Kirche Martin Birmensdorf

Kirche St. Martin w Birmensdorf (ZH) to reformowany kościół parafialny w gminie Birmensdorf w kantonie Zurych, położonej w Knonauer Amt, kilka kilometrów na południowy zachód od Zurychu. Świątynia należy do najstarszych miejsc kultu na zuryskiej prowincji: stoi na fundamentach wcześniejszej budowli, a najstarsze ślady kultu w tym miejscu datuje się na IX stulecie. Kantonalna inwentaryzacja zabytków uznaje ją za obiekt o znaczeniu ponadlokalnym.

Co zobaczysz na miejscu?

Kościół rozbudowywano etapami, dlatego łączy kilka epok. Z czasów romańskich zachował się dolny fragment wieży. Jej zwieńczenie pochodzi z 1571 roku i ma charakterystyczne zakończenie, określane po niemiecku jako „Käsbissen" (mniej więcej „kęs sera"), czyli ścięte skośnie, nietypowe dla okolicy. Barokowa nawa powstała w 1659 roku. Należy do najwcześniejszych kościołów w kantonie wzniesionych po reformacji bez łuku tęczowego oddzielającego prezbiterium od nawy.

We wnętrzu zwróć uwagę na zabudowy z XX wieku zaprojektowane przez zuryskiego architekta Friedricha Wehrliego, zwłaszcza ścianę z amboną.

Jaka jest historia świątyni?

Parafia od średniowiecza była związana z klasztorem benedyktyńskim St. Blasien w Schwarzwaldzie. Według Historycznego Leksykonu Szwajcarii kościół włączono do tego klasztoru w 1325 roku. Do parafii należały pierwotnie także kościół św. Jerzego w dolinie Reppischtal oraz kaplice w Aesch i Islisbergu. Źródła podają, że klasztor miał prawo obsadzania probostwa, a samo uposażenie mieli nadać panowie von Sellenbüren przed 1140 rokiem.

Sama miejscowość w XVI i XVII wieku była ośrodkiem anabaptystów. Na początku XVII wieku mieszkańcy założyli bezpłatną szkołę, do której uczęszczały też dzieci z Aesch.

Jak dotrzeć?

Birmensdorf leży przy trasie z Zurychu w stronę Aargau i ma połączenia autobusowe z Zurychem. Kościół znajduje się w centrum wsi, więc na zwiedzanie wystarczy kilkanaście minut spaceru po okolicy. Wnętrze bywa otwarte w czasie nabożeństw i wydarzeń parafialnych; godziny sprawdź w kalendarzu gminy kościelnej.

Najczęstsze pytania

Czy to kościół katolicki czy protestancki?

Według kantonalnego inwentarza zabytków jest to kościół reformowany. W części katalogów można trafić na błędny opis wyznaniowy, dlatego warto opierać się na wpisie Denkmalpflege kantonu Zürich.

Jak stary jest kościół?

Najstarsze ślady kultu w tym miejscu datuje się na IX wiek. Obecna nawa pochodzi z 1659 roku, a hełm wieży z 1571 roku.

Co oznacza „Käsbissen" przy wieży?

To lokalne określenie na kształt zwieńczenia wieży, ściętego skośnie jak nadgryziony kawałek sera.

Czy w Birmensdorfie są inne zabytki sakralne?

Do dawnej parafii należał kościół św. Jerzego w Reppischtal, co pokazuje, jak rozległy był jej zasięg.