Klasztor św. Agnieszki w Pradze

Klasztor św. Agnieszki w Pradze to gotycki zespół klasztorny w północnej części Starego Miasta, jeden z najstarszych i najważniejszych zabytków sakralnych czeskiej stolicy. Dziś mieści się tu oddział Galerii Narodowej ze stałą ekspozycją sztuki średniowiecznej.

Kto założył klasztor i kiedy powstał?

Fundatorką klasztoru na początku lat 30. XIII wieku była Agnieszka Przemyślidka (ok. 1211–1282), córka króla Przemysła Otakara I i siostra króla Wacława I. Powstał on z myślą o dwóch wspólnotach zakonnych działających obok siebie: klarysek oraz braci mniejszych (franciszkanów). Był to pierwszy podwójny klasztor tego typu na północ od Alp. Sama fundatorka wkrótce po założeniu wstąpiła do zakonu klarysek i stanęła na jego czele jako ksieni.

Jaką rolę odgrywał klasztor w czasach Przemyślidów?

Zespół klasztorny, znany też jako klasztor Na Františku, budowano z myślą o czymś więcej niż tylko życiu zakonnym — miał pełnić funkcję rodowej nekropolii dynastii Przemyślidów. W jego murach odbywały się koronacje królewskie, a w krypcie chowano członków panującego rodu. To właśnie tutaj spoczęła po śmierci sama fundatorka, Agnieszka Czeska.

Co działo się z klasztorem po wojnach husyckich?

Okres świetności zakończyły wojny husyckie — klaryski opuściły wówczas swoją siedzibę, a zabudowania zaczęły stopniowo popadać w ruinę. Ostateczny cios klasztor otrzymał pod koniec XVIII wieku, gdy cesarz Józef II zdecydował o jego kasacie w ramach reform józefińskich. Rozpoczęło się wtedy niemal stuletnie okres zaniedbania i dewastacji budynków, które służyły m.in. celom gospodarczym i mieszkalnym dla ubogich mieszkańców Pragi.

Kiedy klasztor odzyskał dawny blask?

Odbudowa i konserwacja zespołu klasztornego trwała wiele lat i zakończyła się dopiero w 1986 roku. Prace pozwoliły ocalić i wyeksponować średniowieczną architekturę obu klasztorów — ubogich klarysek oraz braci mniejszych — a same budynki stały się częścią praskiej Galerii Narodowej.

Co można dziś zobaczyć w klasztorze św. Agnieszki?

Obecnie kompleks pełni funkcję muzeum. Zwiedzający mogą samodzielnie obejrzeć historyczną architekturę dawnego podwójnego klasztoru, w tym lapidarium z fragmentami kamiennej rzeźby architektonicznej. Na piętrze budynku klasztornego znajduje się stała wystawa zatytułowana „Sztuka średniowieczna w Czechach i Europie Środkowej" — prezentuje ona ponad dwieście eksponatów malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego z tego okresu.

Gdzie dokładnie znajduje się klasztor?

Zespół klasztorny leży w północnej części praskiego Starego Miasta, w pobliżu nadbrzeża Wełtawy, w rejonie znanym historycznie jako Na Františku.

Najczęstsze pytania

Kto był fundatorką klasztoru św. Agnieszki? Agnieszka Przemyślidka (Agnieszka Czeska), córka Przemysła Otakara I i siostra Wacława I, na początku lat 30. XIII wieku.

Jakie zakony rezydowały w klasztorze? Klaryski oraz bracia mniejsi (franciszkanie) — był to pierwszy podwójny klasztor tego typu na północ od Alp.

Dlaczego klasztor podupadł? Klaryski opuściły go w czasie wojen husyckich, a w XVIII wieku został skasowany przez cesarza Józefa II, co zapoczątkowało długi okres dewastacji.

Co znajduje się w klasztorze obecnie? Oddział Galerii Narodowej w Pradze ze stałą ekspozycją sztuki średniowiecznej oraz możliwością zwiedzania historycznej architektury zespołu.

Kiedy zakończono odbudowę klasztoru? Rekonstrukcję zespołu klasztornego ukończono w 1986 roku.