczajna. Z gadów obecne są zaskrońce zwyczajne oraz jaszczurki zwinki. Uzupełnieniem fauny są liczne bezkręgowce — mięczaki, ważki i chruściki, dla których podmokłe brzegi i płytkie rozlewiska stanowią naturalne miejsce rozwoju.

Co warto wiedzieć o roślinności i geologii?

Oprócz walorów faunistycznych teren ma również znaczenie geologiczne — odsłonięcia skalne dawnego kamieniołomu pozwalają obserwować strukturę granitu typową dla tej części Kraju Środkowoczeskiego. Wśród roślinności występują rzadsze gatunki, w tym żabiściek pływający oraz czemierzyca zielona, związane z wilgotnymi i podmokłymi siedliskami.

Jak dotrzeć na miejsce?

Lom Na plachtě znajduje się w spokojnej, wiejskiej okolicy niedaleko Škvorca, co czyni go łatwym celem jednodniowej wycieczki z Pragi. Ze względu na status rezerwacji przyrody teren najlepiej zwiedzać spokojnym spacerem, bez wchodzenia do wody i bez płoszenia zwierząt — to miejsce chronione ze względu na kruche siedlisko, a nie kąpielisko czy plac zabaw.

Najczęstsze pytania

Czy Lom Na plachtě to dawny kamieniołom? Tak, teren powstał w miejscu nieczynnego wyrobiska granitu, które po zaprzestaniu eksploatacji wypełniło się wodą.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status rezerwacji przyrody obowiązuje od 1990 roku, a od 2005 roku miejsce jest też uznawane za obszar europejskiej sieci ochrony przyrody.

Jakie zwierzęta chroni ta rezerwacja? Przede wszystkim płazy (żaby, ropuchy, kumaki, traszki) i gady (zaskrońce, jaszczurki), a także liczne bezkręgowce wodne.

Czy woda w wyrobisku utrzymuje się przez cały rok? Tylko w północnej części zbiornika woda jest stała — pozostałe fragmenty to okresowe rozlewiska zależne od pogody.

Czy w pobliżu jest jakieś większe miasto? Najbliższą większą miejscowością jest Škvorec, a całość leży w niedużej odległości od Pragi.