Klášter Letovice

Klasztor Miłosiernych Braci ze świątynią św. Wacława w Letovicích na Morawach to barokowy zespół klasztorno-szpitalny wzniesiony w drugiej połowie XVIII wieku. Kompleks, przez dziesięciolecia związany z działalnością zakonu bonifratrów, do dziś góruje nad zabudową miasteczka leżącego w regionie Boskovicka, w powiecie Blansko.

Kto ufundował klasztor w Letovicích?

Inicjatorem powstania klasztoru był Henryk Kajetan Blümegen, ówczesny właściciel majątków Letovice i Malá Slatinka oraz najwyższy kanclerz dworski. W 1750 roku postanowił on założyć na swoich włościach klasztor połączony ze szpitalem i przekazać go pod opiekę zakonu bonifratrów. Fundacja miała pomieścić sześciu zakonników i sześciu pacjentów. Blümegen sfinansował całe przedsięwzięcie z odsetek od kapitału 24 tysięcy złotych, który przeznaczył na ten cel, a dodatkowo dostarczył materiały budowlane potrzebne do wzniesienia gmachu.

Jak przebiegała budowa?

Prace budowlane ruszyły 26 kwietnia 1751 roku i trwały, z przerwami, aż do 1784 roku. Projekt barokowego zespołu przygotował brat Longinus Traub, członek zakonu. Tak długi czas realizacji sprawił, że klasztor rósł etapami przez ponad trzy dekady, obejmując zarówno część mieszkalną dla braci, jak i szpitalną dla chorych.

Jak wygląda architektura zespołu?

Klasztor zaprojektowano jako czteroskrzydłowy kompleks otaczający kwadratowy dziedziniec – układ typowy dla barokowych fundacji zakonnych łączących funkcje mieszkalne i opiekuńcze. Skrzydło północne tworzy prostokątny kościół pod wezwaniem św. Wacława, który stanowi architektoniczną i duchową oś całego założenia. W skrzydle zachodnim zachowała się zabytkowa barokowa apteka klasztorna, nakryta sklepieniem – jedno z cenniejszych wnętrz całego kompleksu.

Co znajduje się w krypcie?

Pod kościołem św. Wacława rozciąga się krypta klasztorna, w której spoczywają szczątki fundatora Henryka Kajetana Blümegena, zakonników należących do wspólnoty bonifratrów oraz przedstawicieli rodu szlacheckiego Kálnoky. Krypta łączy więc pamięć o świeckim fundatorze, zakonnikach i możnowładczej rodzinie związanej z historią Letovic.

Co działo się z klasztorem po 1949 roku?

W 1949 roku, w okresie komunistycznych represji wobec Kościoła, władze odebrały zakonowi klasztor, przynależne mu majątki oraz aptekę działającą na rynku w Letovicích. Sytuacja zmieniła się dopiero po 1989 roku, gdy bonifratrzy powrócili do Letovic i utworzyli tu nowicjat zakonny. Zakon prowadził działalność w mieście do 2017 roku, kiedy to opuścił Letovice. Kościół pozostał w rękach zakonu, natomiast kompleks szpitalny i budynek dawnego klasztoru przejął samorząd regionalny.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał klasztor w Letovicích? Decyzję o jego założeniu podjęto w 1750 roku, budowę rozpoczęto 26 kwietnia 1751 roku, a prace trwały do 1784 roku.

Kto zaprojektował budynek klasztoru? Autorem projektu barokowego zespołu był brat Longinus Traub z zakonu bonifratrów.

Czyje szczątki spoczywają w krypcie pod kościołem? W krypcie pochowano fundatora Henryka Kajetana Blümegena, członków zakonu bonifratrów oraz przedstawicieli rodziny Kálnoky.

Czy bonifratrzy nadal działają w Letovicích? Nie – zakon opuścił miasto w 2017 roku. Kościół św. Wacława pozostał własnością zakonu, a dawny klasztor i szpital przejął region.

Co zachowało się z pierwotnego wyposażenia klasztoru? Do dziś zachowała się barokowa apteka klasztorna ze sklepieniem, znajdująca się w zachodnim skrzydle kompleksu.