Klášter u Panny Marie Sněžné

Klasztor Franciszkanów przy kościele Panny Marii Śnieżnej stoi na praskim Nowym Mieście i należy do miejsc, których historia jest znacznie bardziej burzliwa niż mogłaby sugerować dzisiejsza, spokojna funkcja czynnej parafii. Kompleks łączy niedokończony gotycki kościół z klasztorem, który od wieków wiąże się z zakonem franciszkanów.

Kto założył klasztor na Nowym Mieście?

Fundacja sięga 1347 roku, kiedy to w ramach zakładania praskiego Nowego Miasta powstał tu klasztor karmelitów – pierwszy konwent tego zakonu na ziemiach czeskich. Kościół Panny Marii Śnieżnej pomyślano od początku na ogromną skalę, jako jedną z najbardziej ambitnych świątyń gotyckich w mieście.

Dlaczego kościół nigdy nie został dokończony?

Plany zakładały budowlę o imponującej wysokości, jedną z najwyższych gotyckich świątyń, jakie miały powstać w Pradze. Prace budowlane nie zostały jednak nigdy ukończone zgodnie z pierwotnym zamysłem – do dziś stoi w zasadzie tylko część prezbiterialna zamierzonej, znacznie większej budowli, co tłumaczy nietypowe, wyraźnie „ucięte" proporcje kościoła widoczne z zewnątrz.

Co stało się z pierwszymi mieszkańcami klasztoru?

Wspólnota karmelitów podupadała już od czasu wojen husyckich, które mocno naruszyły kościelne fundacje na terenie Czech. Ostatecznie konwent przestał istnieć w 1543 roku, a budynki klasztorne popadły w ruinę na kolejne dziesięciolecia.

Jak trafili tu franciszkanie?

Zmiana nastąpiła na początku XVII wieku. W 1603–1604 roku cesarz Rudolf II podarował opuszczony, niszczejący klasztor po karmelitach franciszkanom. Odbudowa klasztoru i kościoła ruszyła niedługo po ich przybyciu, a istotnego wsparcia mecenasowskiego udzielił ród Lobkowiczów, dzięki czemu prace remontowe mogły nabrać tempa.

Co wydarzyło się w klasztorze w 1611 roku?

Jednym z najtragiczniejszych momentów w historii miejsca jest 15 lutego 1611 roku. W czasie niepokojów wywołanych wkroczeniem do Pragi żołnierzy pasawskich klasztor został napadnięty przez uzbrojony tłum, a czternastu zakonników zostało brutalnie zamordowanych. Zabici bracia byli od początku otaczani opinią świętości, a 13 października 2012 roku zostali beatyfikowani.

Czy franciszkanie są tu obecni nieprzerwanie?

Od powrotu zakonu na początku XVII wieku klasztor pozostawał w rękach franciszkanów niemal nieprzerwanie, z wyjątkiem okresu 1950–1990, gdy w czasach komunistycznych władz zakony zostały zlikwidowane, a życie klasztorne stało się niemożliwe. Po 1990 roku franciszkanie wrócili do swojej dawnej siedziby, która funkcjonuje dziś jako czynny klasztor i parafia.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał klasztor przy kościele Panny Marii Śnieżnej? Fundacja klasztoru sięga 1347 roku – pierwotnie należał do karmelitów, jako ich pierwszy konwent w Czechach.

Dlaczego kościół wygląda na niedokończony? Bo faktycznie nim jest – zrealizowano jedynie część zaplanowanej, bardzo wysokiej gotyckiej budowli, głównie prezbiterium, a reszta ambitnego projektu nigdy nie powstała.

Od kiedy klasztorem opiekują się franciszkanie? Franciszkanie otrzymali zrujnowany klasztor od cesarza Rudolfa II w latach 1603–1604 i odbudowali go z pomocą rodu Lobkowiczów.

Co upamiętnia data 15 lutego 1611 roku? Tego dnia podczas zamieszek związanych z inwazją wojsk pasawskich zamordowano czternastu franciszkańskich zakonników – w 2012 roku zostali oni beatyfikowani.

Czy zakon działał tu przez całą swoją historię nieprzerwanie? Nie – między 1950 a 1990 rokiem, w okresie władzy komunistycznej, klasztor nie mógł funkcjonować jako wspólnota zakonna; franciszkanie wrócili tu po 1990 roku.