Lítožnice

Lítožnice to niewielki rezerwat przyrody na wschodnich obrzeżach Pragi, ukryty między dzielnicami Běchovice i Dubeč. To miejsce, w którym stolica Czech na chwilę ustępuje miejsca mokradłom, stawom i starym sadom — kawałek wiejskiego krajobrazu, jaki przed wiekami otaczał tu ludzkie osady.

Co kryje się w nazwie?

Nazwa rezerwatu nie jest przypadkowa. Pochodzi od dawnej osady, która istniała w tym miejscu między XIII a XVI wiekiem. Pierwsza pisemna wzmianka o wsi Lítožnice pochodzi z około 1351 roku. Stała tu wówczas nie tylko wieś, ale i dwór obronny oraz kościół pod wezwaniem św. Gotarda. Z czasem osada zanikła, a teren stopniowo zarastał, przekształcając się w mozaikę stawów, łąk i lasów, jaką można oglądać dzisiaj.

Trzy stawy i dolina potoku

Sercem rezerwatu jest układ trzech stawów położonych w północno-zachodniej części obszaru: Nový, Myslivecký i V Mýtě. Wszystkie leżą na Říčanskim potoku, który przecina teren doliną o zboczach częściowo porośniętych lasem. Wokół stawów rozciągają się podmokłe łąki oraz rozległe szuwary trzcinowe, tworzące jeden z ważniejszych mokradłowych biotopów w granicach Pragi.

Powierzchnia chronionego obszaru wynosi niespełna 28 hektarów, a teren leży na wysokości między 230 a 260 metrów n.p.m. Wschodnia część rezerwatu porośnięta jest lasem grądowym (dąb, grab), z domieszką gatunków nierodzimych, takich jak świerk czy dąb czerwony. Zachowały się tu również pozostałości starych sadów czereśniowych i gruszowych oraz zarośla krzewiaste, które urozmaicają krajobraz i dają schronienie zwierzynie.

Ochrona od 1988 roku

Status chronionego obszaru Lítožnice zyskała 1 września 1988 roku. Celem ochrony jest zachowanie systemu stawów, sąsiadujących z nimi łąk oraz zboczy doliny Říčanskiego potoku wraz z całą towarzyszącą im roślinnością i fauną. Obszar stanowi cenne miejsce lęgowe ptaków, a stawy i szuwary są środowiskiem życia licznych bezkręgowców oraz płazów.

Same stawy pełnią też funkcję gospodarczą — prowadzona jest tu ekstensywna hodowla ryb, a dwa ze zbiorników, Nový i Myslivecký, wykorzystywane są także przez wędkarzy. To właśnie oni, a nie turyści, są najczęstszymi gośćmi tego miejsca — Lítožnice pozostaje stosunkowo mało znanym zakątkiem praskiej przyrody.

Dla kogo jest to miejsce?

Lítožnice to propozycja dla osób szukających spokoju blisko dużego miasta — spaceru wśród stawów, obserwacji ptaków wodnych czy po prostu chwili ciszy z dala od centrum Pragi. To także ciekawy przystanek dla miłośników historii, bo ślady dawnej średniowiecznej osady przypominają, że ten sielski krajobraz ma znacznie starszą metrykę, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Lítožnice? Rezerwat leży we wschodniej części Pragi, pomiędzy dzielnicami Běchovice i Dubeč, w dolinie Říčanskiego potoku.

Ile stawów znajduje się na terenie rezerwatu? Trzy — Nový, Myslivecký i V Mýtě, wszystkie w północno-zachodniej części obszaru.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status przyrodniczego pomnika/rezerwatu Lítožnice otrzymała 1 września 1988 roku.

Skąd pochodzi nazwa Lítožnice? Od średniowiecznej wsi istniejącej w tym miejscu w XIII–XVI wieku, po raz pierwszy wzmiankowanej około 1351 roku.

Czy można tu wędkować? Tak, stawy Nový i Myslivecký są wykorzystywane do wędkarstwa sportowego, a cały system stawów służy również ekstensywnej hodowli ryb.