Kościół św. Jana Chrzciciela w Peterborough

Kościół św. Jana Chrzciciela w Peterborough to anglikańska świątynia parafialna stojąca przy Cathedral Square, w samym centrum miasta w hrabstwie Cambridgeshire. Budowla z początku XV wieku ma status zabytku pierwszego stopnia i jest największym kościołem parafialnym Peterborough, choć na co dzień pozostaje w cieniu pobliskiej katedry.

Czym jest ten kościół i gdzie stoi?

To główny kościół parafialny miasta, położony w ścisłym centrum, tuż obok placu przed katedrą. Dzięki temu łatwo go włączyć w spacer po starówce: wystarczy kilka minut, by przejść od jednego z wielkich zabytków miasta do drugiego. Świątynia nadal służy wiernym, więc oprócz funkcji zabytkowej pełni normalną rolę lokalnej wspólnoty.

Kiedy powstał?

Obecny budynek zaczęto wznosić w 1402 roku, a poświęcono go 26 czerwca 1407 roku. Tak krótki czas budowy jak na średniowieczną świątynię tej wielkości robi wrażenie. Kościół powstał w stylu późnogotyckim, zwanym w Anglii perpendicular, czyli pionowym: charakteryzują go wysokie, smukłe linie, duże okna i jasne wnętrze. Przy budowie wykorzystano podobno materiał z poprzedniego kościoła oraz z nawy kaplicy św. Tomasza Becketa.

Jak zmieniał się przez wieki?

Wieża pierwotnie była zwieńczona iglicą, którą usunięto pod koniec lat dwudziestych XIX wieku, gdy uznano ją za niebezpieczną. W 1881 roku podczas wichury jeden z pinakli spadł z wieży i przebił dach nawy bocznej. Po tym zdarzeniu oraz po latach zaniedbań przeprowadzono gruntowne prace. W latach 1882–1883 pracował tu architekt J. L. Pearson, a od początku lat dziewięćdziesiątych XIX wieku aż do 1909 roku kolejne prace prowadziła firma Sir Arthur Blomfield & Sons. W trakcie wiktoriańskiej restauracji usunięto empory i zamontowano duże okno wschodnie.

Co zobaczyć w środku?

• Witraże, w większości wiktoriańskie, rozświetlające wnętrze kolorowym światłem.
• Chrzcielnicę z XV wieku, czyli z czasów niedługo po zakończeniu budowy.
• Szafę na szaty liturgiczne datowaną na 1569 rok.
• Parawany (ekrany) dodane w 1917 i 1938 roku.
• Georgiański pomnik Matthew Wyldbore'a, posła do parlamentu, w kaplicy Najświętszej Marii Panny.

Najczęstsze pytania

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, ma status zabytku pierwszego stopnia, najwyższej kategorii w systemie ochrony w Anglii.

Kiedy został zbudowany? Budowę rozpoczęto w 1402 roku, a poświęcenie odbyło się w 1407 roku.

W jakim stylu jest utrzymany? To późny gotyk angielski w odmianie perpendicular, z wysokimi oknami i pionowymi podziałami.

Czy to katedra? Nie. To kościół parafialny, a katedra stoi w pobliżu, przy tym samym placu.

Czy kościół nadal jest czynny? Tak, to działająca parafia anglikańska, więc zwiedzanie warto łączyć z terminami nabożeństw.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Kościół św. Jana Chrzciciela pokazuje drugą stronę Peterborough: nie tylko monumentalną katedrę, lecz także mieszczańską, parafialną świątynię z bogatą historią. Można tu prześledzić, jak średniowieczny budynek przetrwał burzę, remonty i zmiany mód architektonicznych, a przy okazji zobaczyć witraże, XV-wieczną chrzcielnicę i georgiańskie zabytki. To dobry przystanek dla miłośników architektury i historii Anglii, którzy zwiedzają centrum miasta pieszo i chcą zajrzeć do wnętrza czegoś mniej oczywistego niż katedra.