Liechtenstein memorial in Olšany

Lichtenštejnský jubilejní památník w Olšanech (pomnik jubileuszowy księcia Jana II. z Liechtensteinu) to niewielki, historyczny obiekt pamiątkowy ukryty w lesie w okolicach wsi Olšany na Morawach Południowych, na terenie dawnych dóbr rodu Liechtensteinów. Kamienny pomnik należy do sieci podobnych obiektów wzniesionych pod koniec XIX wieku na cześć jednego z najdłużej panujących monarchów w historii Europy.

Skąd wziął się ten pomnik?

W 1898 roku, z okazji czterdziestej rocznicy objęcia władzy przez księcia Jana II. z Liechtensteinu (panował od 1858 do 1929 roku), personel leśny na wszystkich rewirach należących do rodu Liechtensteinów wzniósł dziesiątki podobnych pamiątkowych kamieni. Miały one upamiętniać długie panowanie księcia, który zarządzał rozległymi dobrami na Morawach, w Czechach i na Śląsku. Pomnik w Olšanech — a właściwie w miejscowej części znanej jako Olšany-Blaticko — jest jednym z zachowanych przedstawicieli tej serii.

Jak wyglądały jubileuszowe pomniki?

Typowy jubilejní památník miał formę kamiennej płyty lub głazu z wyrytą inskrypcją, najczęściej w języku łacińskim i niemieckim, rzadziej czeskim. Pomniki umieszczano zwykle wśród specjalnie posadzonych grup dębów — na wielu rewirach leśnicy sadzili dęby szypułkowe, bezszypułkowe i czerwone w charakterystycznym trójkątnym układzie, zamieniając kamień w żywy, symboliczny „gaj jubileuszowy", a nie tylko pojedynczy głaz.

Do jakiego majątku należał ten teren?

Pomnik w Olšanech znajdował się w granicach leśnictwa administrowanego z Bučovic (Lesní správa Bučovice) — jednego z morawskich okręgów gospodarczych rodu Liechtensteinów. W tym samym leśnictwie zachowały się jeszcze dwa podobne obiekty, w Haluzicích i Věteřovie; razem stanowią trzy najlepiej zachowane pomniki jubileuszowe w tej części dawnych dóbr.

Co stało się z pomnikiem później?

Wiele podobnych kamieni w innych częściach dawnych posiadłości Liechtensteinów nie przetrwało w niezmienionym stanie — z części z nich pozostały już tylko szczątkowe ślady. W przypadku trzech pomników z okolic Bučovic, w tym tego w Olšanech, podjęto decyzję o renowacji: wybrane głazy ustawiono na sztucznie usypanych kamiennych kopcach, a teren wokół oczyszczono z zarośli, by przywrócić pomnikom należytą ekspozycję.

Kim był książę Jan II. z Liechtensteinu?

Jan II. należał do najdłużej panujących monarchów w dziejach Europy — zasiadał na tronie księstwa Liechtenstein nieprzerwanie przez 71 lat. Był znany jako hojny mecenas sztuki i wielki właściciel ziemski, zarządzający rozległymi dobrami na Morawach, między innymi w okolicach Lednicy i Valtic, które przynosiły znaczną część dochodów rodu. Jubileuszowe pomniki, takie jak ten w Olšanech, były wyrazem wdzięczności miejscowego personelu leśnego wobec swojego zwierzchnika.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał pomnik w Olšanech? W 1898 roku, z okazji czterdziestej rocznicy panowania księcia Jana II. z Liechtensteinu.

Komu poświęcony jest ten pomnik? Księciu Janowi II. z Liechtensteinu, który rządził księstwem Liechtenstein w latach 1858–1929.

Kto wzniósł pomnik? Personel leśny działający na dobrach rodu Liechtensteinów, w ramach akcji obejmującej wszystkie rewiry leśne rodziny.

Czy w okolicy są podobne pomniki? Tak, w tym samym leśnictwie bučovickim zachowały się jeszcze dwa podobne obiekty — w Haluzicích i Věteřovie.

Czy pomnik był renowowany? Tak, wybrane głazy, w tym pomnik w Olšanech, ustawiono na sztucznych kopcach kamiennych, a otoczenie oczyszczono z zarośli.