Lichtenštejnský pomnik jubileuszowy w dolinie Říčki

Lichtenštejnský pomnik jubileuszowy w dolinie Říčki to kamienny zabytek stojący na zboczu nad ścieżką prowadzącą przez dolinę potoku Říčka, niedaleko wsi Hostěnice na Morawach. Znajduje się blisko turystycznego rozdroża zwanego Pod Lhotkami, w miejscu, gdzie las schodzi łagodnym stokiem ku dolinie. To jeden z wielu podobnych pomników wzniesionych na dawnych posiadłościach rodu Liechtensteinów, upamiętniających panowanie księcia Jana II.

Skąd wzięła się ta pamiątka?

Pomnik powstał w 1898 roku z inicjatywy leśników zatrudnionych w dobrach lichtenštejnskich. Miał on upamiętnić czterdziestą rocznicę objęcia władzy przez księcia Jana II. z Lichtensteinu — władcę, który rządził swoim krajem wyjątkowo długo, bo aż 71 lat, co czyni go jednym z najdłużej panujących monarchów w historii Europy. Podobne kamienne tablice stawiano wówczas we wszystkich leśnych rewirach należących do rodu, niezależnie od tego, w którym kraju się znajdowały — stąd podobne pomniki można spotkać też w innych częściach dawnych ziem lichtenštejnskich.

Co przedstawia pomnik?

Główny, większy głaz nosi inskrypcję w formie chronogramu — specjalnie dobranych liter, które odczytane jako liczby rzymskie i zsumowane dają rok 1898, czyli datę wzniesienia pomnika. Dziesięć lat później, w 1908 roku, gdy książę Jan II. świętował już pięćdziesiąt lat swojego panowania, obok pierwszego kamienia postawiono drugi, mniejszy głaz z łacińską inskrypcją odnoszącą się właśnie do tego jubileuszu. Oba kamienie stoją dziś obok siebie, tworząc niewielki, ale wymowny zespół pamiątkowy.

Integralną częścią pomnika było niegdyś nasadzenie drzew symbolizujących życie i panowanie księcia. Posadzono w sumie pięćdziesiąt osiem drzew: osiemnaście dębów czerwonych, odpowiadających wiekowi Jana II. w chwili wstąpienia na tron, oraz po dwadzieścia dębów szypułkowych i dębów bezszypułkowych, reprezentujących czterdzieści lat jego rządów. Ten symboliczny las miał rosnąć razem z pamięcią o władcy, choć dziś trudno już jednoznacznie wskazać wszystkie nasadzenia z tamtego okresu.

Kim był książę Jan II.?

Jan II. z Lichtensteinu należał do władców, którzy w powszechnej pamięci mieszkańców swoich dóbr zapisali się dobrze — stąd określenie „dobry książę", jakim bywa nazywany w regionalnych źródłach. Jego długie panowanie obejmowało okres intensywnego rozwoju gospodarczego i społecznego w Europie Środkowej, a troska o lasy i leśnictwo na jego posiadłościach była jednym z elementów tej działalności. Pomniki jubileuszowe, takie jak ten w dolinie Říčki, stawiali sami leśnicy — z własnej inicjatywy i za własne środki, co świadczy o autentycznym szacunku, jakim darzyli swojego pana.

Jak wygląda okolica pomnika?

Dolina Říčki, w której stoi pomnik, to malownicze pasmo lasów i łąk na północ od Brna, popularne wśród turystów pieszych i rowerzystów. Ścieżka biegnąca dnem doliny prowadzi przez teren dawnego parku przyrody, a rozstaje Pod Lhotkami są jednym z ważniejszych punktów orientacyjnych na trasie. Sam pomnik, choć niewielki, stanowi ciekawy przystanek dla osób zainteresowanych historią regionu i dawnymi obyczajami związanymi z uczczeniem panujących rodów.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? Na zboczu nad ścieżką w dolinie Říčki, w pobliżu rozstaju Pod Lhotkami, niedaleko wsi Hostěnice.

Kiedy powstał pomnik? Większy kamień wzniesiono w 1898 roku, a mniejszy dołożono w 1908 roku.

Kogo upamiętnia? Księcia Jana II. z Lichtensteinu, z okazji 40. i 50. rocznicy jego panowania.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze do zobaczenia? Tak — dolina Říčki oferuje szlaki piesze i rowerowe wśród lasów i łąk, popularne wśród mieszkańców okolic Brna.