Pamiątkowa tablica Jaroslava Haška w Světlé nad Sázavou

Pamiątkowa tablica Jaroslava Haška znajduje się na zachodniej ścianie budynku dworca kolejowego w Światłej nad Sázavou, niewielkim mieście na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej. Brązowa tablica upamiętnia moment, w którym w 1921 roku na tutejszy peron wysiadł jeden z najbardziej znanych czeskich pisarzy — autor „Losów dobrego wojaka Szwejka".

Co dokładnie upamiętnia ta tablica?

Tablica odnosi się do konkretnego wydarzenia: 25 sierpnia 1921 roku Jaroslav Hašek przyjechał pociągiem do Světlé nad Sázavou razem z malarzem akademickim Jaroslavem Panušką. Obaj panowie nie zatrzymali się jednak na dłużej w samym mieście — z dworca wyruszyli pieszo w stronę Lipnicy nad Sázavou, zatrzymując się po drodze w kilku gospodach. To właśnie w Lipnicy Hašek znalazł swój ostatni dom i tam dyktował znaczną część „Losów dobrego wojaka Szwejka", zanim zmarł w 1923 roku.

Dworzec w Světlé nad Sázavou był więc dla pisarza punktem wyjścia w ostatnim rozdziale jego życia — miejscem, od którego zaczęła się droga do miasteczka na zawsze związanego z jego nazwiskiem.

Kiedy i dlaczego powstała tablica?

Tablicę odsłonięto w 2008 roku, w rocznicę tamtego sierpniowego przyjazdu. Inicjatywa upamiętnienia tego epizodu wpisuje się w szerszy nurt kultywowania pamięci o Haśku na Wysoczyźnie — regionie, z którym pisarz związał się w ostatnich latach życia i który do dziś przyciąga miłośników jego twórczości śladami bohatera Szwejka.

Gdzie dokładnie jest zlokalizowana?

Tablica znajduje się na budynku dworca kolejowego w Světlé nad Sázavou, na jego zachodniej stronie — czyli tam, gdzie w rzeczywistości znajdował się peron, z którego Hašek i Panuška rozpoczęli swój marsz w kierunku Lipnicy. Dworzec przeszedł w ostatnich latach modernizację, jednak pamiątkowa tablica pozostała integralną częścią jego elewacji, widoczną dla podróżnych korzystających z tej linii kolejowej.

Dlaczego warto się tu zatrzymać?

Dla podróżujących śladami Jaroslava Haška po Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej ta niepozorna tablica na dworcu jest naturalnym punktem startowym trasy, która prowadzi dalej do Lipnicy nad Sázavou — miejsca, gdzie można zwiedzić dom, w którym pisarz spędził ostatnie miesiące życia, oraz zamek lipnicki. Sam dworzec w Světlé nad Sázavou, choć na pierwszy rzut oka to zwykły przystanek kolejowy, zyskuje dzięki tablicy dodatkowy, literacki wymiar — przypomina, że wielkie historie literatury czasem zaczynają się od zwyczajnego zejścia z pociągu.

Najczęstsze pytania

Kim był Jaroslav Hašek? To czeski pisarz i satyryk, autor niedokończonej powieści „Losy dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej", jednego z najważniejszych dzieł literatury czeskiej XX wieku.

Dlaczego tablica stoi akurat na dworcu, a nie w Lipnici? Bo upamiętnia konkretny moment — przyjazd pociągiem i wyjście na peron w Světlé nad Sázavou, skąd Hašek dopiero pieszo wyruszył do Lipnicy, swojego docelowego miejsca zamieszkania.

Kim był towarzyszący Haškowi Jaroslav Panuška? Malarz akademicki, przyjaciel pisarza, który towarzyszył mu w tej podróży na Wysoczyznę w 1921 roku.

Czy tablicę można zobaczyć bez wchodzenia do budynku dworca? Tak, znajduje się na zewnętrznej, zachodniej ścianie budynku i jest dostępna dla każdego przechodnia czy podróżnego.