Kościół św. Jakuba w Pradze

Kościół św. Jakuba w Pradze chowa się w bocznej uliczce Malá Štupartská, w połowie drogi między Rynkiem Staromiejskim a Placem Republiki – i mimo dyskretnej lokalizacji jest trzecim najdłuższym kościołem w całej Pradze. To także jedna z niewielu świątyń w mieście, przy wejściu do której wisi ludzka ręka.

Skąd wziął się kościół i dlaczego jest barokowy, choć zaczynał jako gotycki?

Świątynię założono w pierwszej połowie XIII wieku razem z klasztorem franciszkanów, w gotyckim stylu typowym dla praskiego średniowiecza. Kościół przetrwał w tej formie kilka stuleci, aż w 1689 roku ogromny pożar strawił znaczną część Starego Miasta, w tym wnętrze kościoła. Podpalenie przypisuje się agentom Ludwika XIV, działającym w czasie wojny ligi augsburskiej. Odbudową zajął się architekt Jan Šimon Pánek, który nadał budowli barokowy kształt – prace konstrukcyjne zakończono w 1702 roku, a wystrój wnętrza powstawał jeszcze do roku 1739. W efekcie gotycki szkielet budowli skrywa dziś bogate, barokowe wnętrze. Kościołowi nadano status bazyliki mniejszej, co podkreśla jego znaczenie w praskim krajobrazie sakralnym.

Skąd wzięła się wysuszona ręka złodzieja przy wejściu?

Najbardziej znaną osobliwością kościoła jest mumifikowane ludzkie przedramię, zawieszone na haku tuż przy głównym wejściu, wysoko pod sklepieniem. Według legendy złodziej próbował ukraść klejnoty zdobiące figurę Matki Boskiej. W chwili, gdy sięgnął po kosztowności, figura miała chwycić go za rękę i nie puszczać, aż zbiegli się wierni. Ponieważ nie dało się uwolnić złodzieja inaczej, rękę amputowano – dopiero wtedy figura „oddała" uchwyt i wróciła do pierwotnej pozycji. Ramię powieszono w kościele jako przestrogę dla kolejnych śmiałków. Historia sięga prawdopodobnie XVI–XVII wieku, choć dokładna data zawieszenia ręki nie jest znana – do dziś jednak przyciąga uwagę niemal każdego, kto wchodzi do środka.

Dlaczego kościół słynie z akustyki i organów?

Kościół św. Jakuba ma opinię jednego z najlepiej brzmiących wnętrz sakralnych w Pradze. W 1705 roku zamontowano tu organy zbudowane przez czeskiego organmistrza Abrahama Starcka z Lokte. Instrument był później wielokrotnie rozbudowywany – w 1941 roku dodano dyspozycję romantyczną do pierwotnej barokowej, a ostatnią gruntowną renowację przeprowadzono w 1982 roku. Dziś organy liczą 4 manuały, 91 głosów i 8277 piszczałek, co czyni je jednymi z największych w Czechach. Dzięki wysokiemu, wydłużonemu wnętrzu i twardym, kamiennym powierzchniom akustyka kościoła sprawia, że muzyka organowa i koncerty kameralne brzmią tu wyjątkowo pełnie – to jeden z powodów, dla których świątynia regularnie gości koncerty.

Co jeszcze warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kościoła robi wrażenie samą skalą – wysokie, trzynawowe wnętrze ciągnie się w głąb budynku znacznie dalej, niż sugeruje skromna fasada. Warto zwrócić uwagę na bogatą sztukaterię, liczne barokowe ołtarze boczne oraz freski zdobiące sklepienie, będące efektem prac prowadzonych po pożarze z końca XVII wieku.

Najczęstsze pytania

Czy ręka złodzieja w kościele jest prawdziwa? Tak, to zmumifikowane ludzkie przedramię zawieszone przy wejściu – legenda wyjaśniająca jego obecność krąży od kilkuset lat.

Czy w kościele odbywają się koncerty organowe? Tak, dzięki dużym organom i wyjątkowej akustyce świątynia regularnie gości koncerty muzyki organowej i kameralnej.

Czy wstęp do kościoła jest bezpłatny? Kościół pełni funkcję czynnej świątyni parafialnej, dostępnej do zwiedzania w godzinach otwarcia poza nabożeństwami.

Jak dojść do kościoła od Rynku Staromiejskiego? Kościół leży przy uliczce Malá Štupartská, kilka minut spacerem od Rynku Staromiejskiego w kierunku Placu Republiki.