Vzpomínka padlým a zemřelým vojákům

Vzpomínka padlým a zemřelým vojákům to niewielki pomnik w Hostěnicích, wsi leżącej na skraju Krasu Morawskiego, kilkanaście kilometrów na północny wschód od Brna. Upamiętnia mieszkańców wsi, którzy zginęli lub zmarli w czasie I wojny światowej, a później dopisano do niego również ofiary II wojny światowej.

Gdzie go znaleźć?

Pomnik stoi przed budynkiem miejscowej szkoły w Hostěnicích — to naturalny punkt orientacyjny dla każdego, kto przemierza wieś pieszo lub rowerem. Sama miejscowość leży w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim, około 18 km od Brna, w pagórkowatym, mocno zalesionym terenie na granicy parku krajobrazowego Říčky i chronionego obszaru krajobrazowego Kras Morawski. W okolicy przebiega znakowany szlak pieszy oraz kilka tras rowerowych, które prowadzą zarówno w głąb Krasu Morawskiego, jak i na południe, w stronę historycznych terenów bitwy pod Sławkowem (Slavkov u Brna).

Co przedstawia pomnik i kogo upamiętnia?

Na pomniku widnieje napis „1914–1918 V upomínku padlým a zemřelým vojínům" („1914–1918 Ku pamięci poległym i zmarłym żołnierzom"), a pod nim lista dwunastu nazwisk mieszkańców wsi, którzy nie wrócili z wojny: Jan Boudný, Fr. Motal, Fr. Gric, Jos. Mesrle, Ant. Hloušek, Jan Pitrák, Ant. Hájek, Ant. Paděra, Jos. Hájek, Balt. Říčánek, Rud. Hájek i Fr. Říčánek. Kilka nazwisk powtarza się dwukrotnie (Hájek, Říčánek) — ślad tego, że wojna dotknęła nierzadko po kilku członków tej samej rodziny z małej wsi. Pomnik wpisuje się w typowy dla czeskiej wsi zwyczaj stawiania po 1918 roku skromnych tablic lub kamieni ku pamięci poległych sąsiadów, zwykle w centralnym, dobrze widocznym miejscu miejscowości — tutaj wybrano plac przed szkołą.

Dlaczego akurat to miejsce?

Hostěnice to niewielka wieś — liczy dziś niespełna 800 mieszkańców — o metryce sięgającej 1371 roku, kiedy pojawia się pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości. Poza pomnikiem żołnierzom z I wojny światowej we wsi znajduje się także odrębny pomnik wyzwolenia z 1945 roku oraz barokowa kaplica św. Anny z 1748 roku, stojąca w lesie na wzgórzu na północ od zabudowań. Tych kilka miejsc pamięci, rozsianych po niewielkiej wsi, dobrze pokazuje, jak historia XX wieku odcisnęła się nawet na najmniejszych społecznościach regionu.

Kiedy warto przyjechać?

Ponieważ pomnik stoi na otwartej przestrzeni przed szkołą, najwygodniej zobaczyć go przy okazji spaceru lub przejażdżki rowerowej po okolicy — najlepiej wiosną lub latem, gdy dni są dłuższe, a szlaki prowadzące w stronę Krasu Morawskiego najbardziej dostępne. Hostěnice dobrze sprawdzają się jako przystanek w drodze do bardziej znanych atrakcji regionu, takich jak jaskinie i przepaści Krasu Morawskiego, bez konieczności nadkładania drogi.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik w Hostěnicích? Przed budynkiem miejscowej szkoły, w centralnej części wsi.

Kogo upamiętnia pomnik? Dwunastu mieszkańców Hostěnic poległych lub zmarłych podczas I wojny światowej w latach 1914–1918; z czasem pomnik zaczął upamiętniać także ofiary II wojny światowej.

Czy w Hostěnicích są inne miejsca pamięci z tego okresu? Tak, we wsi stoi także odrębny pomnik wyzwolenia z 1945 roku, poświęcony poległym wyzwolicielom.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami okolicy? Tak — Hostěnice leżą na skraju Krasu Morawskiego i przy szlakach prowadzących zarówno w głąb tego regionu, jak i w stronę terenów bitwy pod Sławkowem.