Lipnice nad Sázavou (zamek)

Zamek Lipnice góruje nad miasteczkiem Lipnice nad Sázavou we wschodnich Czechach i należy do największych zamków w kraju pod względem zajmowanej powierzchni. Jego masywna sylwetka widoczna jest z daleka, a sama budowla przez stulecia zmieniała właścicieli i funkcję – od warownej siedziby rycerskiej po dzisiejszy obiekt muzealny.

Kto zbudował zamek i kiedy powstał?

Zamek wzniesiono około 1310 roku z inicjatywy możnego rodu Lichtenburgów, jednego z najpotężniejszych rodów możnowładczych ówczesnych Czech. Pierwotna budowla miała charakter obronny i odpowiadała potrzebom rodu kontrolującego okoliczne ziemie. Na początku XVI wieku zamek przeszedł gruntowną przebudowę, którą przeprowadzili nowi właściciele – ród Trčków z Lípy. To wtedy warownia zyskała część elementów, które można oglądać do dziś, choć jej pierwotny, surowy charakter obronny pozostał czytelny w bryle budowli.

Co łączy zamek z Jaroslavem Haškiem?

Lipnica nad Sázavou to miejsce nierozerwalnie związane z czeskim pisarzem Jaroslavem Haškiem, autorem „Przygód dobrego wojaka Szwejka”. W 1921 roku przywiózł go tu jego przyjaciel, malarz Jaroslav Panuška, i to właśnie w niewielkim domku u podnóża zamku Hašek spędził ostatnie lata życia, kontynuując pracę nad swoją najsłynniejszą powieścią. Pisarz zmarł w tym domu 3 stycznia 1923 roku i został pochowany na miejscowym cmentarzu w Lipnicy. Sam zamek nie był jego siedzibą, ale stanowił nieodłączny element krajobrazu, w którym powstawały kolejne rozdziały „Szwejka”, i dziś jest ściśle kojarzony z pamięcią o pisarzu.

Co można zobaczyć podczas zwiedzania?

Zamek znajduje się pod opieką państwowej służby konserwatorskiej i jest udostępniony do zwiedzania w ramach wyznaczonych tras turystycznych. Program zwiedzania obejmuje między innymi gotycko-barokową kaplicę św. Wawrzyńca, zbiór gotyckich kafli piecowych oraz rozległe piwnice zamkowe, w których zachowały się ślady dawnej średniowiecznej sali biesiadnej. Atrakcją jest też głęboka studnia zamkowa, przy której w przeszłości funkcjonowało więzienie. Monumentalna architektura zamku i jego położenie na wzniesieniu zapewniają dodatkowo widok na okoliczny, pagórkowaty krajobraz Wysoczyzny Hawlickobrodzkiej.

Jak zamek zmieniał swoje przeznaczenie?

Z warownej siedziby rycerskiej Lichtenburgów zamek stał się w XVI wieku rezydencją rodu Trčków, którzy nadali mu bardziej reprezentacyjny charakter. Po utracie funkcji mieszkalnej budowla przetrwała jako trwały element krajobrazu regionu, a obecnie pełni funkcję obiektu muzealnego i turystycznego, otwartego dla zwiedzających w sezonie.

Najczęstsze pytania

Kto wybudował zamek Lipnice? Zamek powstał około 1310 roku z inicjatywy rodu Lichtenburgów, a na początku XVI wieku został przebudowany przez Trčków z Lípy.

Czy Jaroslav Hašek mieszkał w zamku? Nie – pisarz mieszkał w domku u podnóża zamku, dokąd sprowadził go w 1921 roku malarz Jaroslav Panuška. To tam Hašek pisał dalsze części „Szwejka” i zmarł w styczniu 1923 roku.

Czy zamek Lipnice można zwiedzać? Tak, zamek jest udostępniony turystom w ramach wyznaczonych tras zwiedzania obejmujących kaplicę, piwnice, studnię i zbiory zamkowego muzeum.

Co warto zobaczyć na terenie zamku? Najważniejsze punkty to kaplica św. Wawrzyńca, kolekcja gotyckich kafli piecowych, piwnice z pozostałościami sali biesiadnej oraz głęboka studnia zamkowa.